Evet, elbette soya bir bitki adı üstünde soya fasulyesi, hayvan değil; fakat soya nişasta haline getirildikten sonra et normuna dönüşüyor mis gibi! Onu bir güzel kıyma yapıyorsun. İster dönere sar, ister köfte yoğur, koy ızgaraya!

Olayı en iyi bu alandaki bazı esnaf kıvırıyor. İnsaflısı 10 kiloluk bir döner veya köfte harcı hazırlamak için 10 kilo sığır kıyması almıyor. 7 kilo sığır kıymasının içine yarım kilo soya kıyması karıştırarak yine 10 kilo dönere çevirebiliyor veya 10 kilo köfte pişirebiliyor. Yarım kilo soya kıyması, sıcak suyun içinde bekletilince şişerek 3 kilo ağırlığa ulaşıyor. Böylece köftenin ya da dönerin maliyetini düşürüyorsunuz. Hatta “köftecilerin veya dönercilerin hemen hepsi sığır kıymasının içine soya kıyması karıştırıyorlar” iddiasında bulunanlar var.

Nasıl anlayacaksınız? Soyadan yapılanla et kıymasından yapılan hazır köftenin birbirinden ayrılmasının en kolay yolu fiyatı. Sığır kıymanın kilosunun 20-30 lira. 2-3 liradan hazır köfte olabilir mi bununla? Demek ki, ucuzdur diye yediğiniz soya!

Soyadan hazır köfte yapan işletmelerin yakalanması durumunda haklarında cezai işlem yapılıyor. Ama kimi kim yakalayacak?

Ne kontrolü yapacak eleman var, ne soyayı ayırdedecek yeterince laboratuvar...

Belediyeler tutsa tutsa, bir ikisini tutar, binlerce iş yapanın yanında devede kulak değil tüy bile olamaz!

Yanlış anlaşılmasın, soya kıymasının sağlık açısından hiçbir sakıncası yok. Sadece kazıklanma olayı var. Fiyatı ucuz olduğu için soyalı köfte ve döner, sığır köftesi ya da döneri diye yüksek fiyata satılınca siz kandırılmış, satıcı da haksız kazanç elde etmiş oluyor.

Yoksa Sabancı Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Çetiner'in de söylediği gibi soya unu, soya kıyması ve soya eti, protein açısından sığır eti kadar zengin ve sıfır kolestrollü olduğu için de daha sağlıklı!

Yani soyalı köfte veya döner yedik diye karalar bağlamamalısınız. Afiyet olsun. Sadece beraberinde kazık da yediniz, o kadar!

30 liradan satılan sığır kıymasının içine soya kıyması karıştırılarak tüketici aldatılıyor. Sucuk, salam vb et mamullerine de soya kıyması karıştırılıyor.
Hazır soya köfte harcı var raflarda...

Piyasada köşe başındaki döner büfesi de, bazı anlı şanlı kebapçılar da dönerin içine soya kıyması karıştırıyorlar.
453 gr. soya ununda; 31 yumurta, 6 şişe süt, 900 gr. kemiksiz etin proteini var.

ABD’de kısmen soya unundan yapılmış ekmekle, soya yağından yapılmış tereyağı birçok sofrada kabul görmektedir. Soya filizleriyle süslenmiş yeşil salata çok miktarda C vitamini ihtiva eder. Ayrıca, B1 ve B2 vitaminleriyle E ve K vitaminlerini de ihtiva eder. Bilhassa Pelegra hastalığına karşı Niacin maddesince zengindir. İnsan vücudunun her gün tüketmek zorunda olduğu madeni tuzlar bakımından da zengin bir gıdadır. Kemiklerin teşekkülünde büyük rol oynayan kalsiyum, soya fasulyesinde süte nispeten iki mislidir. Buna ilaveten bol miktarda fosfor, demir, bakır, manganez, potasyum ve sodyum vardır.

Soya fasulyesi, protein bakımından da zengin bir gıda maddesidir. 453 gramlık soya ununda 31 yumurtanın, 6 büyük şişe sütün veya 900 gramlık kemiksiz etin ihtiva ettiği kadar protein bulunduğu laboratuvar deneyleriyle tespit edilmiştir.

Geliştirilen tekniklerle günümüzde soya fasulyesinden krem renginde un elde edilmektedir. Bu un bilhassa pasta, bisküvi, kurabiye, dondurma, şekerleme imalatında büyük miktarda kullanılmakta, bebek mamalarında da rağbet görmektedir. Yarı yarıya soya unundan yapılmış makarnalar, şehriyeler, hamur tatlıları, çeşitli ülke sofralarını süslemeye devam etmektedir.

Soya fasulyesi aslında “Çin işi, Japon işi” İlk Japonya ve Çin’de geniş düzeyde ziraati yapılan bir fasulye türü. 20. yüzyıl’da Dünya’nın başka yerlerine de dağıldı. Özellikle Amerika ve Brezilya tıpkı mısır gibi soyayı da bir sanayi bitkisi olarak üretip dünyaya pazarlıyor. Ülkemizde pazara sunulan soyanın %99’u genetiğiyle oynandığı ileri sürülmekte. Çünki bizde üretim çok az. Yağ ve protein bakımından zengin olan soya tarımıyla, memleketimizdeki besin açığını kapatmak ve tarım sektörüne katkıda bulunmak bakımından soya önemli. Ülkemizde en çok Adana’da yetiştiriliyor.