2023 için koyulan 500 milyar dolarlık ihracat hedefine yönelik en kritik zirvelerden biri olan 17. MÜSİAD EXPO için geri sayım devam ediyor. Aralarında Almanya, Fransa, Hollanda gibi AB ülkeleri olduğu kadar, Çin, Malezya, Kazakistan, Hindistan, Pakistan gibi Asya ülkeleri, Birleşik Arap Emirlikleri ve Nijerya, Kenya, Sudan gibi Körfez Bölgesi ile Afrika’nın bulunduğu 100 kadar farklı ülkeden katılımcının beklendiği fuarın organizasyon sürecini yöneten Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkan Yardımcısı Adnan Bostan ile son durumu, verilecek mesajları ve iş dünyasının değişim sürecindeki rolünü konuştuk.

MÜSİAD Genel Merkezinde buluştuğumuz Adnan Bey, 21-24 Kasım 2018 tarihleri arasında CNR Expo İstanbul’da gerçekleşecek fuarın detaylarına girmeden önce dikkat çekici tespitlerde bulunarak başladı:

En iyisi olsun

17’nci kez büyük bir organizasyona imza atacağız. Şöyle bir baktığımda, 2014 yılındaki fuarımız bugüne kadar gerçekleştirdiğimiz en ihtişamlı fuardı. “Küresel Finans Sistemine Bakış ve Yeni Yönelimler” temasını işledik. Tabi ki o güne kadar her fuar için ayrı slogan bulmak, tema belirlemek ve bu çerçevede çalışmak epeyce zamanımızı alıyordu. 2016 yılından itibaren MÜSİAD EXPO adıyla standartlaştırdık. Çünkü daha global bir MÜSİAD vardı ve bizler bu globalliğin çevresinde daha global bir fuar organizasyonuna imza atmalıydık. Bunu da gerçekleştirerek hakkını vermiş olduk. İlle de her defasında Türkiye’de yapmak yerine ihracat kapısını aralayacağımız bir ülkede de düzenlemek gibi bir hazırlığımız da oldu. Bunun sonucunda 2017’de Müstakil Fuarcılık A.Ş.’yi kurarak ilk temelini de attık. Bu şirket aracılığı ile özellikle EXPO başta olmak üzere çeşitli sektörel fuarları ve ülkelerin ihtiyaç duyduğu hangi kalemler varsa onlarla ilgili yerinde fuarcılık yapmak veya o pazardaki insan kitlesini Türkiye’ye taşımakla alakalı veya Türkiye’de her hangi bir bölgedeki yatırımcıları organize ederek, alıcıları buraya çekmek için organize edilecek Bu tubeler, Bunlardan ilki muhtemelen 2019 yılında Sudan’da olacak. Yılda birkaç kez buna benzer çalışmalarımız olacak. Biz, İstanbul Ticaret Odası’ndan ayrı bir kurgu ile tüccar ve sanayiciler olarak yerinde canlı bir şekilde yapıyoruz bunu.

Temsilcilerimiz, fahri ticari ateşe olsun

Yerel partnerlerimiz şubelerimizin olduğu yerlerde iş dünyasıyla ilgili tüm networklere sahip olmanın avantajını yaşıyoruz.

