Ne zaman nerede, nasıl geleceği belli olmaz. Böyle bir durumda insanın özellikle yaşlı insanların yanında birisinin olması çok hayatî önem taşıyor..

Şimdilerde insanlarda komşuluk kalmadığı gibi aile içinde "bir yastıkta kocayanlar" da çok nadir.. Önce yastıklar küçülüp ayrıldı. Ardından, "Sen horluyorsun.. Ben aksırıyorum!.." türünden bahanelerle odalar..

Eşlerden biri yattığı yerde "geçici iskemik atak" geçirse, öte odadakinin nasıl haberi olacak da yardımına koşacak?

Sabah baktı ki, "can yoldaşı" henüz kalkmamış. "Niye kalkmıyorsun?.." diye kapıyı aralayacak ki, ne görsün "can yoldaşı" gitti gidiyor..

Hadi alece 112'yi ara. Gelsin ambulans.. Yetiştirilsin hastaneye ama, artık çok geç..

Hasta zamanında müdahale edilemediği için doğru yoğun bakıma.. Yoğun bakımdan birkaç gün sonra gözlerini açarak çıksa bile ne yazık ki bir tarafı felçli..

Bu duruma "öldürmeyen Rabbim öldürmüyor, bize bağışladı; şükür buna da.." deyip sevineceksiniz..

Pişmanlık fayda etmez!

Halbuki, hasta atak geçirdiği ilk anda fark edilip, 112 çağrılmış olsaydı, hastanede yapılacak bir kan sulandırıcı iğne ile kendine gelecek felç olmaktan kurtulacaktı..

“Geçici iskemik atak” dediğimiz beyine giden kan akışı genellikle bir kan pıhtısı nedeniyle geçici olarak durduğunda ya da azaldığında meydana geliyor.

Bir tür geçici şuur kaybı..

Akşam evinde televizyona bakarken birdenbire çift görme, görme bulanıklığı gibi işaretler oluştuğunu, ne olduğunu merak edip ayağa kalkınca da başınızın şiddetle döndüğünü, takiben de şuurun kaybolduğunu fark edersiniz.

Tabiî yanınızda aileniz varsa telaşlanır, ambulans çağırılır, soluk hastanede alınır!

Müdahalenin ardından, geçmiş olsun temennisi ile "Geçici beyin istemisi" teşhisi konularak taburcu edilirsiniz.

Bu durum geçici olarak felçle aynı belirtilerin ortaya çıkmasına sebep olur. Ancak birkaç dakika sonra kan akımı normale döner ve belirtiler kaybolur.

BELİRTİLERİ NELER?

Erken müdahale olmayıp da felç durumunda ise kan akışı normale dönmediğinden beyindeki hasar da, oluşan sorunlar da kalıcı olur.

-Vücudunuzun bir kısmında güçsüzlük hissedebilirsiniz ya da bir kolunuzu, bacağınızı veya yüzünüzün bir tarafını kıpırdatamayabilirsiniz. Hatta vücudunuzun bir tarafını hiç kıpırdatamayabilirsiniz.

-Vücudunuzun bir tarafında hissizlik, karıncalanma ya da ağırlık hissedebilirsiniz.

-Hiç göremeyebilir ya da çift görme, bulanık görme, gözünüzün önüne perde inme gibi görme bozukluklarınız olabilir.

-Konuşmada ya da konuşulanları anlamada güçlük çekebilirsiniz.

-Baş dönmesi ve dengesizlik hissedebilirsiniz. Dengesiz yürüyebilir ve kusabilirsiniz. Aynı zamanda bacaklarınızda aniden güçsüzlük olabildiği için devamlı düşebilirsiniz.

Atakları fark etmek her zaman kolay olmamaktadır.

PIHTILARA DİKKAT!

Kan pıhtılaşması en fazla görülen sebeptir.

Pıhtı beyindeki bir damarda oluşabilir ya da kalpten çıkıp kan dolaşımı yoluyla vücutta dolaşabilir. Tıkanmadan saniyeler sonra beyin hücreleri etkilenir ve vücudun bu hücreler tarafından kontrol edilen bölümlerinde belirtiler ortaya çıkmaya başlar. Pıhtı çözüldüğünde kan akımı normale döndüğünde belirtiler de ortadan kalkar.

Damar tıkanıklığı (atherosclerosis) kalp krizi ve normal olmayan kalp ritmi, iskemik atakla sonuçlanan kan pıhtılaşmasının en sık görülen sebepleridir.

Bazı durumlarda ataklar kan basıncındaki ani ve fazla düşüş sonucu beyne kan gitmemesi durumunda da ortaya çıkabilmektedir.

Yaşınız 60'ı aştıysa risk arttı demektir.

Yüksek kan basıncı önemli bir risktir..

Eğer sigara içmeyi bırakırsanız felç riskinizi azaltırsınız.

Kalp krizi geçirme ihtimaliniz ne kadar fazlaysa felç geçirme ihtimaliniz de o kadar fazladır.

Çoğu iskemi hastası 60 yaşın üzerindedir.

Eğer ailenizden biri felç ya da iskemi geçirdiyse veya siz daha önceden iskemi geçirdiyseniz felç olma ya da iskemi geçirme ihtimaliniz daha fazladır.

Şeker hastalığı ve orak hücre hastalığı gibi hastalıklar iskemi geçirme riskinizi artırabilir.

Doğum kontrol hapı kullanma, alkol tüketimi ya da uyuşturucu kullanımı da riski artıracaktır.