Uzmanlara göre, ABD'de yılda yaklaşık 180.000 obezite ameliyatı yapılmaktadır. Obezite artışı ile birlikte bu ameliyatların sayısı artıyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün verileri, dünyada yaklaşık 450 milyon obez olduğunu göstermektedir. Diğer obezite ve obezite olanların sayısı 150 milyonu buluyor. Yani bu zayıflatmak çok zor 100-200 kiloyu aşan hastalar için alar umut ne kadar riskli? Yöntemler nasıl çalışır, avantajları ve dezavantajları nelerdir?

Yıllarca bu işi yapan genel cerrahi uzmanlarından aldığımız bilgilere göre, operasyon uygun şartlarda ve deneyimli ellerde gerçekleştirilirse ölüm riski yüzde 1'in altındadır. Ayrıca kelepçeler takan hastalar arasında devletten memnun değiller. Bu ameliyat için en büyük problemlerden biri 10-15 bin TL arasında bir bedel ödemek zorundalar. Obezite ameliyatlarını karşılamak için direnen sigortalar, yaşın en ciddi salgınlarından biri olan obeziteyi hala bir estetik problem olarak görüyor, çünkü ...

“Hasta bu ameliyatı yaptırmak için istekli olmalı; ailesinin zoruyla gelen hastayı kabul etmiyorum” 

Prof. Dr. Metin Çakmakçı (Anadolu Sağlık Merkezi / Genel Cerrahi Bölüm Başkanı)

Obezite ameliyatları ölümle akla geliyor. Ancak bu ameliyatlarda ölüm riski 1000'de 3'tür. Mide kelepçesi ameliyatında ölüm oranı 1000'de 1'dir. Ama insanlar helalleşip bu ameliyatlara giriyorlar. Bu algıyı ortadan kaldırmak zorundayız. Obezite ameliyatlarında komplikasyon oranı yüzde 4,1'dir. Obez hastalarda en önemli sorun, bacaklardaki kan pıhtılarının oluşmasıdır. Fakat bu yüzde 1'in üzerinde korkmayacak bir olasılık. ABD'de yılda 180.000 obezite ameliyatı yapılmaktadır.

Ayda bir kez mide bandajı ameliyatı yapıyoruz. Biz de sonuçlardan memnun kaldık. Ama kurallarını hastalarından takip etmeli. İlk bir ya da iki ay kurallardan sıkılıyor, ama alıştılar. Sıkılırlarsa tekrar şişerler. Hasta bu ameliyatı yapmak için istekli olmalıdır. Aileden hasta kabul etmiyorum. Sağlıklı olmak istiyorum, böyle yaşamak istemiyorum. Uygun koşullarda, bu deneyimli ellerde yapılmalıdır.

“Ölüm riski yüzde 1’in altında. Herkes ameliyat olamaz, hastalar belli kurallara göre seçiliyor”

Doç. Dr. Halil Coşkun (Genel Cerrahi Uzmanı / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hast.)

Kelepçe ameliyatı aslında dünyada en çok uygulanan yöntemlerden biridir. Özellikle ABD ve Avrupa'da çok yaygındır. Her gün artıyoruz. Obezite cerrahisi için 30-40 hasta bana başvurur. Haftada bir ila iki hastaya kelepçeler yapıyorum. Herkes bu operasyona sahip olamaz. Hastalar belli kurallara göre seçilir. Bu ameliyatlardaki temel risk aslında hastanın yüksek kilosu ve bu kiloya bağlı yandaş hastalıklardan dolayı anestezi ve sonrasında çıkabilecek sorunlar. Bu ameliyatlar ölüm riski çok yüksek olan ameliyatlar değil. Kalp ameliyatı ya da akciğer ameliyatının ölüm riski, kelepçe ameliyatından çok daha yüksek. ABD’de yapılan çalışmalara göre ölüm riski yüzde 1’in altında. Fakat kilo arttıkça ameliyatların riski de artar. Ameliyattan sonra ilk üç haftada bir sıvı diyet ve ikinci üç haftada bir püre diyeti tavsiye ediyoruz. Altıncı ya da sekizinci haftanın başında, kelepçelerin ilk kelepçelerini yapıyoruz.Kalorisi yüksek sıvı gıdalardan uzak durmaları çok önemli. Kelepçeyi ne kadar sıkarsak sıkalım, çikolata, dondurma, milkshake gibi gıdalar yendiğinde bunlar sıktığımız bölgeden midenin alt kısmına geçebiliyor. Bu kaloriler yüzünden de kilo vermesi yavaşlıyor. Bunun haricinde istediklerini yiyebilirler sadece miktarları az olmalı. Yoksa kusarlar. 

Bazen klemp kayabilir, bu durumda hasta kilo almaya başlar. Bu durum derhal düzeltilebilir. Hayati tehlike oluşturmaz. Kelepçe hastanın midesinde yaşam için kalabilir. 14 yıldır, kelepçelerle sağlıklı bir şekilde yaşayan insanlar var. Fakat, kelepçeleri çıkarırlarsa tekrar kilo alırlar.

