Kadın - Aile
Yanığa acil olarak ne yapmalısınız?
Yanık tedavisi; yanığın genişliği, derinliği, yanan vücut bölümünün özelliği ile yanan kişinin yaşı ve genel beden sağlığına göre, olay yerinde, acil serviste, polikliniklerde ya da hastanede yatarak yapılır.
Yanan kişi koşuyorsa hemen durdurulmalı, yere yatırılmalı, üstü örtülerek hava ile teması kesilmeli, eğer su varsa üzerine dökülmelidir.
Üzerinde yanan elbiseleri varsa bunlar hemen çıkarılmalıdır. Sonra, derhal yanık yarası soğutulmalıdır. Erken soğutma ile o bölgedeki sıcaklık düşürülerek yanık derinliği ve ağrı azaltılır, ödem oluşumu en aza indirilir.
Dikkat: yanan bölge soğuk su ya da buz ile soğutulmamalıdır. Soğuk travması, ödemin artmasına, yara iyileşmesinin gecikmesine ve yanığın daha derinleşmesine yol açar.
Soğutma, ılık su ile ve yanmayı takiben 15-20 dakika süreyle yapılmalıdır. Ilık su ile ıslatılmış bezlerin yara üzerine konulmasıyla yapılan soğutma şekli, etkili olur.
Sonra yanan bölge üzerine temiz bir bez ya da havlu sarılır ve hava ile temas kesilerek ağrı azaltılır.
Hastanın üzerinde bulunan yüzük, saat, bilezik çıkarılmalıdır. Bunlar parmaklarda ve bilekte hem kan akımını azaltır, hem de ısınmış metal olarak yanığı derinleştirir.
Elektrik yanıklarında da hastanın ilk önce elektrik akımından kurtarılması, kimyasal yanıklarda ise hastanın kimyasal madde bulaşan elbiselerinin hemen çıkarılması ve bol su ile yıkanması gerekir.
44 derecelik bir ısı bile temas süresinin uzun olması halinde doku ölümüne yol açabilir. 60 derecede ise su, üç saniyede deri yanığına yol açar. 69 derecede bir saniye içinde, 70 derece ve üzerindeki ısılarda ise doku hasarı çok çok daha hızlı oluşur.
Hiçbir acıya benzemez
Dikkatsiz anne babalar yavrularına hem tarifsiz bir acıyı, hem de ömür boyu bedenlerinde taşıyacakları derin yara izinin sıkıntısını yaşatırlar. Her yıl binlerce minik böylesi dikkatsizliğe kurban gidiyor maalesef..
Öte yandan yanık halinde ne yapacağımızı da bilemeyiz. Dehşet veren bir zaman yaşarız. Bir yandan yavrumuzun çığlıkları, bir yandan bizde bilgisizliğin verdiği acz.. Kıvranır dururuz..
Öncelikle bilmeliyiz ki, yanan bölgenin soğuk su ya da buz ile soğutulması soğuk travmasına, ödemin artmasına, yara iyileşmesinin gecikmesine ve yanığın derinleşmesine sebep olabilir.
8 yaş altı çocuklarda haşlanma yanıklarına sık rastlanırken, daha büyük çocuklarda ve erişkinlerde alev yanıkları oluyor.
En ızdıraplısı ikinci derece
Çocuk ve yaşlılarda derinin daha ince olması yüzünden yanık derinliği daha fazla oluşuyor.
Birinci derecede yanıklarda, yanık alanı başlangıçta kırmızı görünür, 7 gün içinde iz bırakmadan tam iyileşir.
İkinci derece yanıklar, derideki canlı sinir uçlarının açığa çıkması yüzünden çok acılı olur.
Derin ikinci derece yanıkların rengi kirli beyazdır ve sinir uçlarının yanması yüzünden ağrı olmaz.
Üçüncü derece yanıklar ise kahverengi, beyaz ve siyah görünümlüdür yine sinir uçları da yandığından ağrı olmaz.