Şube sayımız 90’na yaklaştı. En son Alanya şubemizi açtık.  Yurt dışında ise 85 ülkede 122 noktada faaliyetimiz var. Biz fuarlarda ziyaretçi sayısından öte nitelikli bir sürecin yaşanması gerekliliğinden hareket ediyoruz. Organizasyonlarımıza hazırlanırken rakip ülkelerin iş hacimlerini yakından inceliyoruz. O ülkelerin dünya ile olan ilişkilerine bakıyoruz. Türkiye’nin bu alandaki potansiyelinin iyi değerlendirilemediğini görüyoruz. Örneğin, Almanya bu konuda epeyce ileri bir seviyede. Bu ülkenin ihracat rakamlarına baktığımızda Türkiye’den oldukça ileri bir seviyede olduğunu görüyoruz. Bunu geliştirirken güçlü bir organizasyonla ilerliyor. Ticaret ataşelerinin sayısı bakarak bu gerçeği görmek mümkün. Onların Türkiye’deki ticari ateşe sayısı 50 civarında iken bizim orada 4-5 kişi vardır. ABD’nin, Çin’in başkenti Pekin’de bulunan temsilcilik binasında bu alanla ilgili atadığı görevli sayısı ise 380’dir. Demek istediğim şu ki; Bizim önce stratejimizi değiştirmemiz lazım. MÜSİAD olarak bu konuda şu mesajı veriyoruz: Biz ülkelerle diyaloglarımızı oluştururken tabi ki diplomasiyi dikkate alacağız. Ancak bu ana gövde üzerine bir de ticareti eklememiz lazım. Özellikle Afrika bölgesinde iş adamlarının büyükelçi olarak atanması bu olmuyorsa ilişkileri ticari yönden de geliştirmek adına önemli görevler üstlenmeleri gerektiğine inanıyoruz. Aynı zamanda MÜSİAD temsilcilerinin fahri ticari ateşelik görevini yürütebileceğini teklif ediyoruz. Hazır bir personel varsa bunun değerlendirilmesi ülkemizin menfaatine olur.

Kasım bereketiyle gelecek

Tatil dönemlerinin dışında gerçekleştirilen fuar organizasyonlarından daha bereketli sonuçlar alındığı için kasım ayını tercih ediyoruz. Havayolu seyahat sıklıkları ve diğer dinamikleri de bir araya getirerek sonuca varmaya çalışıyoruz.

500 milyar dolarlık hedefe katkı

On yedincisini organize ettiğimiz bir fuarın arifesine derin bir tecrübeyle geldik. Bir kere geçmişe kıyasla dünyanın her noktasına daha rahat bir şekilde ulaşabilme imkânımız var. Sadece yerel manada değil, uluslararası seviyede de birçok kurumla anlaşmalarımız mevcut. Ayrıca hemen hemen tüm fuarlarımıza katılmış olan ziyaretçilerle çözüm ortaklarımız bizlere güç katıyor. Biz, katılımcı yönüyle sayılardan ziyade memnuniyet, sürdürülebilir diyalog ve bu diyaloğun neticesinde elde edilecek verimli sonuca odaklanıyor. Fuar öncesi ve sonrası yaptığımız anketlerle de bu sürecin takipçisi olduğumuzu ortaya koyuyoruz. Ortaya çıkan sonuç ise memnuniyet vericidir. Genel anlamda; gıda ve tarım, inşaat ve malzemeleri, basım ve yayın alanlarında hizmet veren şirketlerin ufkunun açılması bizleri fazlasıyla memnun ediyor. Artık birçoğu dünya pazarında müşterilerini bulup işlerini geliştirme yolunda ilerliyor. Bir girişimci üyemizin bir önceki fuarda sıcak çorbayı çeşmeden akıtarak ikramda bulunması birçok ülkede yeni işler yapmasına vesile oldu. MÜSİAD üyelerinin bu fuar aracılığı ile muhataplarıyla buluşmaları onların kazançlı bir döneme girmelerine de vesile oluyor. Bu süreçte MÜSİAD da, 2023’te 500 milyar dolarlık ihracat hedefine katkıda bulunmuş oluyor. Biz sadece ürün ihracının değil bilgi ihracının da gerçekleştirilmesinde rol oynamış olacağız.

Bu yılki fuarda neler olacak?

‘’Sayın Cumhurbaşkanımızın ev sahipliğinde dev bir organizasyon gerçekleştireceğiz’’ diyen Adnan Bostan,’’MÜSİAD EXPO bu yıl küresel iş dünyasından temsilcilerin makro ekonomi gündemini konuşacağı IBF International Business Forum, yüksek teknoloji üreten kuruluşların ve savunma sanayiinin bir araya geldiği High-Tech Port geleceğin iş adamları ve sanayicilerini buluşturan UGİK (Uluslararası Genç İş Adamları Kongresi)’e de ev sahipliği yapacak’’ bilgisini verdi.

