Kabakulak, tükürük bezlerinin, özellikle de kulak ve çene arasında yer alan parotid (kulak altı) bezlerinin ağrılı şişmesine sebep olan virüse bağlı bir enfeksiyondur. Kabakulak olan her 3 insandan birinde tükürük bezlerinin şiştiği görülmez. Bunun yerine, üst solunum yolu enfeksiyonuna rastlanır. Buna "üsye" denir.

Kabakulak, virüs taşıyan birinin, yakınınızda öksürmesi ya da hapşırması ya da yiyecek ve içeceklerini paylaşması ile yayılır. Kabakulak, vücuttaki pek çok sistemi etkileyebilmekte ve grip-benzeri belirtilere, karın ağrısına, yanak şişmesine ve erkek çocukların yumurtalarında ağrı ve şişmeye sebep olabilmektedir. Ancak kabakulak olan bazı kişilerde herhangi bir belirti de görülmeyebilir.

Kuluçka evresi –kişinin ilk kez hastalığa yakalanması ile ilk belirtinin görüldüğü zaman arasındaki süre- her ne kadar 25 güne kadar çıkabilmekteyse de genellikle 16 ila 18 gündür.

ÇARESİ AŞI OLMAK

Kabakulak virüsü, kızamık-kabakulak-kızamıkçık (MMR) birleşiminden oluşan aşının birkaç doz yapılması ile hemen her zaman önlenebilmektedir. Keşke her hastalığın böyle aşısı bulunabilse.. İki doz aşı ömür boyu koruma (bağışıklık) sağlar: ilki 12 ila 15 aylıkken, diğeri ise 4 ila 6 yaşlarında. Aynı zamanda, kızamık, kabakulak, kızamıkçık ve suçiçeğinden oluşan (MMRV) bir aşı da vardır. Bu aşıya ProQuad denmektedir ve MMR’ın bir ya da iki dozu yerine kullanılabilmektedir.

Bebeklerin çoğu, doğum öncesi anneden aldıkları kısa vadeli bağışıklıktan dolayı hayatlarının ilk yılında kabakulağa yakalanmazlar. Kabakulak, aşı geliştirilene kadar dünyanın en yaygın çocukluk hastalığından biriydi.

Teşhis

Kabakulak, çoğunlukla hastalığın ortaya çıkma hikayesi, tükürük bezlerinde şişme ve hassaslık ve boyunda sertlik, baş ağrısı ve diğer belirtilerle teşhis edilir.

İhtiyaç duyulması halinde teşhisi doğrulamak ve başka bir hastalığın bu belirtilere sebep olma ihtimalini ortadan kaldırmak için hekimler bir test yapılabilir.

Tedavi

Pek çok durumda, insanlar dinlenerek ve evde bakımla kabakulağı atlatır. Daha karmaşık durumlarda ise hastaneye yatma gerekli olabilir.