Kadın - Aile
Nerede kaldı yün çoraplar?!
El emeği, göz nuru yün çoraplar kızlarımızın çeyiz sandıklarından çıkalı haylice zaman oldu. Büyük şehirlere göçle birlikte onlar da küstü ve bizi bırakıp göçer oldular.
Yün çoraplarımız, binlerce yılın derinlerinden gelip ayaklarımızı kışın sızılı soğuklarından korurlardı. Artık köylerimizin dışında kalmadılar desek yeri.. Erenköy’lerde, Kadıköy’lerde sosyete şirinlik yapıp duvarına asıyor bazı bazı..
Köylerimizde çoraplar halâ yün, tiftik, pamuk, deve yünü, keçi kılından elde edilen malzemenin ipliğe dönüştürülmesiyle örülür. Bir zamanlar bu toplumda çorap, eldiven örmesini bilmeyen kadın, kız yok gibiydi. Çorabı, eldiveni yolda, kapı önünde komşularla yarenlik ederken, sürüsünü güderken, ev ziyaretlerinde, boş zamanlarında durmadan örerlerdi.. Halâ yok değil; var ama artık köylerden örenler çıksa da, ördükleri çoraplar onlarla birlikte pek çıkamıyorlar. Çıksalar da şehirlerde kasabalarda onlara değer veren, değerini bilen kalmadı!
Yün çorap örmek maharet işidir. Parmaklar arasında beş şiş döne döne, ilmek ilmek motifleri oluşturur. Bazı yörelerimizde hatta erkekler de kahvelerde ve köy odasındaki toplantılarında kendi giyecekleri çorap ve eldivenleri örerek eşlerine katkıda bulunurlar, bundan yüksünmezler.
Eldiven bilekten örülmeye başlanır. El kısmı bitince, beşe bölünerek, boy boy parmaklar örülür, tırnak kısmı kırmızı renkle, ‘kınalı ellik’le tamamlanır. Çorapların da burun, topuk, taban, bilek ve ağız kısmında çok hoş bir örgü tekniği uygulanır.
Çorap aynı zaman önemli bir hediye idi. Zamanında bir kız çeyizi için en az 20-25 çift çorap örülürdü. Ve bunların bir kısmı armağan olarak çevreye dağıtılırdı. Kızlar nişanlılarına çorap örüp yollardı. Düğünlerde, bayramlarda, özel ziyaretlerde çorap bebelere, çocuklara, gençlere, yaşlılara hediye edilirdi. Hatırlarsınız.. Artık mazi oldu!
Gorab.. curab.. çorap
Keçe çorap, geleneği çok eskilere dayalı.. Soğuk iklim göçebeleri tabanı keçe, üst tarafı yün çoraplar yapmışlar. Özellikle Asya steplerinde yaşayan halklar..
Anadolu’daki yün çorapların benzerlerini ise Balkan ülkelerinde, Türkmenistan’da, Yunanistan’da görebiliyoruz. Çorap, Farsça ‘gorab’, Arapça’ya ‘curap’, buradan bize ‘çorap’ olarak geçmiş.
Çorabın ana malzemesi olan kuzu yünü.. Bursa çok göç alan bir şehrimiz. Her kültür kendi çorap motifi, örme tekniğini beraberinde getirmiş ve günümüze kadar yaşatmıştır. Özellikle Karacabey ilçesine bağlı Yenikaraağaç köyü çorapçı köy olarak tanınmakta ve ördükleri Drama çorabı ile isimlerini duyurmaktadır. Drama çorabı dışında ,”Yörük çorabı “ Pomak çorabı” gibi her kültürün kendini motifleri ile ifade ettiği çorap çeşitleri bulunmaktadır.
Amerika’dan ithali giyiyorlar
Sosyetemizin “zulası” dolu; ta Amerika’dan bu yün çorap/papuçları getirtiyor. Fakat “işbirlirliği” de takdir etmek gerek.. Kimin? Amerikalının!. Adamlar yün çoraplarının altını papuç haline sokup Türkiye’ye satıyorlarsa bu işbilirlirlik değil de ne?!