Dünyanın gözünün çevrildiği  İstanbul’da Dörtlü Suriye Zirvesi  Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Vahdeddin Köşkü’nde yapıldı. İstanbul’a önce Almanya Şansölyesi Angela Merkel, ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin son olarak ise Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron geldi. Erdoğan 3 liderle de köşkte baş başa görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerde, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak ile MİT Başkanı Hakan Fidan da hazır bulundu. Zirvede Astana platformu ile BM Suriye Özel Temsilcisi Steffan de Mistura katıldı.

Önce baş başa görüştüler

Suriye konulu dörtlü zirvede ana gündem maddesini, İdlib’deki ateşkesin sağlamlaştırılması ve Suriye krizine siyasi çözüm için ortak çaba harcanması oluşturdu. Ayrıca zirvede, sahadaki gelişmeler, Soçi mutabakatının ardından İdlib’deki durum ve Astana ile Cenevre platformlarında sürdürülen siyasi çözüm sürecini içeren 8 madde masaya yatırıldı. Erdoğan, ABD ile Avrupa’nın terör örgütü YPG/PKK konusundaki tutumundan duyduğu rahatsızlığı da dile getirdi.

Silahsız çözümde mutabakat

Zirve sonrası düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Erdoğan, görüşmelerde Suriye’nin toprak bütünlüğü, sorunun silahtan ziyade siyasi yollarla çözülmesi, Suriyeli mültecilerin ülkelerine geri dönüşünün uluslararası hukuka uygun, gönüllülük esasına göre yürütülmesi ve Suriye halkına insani yardımların artırılması konusunda mutabık kaldıklarını açıkladı. Suriye’deki durumdan uluslararası toplumun sorumlu olduğunu ifade eden Erdoğan, “Çok uzun bir dönem Suriye krizinden kaynaklanan sıkıntıların yükünü, Suriyeli sivillerle komşu ülkeler, çekmek zorunda kalmıştır. Birçok ülke, durumun vahametini krizin etkileri sınırlarına ulaşınca idrak edebilmiştir, bu kayıtsızlığa son verilmesi gerekiyor” dedi.

Esed’in geleceğine halk karar verecek

Türkiye’nin, ne sınırlarında ne de Suriye’nin herhangi bir bölgesinde terör gruplarının palazlanmasına müsamaha göstermeyeceğini de ifade eden Erdoğan, şöyle devam etti: “Terör unsurlarını kaynaklarında kurutmaya devam edeceğiz. Sahada emrivakileri asla kabul etmeyeceğiz. Fırat’ın batısında olduğu gibi doğusunda da milli güvenliğimize yönelik tehditleri kaynağında bertaraf etmeyi sürdüreceğiz.” Erdoğan, “Esed’in durumu ne olacak?” sorusuna da “Buradaki irade kişilere ait bir irade değildir. Suriye halkı onunla ilgili karar verecektir.”

Erdoğan’a tek tek teşekkür ettiler

Erdoğan’ın ardından söz alan liderlerde böyle hayati bir zirveyi tertip ettiği için kendisine teşekkür ederek, benzer açıklamalarda bulundular. Putin, Suriye krizinde çözümün ancak diplomasi yoluyla mümkün olacağını söyledi. Merkel de, Suriye’de siyasi çözümün gerekli olduğunun altını çizerek, hem yurt dışındaki hem ülkelerindeki Suriyelilerin bir araya gelerek oy kullanabileceği bir seçim yapılması gerektiğini söyledi. Macron da, “Bir anayasal çerçeve kurarak tüm Suriyelilerin oy vermeye ve kendi geleceklerini tayin etmeye yönelik şartları oluşturmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Çavuşoğlu ve Akar’dan mini zirve

Dün istanbul’da Suriye konulu dörtlü zirve öncesi Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ikili ve heyetler arası görüşme gerçekleştirdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Çavuşoğlu-Lavrov görüşmesine ilişkin yaptığı açıklamaya göre, ikili görüşmede gündemdeki konulara ilişkin görüş alışverişinde bulunuldu ve Rusya-Türkiye ilişkilerinin gelişmesi için elverişli koşulların daha da geliştirilmesi yönündeki karşılıklı niyetler teyit edildi.  Ticari, ekonomik, kültürel ve beşeri alanlarda işbirliğine yönelik güncel konularda iki bakanlık arasındaki diyaloğun durumu ve geleceği ele alındı. Açıklamada şunlar da kaydedildi: “Suriye’deki durum ve burada terörle mücadelede koordinasyonunu güçlendirmek için alınan önlemler, BM Güvenlik Konseyi’nin 2254 kararı ve Suriye Ulusal Diyalog Kongresi’nin kararlarına dayanan siyasi çözüm sürecinin geliştirilmesi, mültecilerin evlerine erken dönüşü ve ülkenin çatışma sonrası yeniden inşası için koşulların oluşturulması konuları ele alındı. Toplantının sonucu, bölgede barış ve istikrarı güçlendirmek için Rus-Türk siyasi diyaloğunun önemini gösterdi.” Görüşmede ayrıca, Filistin-İsrail sorunu, Ukrayna krizi, Avrupa Konseyi’ndeki durum ve Orta Menzilli Nükleer Kuvvetler Anlaşması’nın geleceğine ilişkin uluslararası konularda görüş alışverişinde de bulunuldu.

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar da Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu ile görüştü.  Akar, Suriye konulu dörtlü zirve öncesi Vahdeddin Köşkü’nde Rus mevkidaşı ile bir araya geldi.  Bakan Akar ile Şoygu arasındaki görüşmede İdlib’teki son durum başta olmak üzere, bölgesel güvenlik konularına ilişkin görüş alışverişinde bulunuldu.