Enflasyonla mücadeleye odaklanan hükümet, Hal Yasası ile ilgili çalışmalarına hız verdi. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın yasa teklifinin parlamentoda ele alınacağını; komisyonculuğun tarihe karışacağı müjdesini vermesi tüketicileri umutlandırdı.

Denetimler artacak

Tüketici Başvuru Merkezi Onursal Başkanı Aydın Ağaoğlu, sebze ve meyve fiyatlarını komisyoncuların arttırdığını savundu. Monopollere ve oligopollere karşı tedbir alınması, kayıtdışına darbe vurulması gerektiğini kaydeden Ağaoğlu, “Yeni Hal Yasası bu anlamda çok yararlı olacaktır. Yasanın yürürlüğe girmesi ile belgeler didik didik incelenecek, fatura oyunlarına ve hilelerine geçit verilmeyecektir” dedi.

Kamu kurumlarının fiyat ve gramaj denetimlerinin önemine de değinen Ağaoğlu, “Malum, kurda yukarı yönlü oynamalardan istifade ederek devreye giren vurguncular pek çok ürünün bedelini arttırdı. Boşluklardan faydalanan bu art niyetlilerin yakın markaja alınmalarını takiben bedellerde gerileme görüldü. Örneğin yerli muz 6 liraya, limon 3 liraya, domates 5 liraya indi. Demek ki denetimler yararlı oluyor” ifadelerini kullandı.

Hileciler belirlenmeli

Hazine ve Maliye Bakanı Albayrak’ın açıklamalarını yakından takip eden halcilerin talebi ise kayıt dışına karşı önlem alınması. İstanbul Yaş Meyve-Sebze ve Bostan Komisyoncuları Derneği (İSMEYDER) Başkanı Nevzat Dayan, ani fiyat artışlarının denetimler ile önlenebileceğini dile getirdi.

Hal Yasası ile ilgili çekincelerini belirten Dayan, “Komisyoncular devreden çıkarılarak sebze ve meyve fiyatları aşağı çekilemez. Kontrollere önem verilmesi, kayıt dışının engellenmesi ile fiyatlar normale döner” yorumunda bulundu.

Dayan, fatura oyunlarına başvuran, satış hileleri yapanların belirlenmesi gerektiğine işaret etti. Hal fiyatlarının ortada olduğunu kaydeden Dayan, “Komisyoncular üreticiden gelen ürün karşılığında yüzde 8 hakkını alır. Burada önemle ele alınması gereken konu, ürünün hali terk etmesinin ardından bedelinin ne oranda arttığıdır” uyarısını yaptı.

Kanun ne getirecek

-Komisyonculuk kaldırılacak. Yeni haller devreye sokularak satıcı sayısı ve rekabet arttırılacak.

-Spekülatörlere, fiyatları artıranlara karşı mücadele edilecek.

-Üretici ve üretici örgütlerinin satış yapmaları için gereken adımlar atılacak.

-Belgeler kontrol edilecek, fatura oyunlarına geçit verilmeyecek.

-Ürün nakliye ve depolamasında iyileştirmelere gidilecek. Her sene 25 milyar lirayı bulan zayi miktarının modern mekanlar ve soğutucular ile minimize edilecek.

-Haller rehabilite edilecek veya yeni yerlere taşınacak.