Bu yöntemle 1,5 yıl içinde fazla kilonuzun% 50-60'ını verebilirsiniz. Bu yöntem insanları normal kilosuna yaklaştırır ve diyabet, kolesterol ve kan basıncı gibi eşlik eden hastalıkları ortadan kaldırır veya ortadan kaldırır.

“Güvenli bir yöntem, diyabet gibi yandaş sorunlar varsa sorun çıkabilir ama bunların da çözümü var”

Doç. Dr. Sadık Yıldırım (Genel Cerrahi Uzmanı / International Hospital)

Birtakım talihsiz hadiseler yüzünden Türkiye’de bu yöntemden korkulur oldu. Oysa son derece güvenli bir yöntem. Kelepçe dışında mideye balon koyma ameliyatları da yapıyoruz. Bu silikon balon midede yer kapladığı için tokluk hissi yaratıyor, hasta az yiyor. Ancak bu balonu 6 ayda bir yenilemek gerek. Mide kelepçesi yüzük gibi bir şey. Mide kum saatine benziyor bu halka takıldıktan sonra. Yukarıda küçük bir mide hacmi kalıyor. Çok az yemek yiyerek dolgunluk hissi oluyor ve hasta kilo veriyor. Bu bant veya kelepçe çıkarılabilir ve mide eski şeklini alır. Ama kelepçeleri takan doktor çıkarmalı. Bu işlemler tam donanımlı merkezlerde yapılmalıdır. Doğru yere gitmese bile, çiviyi çektiğinde bir problem var. Ameliyattan sonra hareketsizliğe bağlı olarak bacaklardaki kan pıhtıları oluşabilir. Onları özel cihazlarla engelliyoruz. Ayrıca diyabet, kardiyovasküler hastalık gibi eşlik eden hastalıkları olan çok obez hastalarımız var. Ameliyat sırasında ve sonrasında problemler olabilir. Ancak bunlar da çözülebilir. Ya da kelepçe mideye veya yemek borusuna doğru kayabilir, bu durumda kelepçe çıkarılmalı ve yeniden takılmalıdır. Başka bir sorun çıkmaz. 1,5 yılda fazla kilolarınızın yüzde 75-80’inini verirsiniz. Mesela 120 kiloluk bir insan 40-50 kilo verir. Normal kilosunun yüzde 30’unun üzerinde kilosu olanlar kelepçe ameliyatına başvurabilir. Ameliyattan sonra başarının uzun sürmesi hastaların diyetlerine dikkat etmelerine bağlı. 

Kelepçe taktıranlar ne diyor? 

“20 gün bile dayanamadım. Araştırmadan taktırmayın, şarlatanlardan uzak durun”

Nedim Saban (42 / Tiyatrocu)

Mide kelepçesi, kelepçeli hayatın adı. Çandır, sıvı halde beslenirsiniz, katı şeyler yiyor ve kusuyor. 20 gün safraya tahammül edemedim. Öğle yemeğinden sonra tuvaletteydim. Hatta restoranda bir masa seçerken banyoya yakın bir masa seçtim.Kısa bir süre sonra, kelepçelere rağmen birçok kalori keşfettim, ancak kullanımı kolay. Milkshake'ler, dondurmalar ... Kelepçelere rağmen, kilo aldım ve kustum ve psikolojim kırıldı. Haftada üç kez doktordaydım. Bazen kelepçelerini sıkıyordu, onu serbest bırakıyordu, her seferinde para alıyordu. Kilo aldığımı söyledikçe kelepçeyi sıkıyordu. Ama ben kalorili şeylere saldırıyor, kilo almaya devam ediyordum. 
-Sabah vitaminlerimi, sinir ilaçlarımı alacak kadar boşluk bile kalmıyor, her seferinde kusuyordum. Doktor, yani profesör kelepçeyi çıkartacaktı. Fakat o gün hastaneye gelmedi. Çünkü anladığım kadarıyla başka birine kelepçe takıyordu. Üstelik bu ameliyatları her yerde yapıyorlardı. Mesela benimki tam teşekküllü bir hastanede yapıldı, daha az parası olan bir oyuncu arkadaşımınki ameliyat odasında bile yapılmamış.
-Avusturya’ya tekerlekli sandalyede gittim. Bir hafta geç kalsaymışım ölüm döşeğinde gidecekmişim. Mide kelepçesiyle yaşayan ve barışık olanlar da var tabii. Ama çok az, sıvı ağırlıklı ve genellikle tuvalette biten bir öğünü göze almak gerek. Lütfen bu yapay yöntemlere başvurmayın. Araştırmadan bıçak altına yatmayın. Şarlatanlardan uzak durun.

