Küçücük ve tamamen başkasına muhtaç bebek zaman içinde yürüyen, konuşan, kendine has kişiliğe sahip bir bireye dönüşür ve neredeyse tüm anne-babalar çocukların doğru bir hızda gelişip gelişmediğini merak ederler.

Meselâ, ortalama bir çocuk 12 aylıkken yürürse de, yürüme açısından normal gelişim zamanı 9 ay ile 16 ay arasında değişir.
Önce başını kaldırmakla başlayan ve sonra yattığı yerde dönebilme, oturma, emekleme, ayakta durma ve yürüme şeklinde devam eden gelişim belirli bir sırayı izler. Fakat gerçekleşme hızı çocuktan çocuğa değişir.

Konuşma

Konuşma da sesli harflerden oluşan sesleri çıkarmakla başlar, bunu hece tekrarları, konuşma seslerinin taklit edilmesi, ilk kelimeler ve kelimelerin bir araya getirilmesi şeklinde bir sıra izler. Yine bu konuda da, normal konuşma gelişim hızı çocuktan çocuğa değişir.

En normali

Çocuğun normal olarak geliştiğini gösteren en önemli işaret uyanık ve canlı bir yüz ifadesi, canlı bakışlar ve kendisi ve çevresi hakkında meraklı olmasıdır.

Sağlıklı bebek için önemli şey ise anne ve babası ile pozitif bir temas içerisinde olmasıdır. İlk 3 yılındaki deneyimler beyin sinirleri arasında oluşan kalıcı “bağlantıları” belirler.

Bebek ile mümkün olduğunca çok fiziksel temas kurun

Bebeğe dokunmanız ve kucağa almanız çok önemlidir. Bebeğinizle bol bol göz teması kurun, gülümseyin, sevgi ve şefkat gösterin. Beslenme zamanlarını bu sıcak etkileşimler için özel fırsatlar olarak değerlendirin.

Bebeğinizle konuşun

Her yaştan bebek kendisi ile konuşulması ve şarkı söylenmesinden hoşlanır. Bebeklerin dili kullanabilmeleri için önce o dili bol bol dinlemeleri gerekir. O anda ne yaptığınızı, ne düşündüğünüzü ve ne hissettiğinizi dile dökmeniz yeterlidir.

Bebeğinizle oynayın

Bebeğinizin oyun başlatma girişimlerine cevap verin. Bebeğinize ilgisini çekebilecek çeşitli nesneler sunun. Oyuncakların pahalı oyuncaklar olması gerekmez. Hatta o kimyasallardan kaçının. Bebeğiniz için evdeki malzemelerle de çok çeşitli oyuncaklar üretebilirsiniz. Evinizdeki malzemelerle oluşturacağınız dönenceler, çıngıraklar, makaralar, tencere ve tavalar ve kutular gibi. Bebeğinizin ellerini ve zihnini kullanmayı keşfetme çabalarını teşvik edin.

Kitap okuyun

4 aylık bir bebek bile kitaptaki resimlere bakmaktan hoşlanır. Yaprakları, bulutları, yıldızları, gökkuşağını gösterin. Küçük çocuğunuza gördüklerini ve yaşadıklarını tarif etmesinde yardımcı olun. Unutmayın, gördüğümüz veya yaptığımız herşeyin bir ismi vardır.

2 yaşından itibaren başka çocuklarla bir arada olma fırsatı sağlayın.

4-5 yaşından önce eğitimden kaçının

Bazı çevreler çocukların zihnî gelişimini aşırı ölçüde vurgulamakta.. Özel dersler, bilgisayar programları ve kurslar yoluyla “süper çocuk” çabası küçük çocuklar üzerinde gereğinden fazla baskı oluşmasına sebep ve öğrenmeye karşı ilgilerini yitirmelerine yol açabilir.

Eski usul oyunlar ve kendiliğinden gerçekleşen öğrenme ilerideki eğitim için gereken zemini hazırlar ve çok daha yararlıdır.

Ne zaman hekim gerekir?

● 3 aylıkken sesli harflerin tekrarı şeklinde sesler çıkaramıyorsa (agu yapmak gibi)

● 9 aylıkken alçak seslere, fısıltılara başını çevirmiyorsa

● 12 aylıkken me-me, de-de gibi heceleyemiyorsa

● 2 yaşında en az üç belirli kelimeyi kullanmıyorsa

● 6 aylıkken birbirine dokundurarak elleri ile oynamıyorsa

● 12 aylıkken verilen yiyecekleri ağzına götürmüyorsa

● 18 aylıkken bardak kullanamıyorsa.

● 6 aylıkken yattığı yerde dönemiyorsa

● 9 aylıkken desteksiz oturamıyorsa

● 9 aylıkken koltuk altlarından desteklenerek yere bastırıldığında ayakları üzerine ağırlığını vermiyorsa.

● 18 aylıkken geniş bir odada yardımsız olarak dolaşamıyorsa.