Fuar=Fırsat olacak

Net olarak tanımlarsak, iş dünyası için bu fuar fırsatın ta kendisi olacaktır. Sadece dışa dönük değil, iç piyasa için de yeni kapıların açılmasına imkân sağlayacak bir platformdan söz ediyorum. Bir kere MÜSİAD’a üye olan 15 bin işletmenin temsilcileri bu fuarda olacak. Özellikle yeni girişimciler doğrudan hazır bir pazarın içine girmiş olacaklar. Bir de yurt dışından gelecek olan yabancı misafirlerle sağlanacak irtibatla ihracata kapı aralama şansını elde edecekler olacaktır. Aynı zamanda işbirliğine, ortaklıklara açık şirketlerin temsilcileri de bu fuarda yerini alacak. Mesela, İran ticari alanda büyük bir pazar. Ancak ABD’nin kasım ayında uygulamaya koyacağı ambargo bizler için bir fırsat olacaktır. Müsiad’ın Tahran ve Tebriz’de temsilcilikleri bulunuyor. Hangi ülke olursa olsun sonuçta, biz bu fuarla herkese kapımızı açmış olacağız.

Eski halimizle yarın var olamayız

Geçmiş dönemlere baktığımızda, ihracattaki artış oranları iyi olsa da, hedefe ulaşmamız için çalışmamız değil, çoook çalışmamız gerekiyor. Tabi ki burada çok çalışmak kadar yöntemlerimizi de değiştirmenin gerekliliği ortada. Öncelikle katma değerli ürün konusuna gerçek anlamda önem vermemiz gerekiyor. Biz başta üyelerimize olmak üzere tüm iş dünyasına ’’bakış açınızı değiştirin’’ mesajı veriyoruz.

İki önemli konu var

Eski dönemde yaptığımız ticareti artık daha farklı hale getirmemiz lazım. Çünkü eski halimizle yarın var olma şansımız yok. Örneğin yurt dışına fason üretim yaparak bugünlere gelen bir tekstil firmasının patronu şapkasını önüne koyup, “Kendi markam ve ülkem için bir adım atmam’’ demelidir. Biz, Müsiad olarak atacakları ilk adımda yanlarında olmak için yoğun bir çaba gösteriyoruz. Şunu herkes bilmeli ki, Türkiye ne zaman kendi markalarını ortaya çıkarır ve o markalarını dünya pazarında satabilir hale gelebilirse katma değerimizi de bir seviyeye getirmiş oluruz. O zaman kumaşın da bir metresinin fiyatının ne olduğunun önemi kalmamış olacaktır. İkinci olarak hizmet ihracatı geliyor. Bu alanda yazılım başta olmak üzere elle tutulur olmayan fikir ve işlenmiş bilgiyi ihraç edebilme potansiyelimizi daha fazla ortaya koymalıyız. Tabi ki hiçbir şey kolay gerçekleşmiyor. Ama buna inanarak harekete geçersek mutlaka sonuç alırız. Biz eğer bir iş yapacaksak, ona dokunmadan, içine girmeden yol kat etmiyoruz.

Genç MÜSİAD örnek oldu

Diğer STK’lardan da ayrıldığımız noktalardan birisi budur. Girişimcilere yol göstermede de farklıyız. Bu konuda Genç Müsiad’ın bir çok örnek çalışması mevcut. HES, geri dönüşüm projeleri bunların başında geliyor. Bu noktada oluşturduğumuz know howları da ihraç etme seviyesine gelmemiz gerekiyor. Nitekim bu alanda ilerlemeler kaydeden üyelerimiz de mevcut.

Hangi konularda iyiyiz

Dünya geneline bakarsak; Türkiye belediyecilik konusunda çok iyi. Sağlık işletmeleri konusunda başarılı çalışmalara imza atılıyor. Bir de üretim sanayisi alanında iyi yol kat ettiğimizi söyleyebilirim.

