Nefes darlığının sebepleri

Nefes darlığının sebebi o kadar çok ki...

Kalbi, ciğerleri sağlam, dizi dermanı olan sağlıklı insan dakikada 12-16 defa soluk alıp verir. Her defasında 400-800 ml havayı solur, taze alır, kirli atar. Bunu yaparken sahip olduğu nimetin farkında bile değildir. Nefes almanın anlamını hani biraz spor filan yapar, hızlı hızlı yürüyüp veya koşup bir yerlere yetişmek istediğinde fark eder. “Nefes nefese kaldım yahu!” diye yakınması sahip olduğu nimetin farkına vardığı anlamına gelir mi? Eğer “nefes darlığı” nedir, yaşamamış, bilmiyorsa biraz kuşkulu..

Çünki rahat nefes alıp vermenin ne müthiş bir nimet, sayfamıza başlık yaptığımız Kanuni’nin ünlü sözüyle ne büyük bir “devlet” olduğunu ancak boğulmakta olan biri ve “nefes darlığı” illetiyle muzdarip biri bilebilir.

Akut nefes darlığı çocuklarda üst solunum yollarındaki sıkıntılardan; sinüslerinin tıkalı olmasından, geniz etinden, astımdan ya da solunum yollarına cisim kaçmasından kaynaklanır. Yetişkinlerdeki akut vak’alarda zatürree, akciğer sıkıntıları (amboli veya ödem), kalp yetmezliği, astım akla gelir.

Kronik nefes darlıkları ise, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), kronik bronşit ve amfizemi içerir; bu iki durum genellikle birlikte görülür. Sigara içme, KOAH'ın en sık rastlanan nedenidir.

Kronik bronşit, bronşlarda yani hava borusunu akciğere bağlayan yollarda iltihap ve nedbe oluşmasıdır; kronik bronşitin belirtileri; kronik öksürük, mukus artışı ve nefes darlığıdır.

Amfizem, alveollerin (akciğerlerin içinde yer alan ve kanla akciğerler arasında oksijeri ve karbondioksit değişimini sağlayan baloncuklar) ilerleyici hasarıdır; amfizem semptomları öksürük, nefes darlığı ve egzersiz yapma yetisinin sınırlanmasıdır.

Nefes darlığı, akciğer hastalıklarından başka, kalp, böbrek, sinir sistemi, romatizmal hastalıklar ve hormonal bozukluklarda da rastlanır. Kansızlık da nefes darlığına yol açabilir.

Kalp yetersizliğine bağlı akciğer ödemi, KOAH ve astım hastalarında, asit ve gebelik gibi durumlarda hasta yattığında nefes darlığı çeker, bu yüzden devamlı oturmak zorunda kalır.

Karaciğer sirozu, akciğer zarları arasında sıvı toplanması ve karın kasları zayıflığı, bir akciğerin ameliyatla çıkarılmış olduğu durumlarda hasta dik durumda iken nefes darlığı çeker, yatarsa rahatlar.

Kalp hastalıklarında, akciğer zarları arasında sıvı toplananlarda veya bronşlarda tıkanıklık olan durumlarda hasta bir yanına yattığında nefes darlığı çeker