Kadın - Aile

Çölyak hastalığını biliyor musunuz?

‘Çölyak’ illetin varsa, fırınlar senin olsa bir dilimini yiyemezsin!..

İnsanın kuru dilim ekmeğe imrenerek bakmasının ne demek olduğunu “çölyak” hastalığı olan birine sormalısınız. Onlar genetik olan bu hastalık yüzünden ömür boyu ekmek dahil normal unlu mamulleri yiyemezler. Çünki tahııllarda bulunan “gluten” maddesi bu insanların ince bağırsaklarını tahrip eder. Buğday, arpa, yulaf ve çavdar gibi tahıllardan başka bisküvi, reçel gibi pek çok gıdada kıvam verici madde olarak kullanılan gluten adlı proteine karşı ince bağırsakta gelişen ve maalesef ömür boyu süren bir alerji “çölyak”. Avrupa ülkelerinde yaklaşık her bin kişiden birinde çölyaktan muzdarip.. Bizde yarım milyon insan..

Teşhisi zor.. Belirtileri pek çok hastalıkla karışabiliyor.

Belirtiler daha bebekken başlıyor. Altı aylık bebekte ek gıdalar aldığında kusma, ishal, karın şişkinliği, karın ağrısı, iştahsızlık, huysuzluk, kilo alamama, büyümede gerilik ve boy uzamasında yavaşlama gibi tipik belirtiler görülebilir.

Kabızlık da tek belirti olabilir. Çocukluk çağında sebebi açıklanamamış ve ağızdan alınan demir takviyesiyle düzelmeyen kansızlıkta bu hastalık söz konusu olabilir.

Bu hastalık, bir ameliyat, doğum, hamilelik, viral enfeksiyon ya da şiddetli duygusal bir stres sonucu olarak da ortaya çıkabiliyor. Kimi kişilerde çocukluk, kimilerinde ergenlik veya orta yaş grubunda iken oluyor.

Tek çözüm glutensiz bir hayat. Üstelik ömür boyu.. Buğday, arpa, yulaf ve çavdar unu ve mamülleri onlara yasak!

Eğer glutensiz ekmek diyeti uygulanırsa kısa bir süre sonra bağırsaktaki zarar görmüş dokular yenilenip, gıda emilimi gerçekleşiyor ve şikâyet ortadan kalkıyor.

Fakat yakın zamanlara kadar glutensiz ekmek bulabilmek zordu.. İnanabiliyor musunuz; ithal ediliyordu. İstanbul Halk Ekmek yaptı da sorun ortadan kalktı.. Taşrada hâlâ temin etmekte sıkıntılar var elbette..

Hastalar pirinç, mısır unu, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasulye, fındık gibi besinleri ve bu besinlerden elde edilen un ve nişastaları tercih etmesi gerekir. Ayrıca alacakların mamül besinlerin etiketinde 'glutensiz' ibaresi olmalıdır.

Doktora danışarak vitamin ve mineral (özellikle demir) kullanmaları gereklidir.

Glutensiz diyet uygulanmadığı taktirde, arada yapılan kaçamaklar bağırsak kanseri, kemik erimesi, diyabet, çocuklarda büyüme gelişme geriliği, ağır kansızlığa yol açabilir.

‘Guluten’ ince bağırsakları tahrip ederse, eyvah!

Villus ince bağırsakta bulunan ve yediklerimizin posasından gerekli besinleri emen bir tür pompa. Bir milimetrekarede 200 milyon olan bu pompalar hayatımızı sürdürebilmeniz için her saniye çalışırlar. Pompaların içinde bulunan ve farklı besinleri farklı yollardan vücuda kazandıran özel damar, kılcal damar ve lenf damarları vardır. Mazallah işte ekmekteki “gluten” bu dokuyu tahrip ederse, gıda alamaz duruma düşüyoruz.