Daha iyi olmamız gereken alanlar

Dışa bağımlı olduğumuz birçok alanda çalışarak daha iyi bir noktaya gelebiliriz. En başta savunma sanayii ile ilgili yazılımlar, ilgili kuruluşlar tarafından tespit edilen tıkanma noktalarımızda vakit geçirmeden harekete geçmeliyiz. Örneğin otomobilde karasörden önce motoru üretmemiz gerekiyor. Tabancayı yapıp içerisine koyacağınız mermiyi yapmadıktan sonra o tabanca sadece bir borudan ibaret oluyor. Ayrıca eğitim sistemimizi verimlilik esaslı kurgulamalıyız. Planlama yönlü ilerlemek hepimizin ilk adımdaki kazancı olacaktır.

Mobilyacılar dertli

İstanbul Ticaret Odası Mobilya Komite Üyesi olarak da tespitlerde bulunan Adnan Bostan, sorunların aşılması yönündeki azimli çalışmalarını da şu sözlerle anlattı: Sektör olarak üreticinin ve tüketicinin beklediği bir nokta var. Tüketiciler zamlanmamış ürünleri daha iyi fırsatlarla satın almak istiyor. Üreticiler ise KDV’den kaynaklı bir sıkıntı yaşıyor. KDV’nin indirildiği zamanlarda tüketim artıyor. Motivasyon her iki cephede de artıyor. Böyle bir dönemde de oranlarda indirime gidilmesi doğru bir karar olacaktır.

Mobilyaya sünger ve fırsatçı zammı

Ham maddenin maliyeti konusunda da sıkıntılarımız var. Endüstriyel ormana ihtiyaç var. Bu meseleye 20 yıl önce önem verilseydi, şimdi böylesine devasa bir maliyet artışından söz etmezdik. Mobilyada en büyük döşeme hammaddesi olan sünger konusu da bizler için büyük bir sorun haline dönüştü. Son dönemdeki dolar kuru noktasında sadece süngerin değil, süngerin yan ürünleri olan elyaf, boncuk gibi, ürünlerde de fahiş zamlarla rakamlar değişti. Kur hareketliliğine bir de fırsatçıların eklendiği görmek beni üzüyor.  Böyle bir durum mobilya fiyatlarının artması demektir. Böyle giderse yüzde 50 zammın kapıda olduğunu söyleyebiliriz.

Hükümetten destek söz aldık ama biz de çalışmalıyız

Hükümetten reel sektörün yanında olacağını ve sorunların çözüleceği sözünü aldık. Sektörle ilgili sıkıntıları Ticaret Bakanlığımıza ilettik. İlgiyle karşıladılar. Müdahaleler yapılsa da daha köklü çözümler üretmemiz gerektiğine inanıyorum. Böyle bir gerçek karşısında yapmamız gereken şudur: Bizler işadamları olarak, aklımızla, ARGEmizle, üniversitelerle yapacağımız işbirlikleri ile alternatifler üretmek zorundayız. Başımızın çaresi için ilacımızı kendimiz keşfetmek zorundayız. 

KOBİ’lere büyük kolaylık sağlayacağız

Fuarımıza katılmak isteyen tüm kobilerimize gereken her türlü kolaylığı sağlamaya çalışıyoruz. Fuarımız uluslararası fuar statüsüne girdiği için KOSGEB tarafından katılımcılara 30 bin liraya kadar destek söz konusu.  Bu bedel, fuar katılım ücretinin neredeyse yarısını karşılıyor. Kobilerimiz hangi sektörel fuara gitseler, hepsinin bir arada bulunacağı bir fuar ortamında yer alamazlar.

Ben olsaydım...

‘İnsanlığın kurtuluşu olmayan bir kurtuluş benim kurtuluşum olamaz’ sözünü önemsiyorum. Buradan herkes kendi payına düşeni alacaktır.