“150 kilodan 95 kiloya düştüm, 15 kilo daha vereceğim”

Gönç Selen (36 / Reklamcı)

Bu yöntemi uyguladım çünkü artık hiçbir şekilde kilo veremedim. Başvurduğumda, 150 kilo ağırlığındaydım, şimdi 95 kiloyum. Amacım size 15 kilo vermektir. Üç yıl verdim, acele etmedim. Kelepçeler sayesinde, daha az ve sık sık yediğim, bu yöntem bana sağlıklı yemek yemeyi öğretti. Gıdaları iyice çiğnemelisiniz yoksa kelepçenin daralttığı bölgeden geçemiyorlar ve çıkarıyorsunuz.
-Ameliyat olduktan sonra bir süre sıvı ve püreyle besleniyorsunuz. Daha sonra katı gıdalara geçiliyor ama miktarı az oluyor. Mide daraltıldığı için az miktarla da doyuyorsunuz. Mesela İskender, kebap, istediğinizi yiyebiliyorsunuz ama mesela 1,5 değil de yarım porsiyon. Çünkü mide kum saati haline geliyor ve üstteki küçük hazne hemen doluyor. Yarım porsiyon yiyorsunuz ama iki porsiyon etkisi yaratıyor. Bir yudum su içtiğinizde 1 litre içmiş gibi hissediyorsunuz. Kelepçe aşırı yemek yemeye, özel günlerde mesela ziyafet çekmeye izin vermiyor. İsteseniz de yiyemiyorsunuz, fazlasını çıkarıyorsunuz. Ancak damağına çok düşkün insanlar var. Onlar zorlanabilir. Bazı insanlar bir şey yemedikleri zaman mutsuz oluyorlar. Yöntemin başarısı biraz da kişiye bağlı. 

-Sadece gazlı içecekler ve alkolden uzak durmak gerekiyor. Çünkü bunlar mideyi zorluyor.

“Eskiden 5 poğaca yerken şimdi yarım poğaça bile yiyemiyorum”

Ümit Yaşar Pişiricigil (36 / Emlakçı)

Aşırı kilom, iş hayatım ve sağlığımı olumsuz yönde etkiledi. Arabama sığamadım. Hiçbir şekilde kilo veremedim. İki yıl önce kelepçelemeye karar verdim. Bu sayede 165'den 105'e düştüm. 95 kilo vermek istiyorum. Bu yöntemi uygularken bana korku yoktur. Evli değilim, ölürsem de arkamda nasıl olsa bekleyen yok diye ameliyat olmaya karar verdim. Zaten aşırı kilolarla da insanın ölüm 
riski çok yüksek. Eskiden kahvaltıda beş poğaça, üstüne de en az iki börek yerdim. Artık yarım poğaça yiyemiyorum. Bir kutu baklava yerdim. Artık iki tane yiyorum. İnsanın canı istemiyor zaten az yemekle de doyuyorsunuz. İstediğim her şeyi yiyorum zaten, sadece miktarları az. Eskiden bir şişe rakıyı oturup içerdim, şimdi bir duble yeterli geliyor. Günde dört litre kola içerdim, artık onu da içmiyorum. Bu kilolardan kurtulmaya kesin kararlıydım. Bu sebeple de bütün kurallara uydum. İrade olmadan hiçbir şey olmaz. 
Eski takım elbisem üstümde iki kere dolanıyor artık. 72 bedenden 56 bedene düştüm. Özgüvenim yerine geldi, merdiven çıkabiliyorum. Yemek konusunda özlediğim hiçbir şey yok. 

Ameliyat kimlere yapılır?
-Beden kitle indeksi (Vücut ağırlığının, boy uzunluğunun metre cinsinden karesine bölünmesiyle hesaplanıyor) 
35-40’ın üzerinde olan hastalara
-Normal kilosundan en az 45 kilo fazlasına sahip olanlara
-Diyet, ilaç egzersiz gibi yöntemlerin işe yaramadığı hastalara
-Obeziteye bağlı ciddi sağlık sorunu olan hastalara
-Gerçekten istekli olan hastalara


Kelepçe taktıranların uyması gereken kurallar
- Bulantı ve kusmayı önlemek 
için gıdaları iyi çiğneyin, küçük öğünler tercih edin.
-Aşırı yemeyin, aksi takdirde yediklerinizi çıkarırsınız.
-Yemek yemek için kendinize 
45-60 dakika ayırın.
-Yemekler arasına mola koymayın. Öğünü tek seferde yiyin.
-Yemek yerken sıvı almayın. Sıvıyla yemek arasına 2 saat koyun.
-Aşırı kalorili gıdalardan özellikle de milkshake gibi sıvılardan kaçının. Bunlar kilo aldırır.
-Gazlı içeceklerden (kola, soda, gazoz vs.) ve alkolden uzak durun. Mesela alkolü bir-iki dubleye indirebilirsiniz. Gaz kabarcıkları midenin küçük bölümünü genişletebilir. 
-Tokluk hissettiğiniz an yemeyi bırakın. Bazen bir kaşık bile fazla gelebilir. 
-Doktorunuza danışarak uygun egzersizleri yapın.