Sosyal güvenlik kanunlarımıza göre, yeterli prim ödenmesi koşuluyla eşi vefat eden kadınlara dul maaşı, anne-babası vefat eden kadınlara ise yetim maaşı bağlanıyor. Hem eşi hem de anne-babası ölen kadınlar belirli şartları sağlamaları halinde ölen eşinin üzerinden dul maaşı, ölen anne-babası üzerinden de yetim maaşı olmak üzere iki maaş almaya hak kazanabiliyor. Bazı hallerde üç maaş alabilmek de mümkün, eşinden Bağ-Kur, anneden SSK, babadan Emekli Sandığı maaşı almak gibi. Ancak bir maaş alabilen dul ve yetim kadınlar da var.

Bir tarafta bir maaş diğer tarafta iki ya da üç maaş alabilen dul ve yetim kadınların bulunduğu gerçeği var sosyal güvenlik mevzuatımızda. Bu uygulama hakkaniyete değil ancak yasalara uygun. Eşin ve anne-babanın ölümü nedeniyle iki bazen üç maaş alınabilmesi için dört temel şartın oluşması gerekiyor.

Bu şartların ilki, eşin ve anne-babanın ölmeden önce emekli maaşı alıyor olması ya da dul-yetim maaşı bağlanmaya yeter sayıda prim gün sayısının olmasıdır. Dul-yetim maaşı bağlanmasına yeter prim gün sayısı ise sigorta statüsüne göre değişiyor. Bu süre ölüm tarihine ve sigorta statüsüne göre 5 yıl sigorta 900 gün, 1080 gün, 1800 gün veya 3600 gün olarak değişiyor.

İki ölüm aylığı için gereken ikinci şart ise eşin ve anne-babanın sigortalılık statüsünün farklı olmasıdır. Ölen eş ve anne-babanın sigorta statüsü aynı ise dul-yetim kadına tek bir maaş ödeniyor. Ölen eş-babanın sigorta statüleri farklıysa dul ve yetim kız çocuğu diğer üç şartı da sağlaması halinde iki maaş almaya hak kazanıyor.

İki maaşa hak kazanabilmek için gerekli olan üçüncü şart ise dul-yetim kadının sigortalı çalışmasının bulunmaması veya sigortalı çalışmasına bağlı olarak emekli maaşı almamasıdır. Ölen anne-baba Emekli Sandığına tabi ise yani yetim kadın memur kızı ise SSK veya Bağ-Kur sigortalısı olarak çalışsa veya SSK ya da Bağ-Kur’dan kendi emekli maaşı bulunsa dahi ölen anne-babadan dolayı yetim maaşı alabiliyor. Memur kızlarına tanınan bu ayrıcalık Anayasanın eşitlik ilkesine açıkça aykırıdır. Allah aşkına, memur kızlarının esnaf ve işçi kızlarından ne farkı bulunuyor. Geçmişin “Beyaz Türk” memur bürokratlarının kızlarına bir iltiması…

Hem eş hem anne-babanın ölümü sonrası iki maaş alabilmek için gerekli olan son şart  en azından bir ölümün 1 Ekim 2008 tarihinden önce gerçekleşmesi ve 1 Ekim 2008 tarihinden önce de dul ya da yetim maaşının bağlanmış olmasıdır. Hem eşin hem anne-babanın ölüm tarihi 1 Ekim 2008 tarihi sonrası ise 1 Ekim 2008 tarihinden önce ölüm aylığı bağlanmamış olacağından sadece bir maaş ödeniyor.

Burada Emekli Sandığı iştirakçisi yani devlet memuru eşi veya çocuğu olmak başka bir ayrıcalık olarak öne çıkıyor. Zira ölen eş veya anne-babadan biri Emekli Sandığı diğeri SSK, Tarım SSK, Bağ-Kur veya Tarım Bağ-Kur sigortalısı ise ölümler 1 Ekim 2008 tarihinden sonra gerçekleşmiş olsa dahi iki maaş alınıyor. Yine ölümlerden biri Tarım SSK statülü diğeri de farklı statüde ise yine iki maaş bağlanıyor.