Kadın - Aile
3 saniyede 2 kişi Alzheimer oluyor
Demans hastası olan bir tanıdığınız varsa hastalığın kişi ve ailesi üzerindeki etkisini çok iyi bilirsiniz.
Alzheimer bir demans çeşididir ve maalesef tedavisi yoktur.
Türkiye nüfusu içinde şu an toplam nüfusun %8,7’sini oluşturan 65 yaş üstü nüfus hızla artıyor. Onun için demans hastalarının sayısında hızlı bir artış görülüyor. Halen dünyada 47 milyon Alzheimer hastası var ve 2030’da 76 milyon ve 2050’de ise 135.5 milyon hasta olması bekleniyor. Türkiye’de ise 600.000 aile bu hastalıkla mücadele ediyor.
Her 3 saniyede 1 kişi demans hastası oluyor ve bunların 3’te ikisi Alzheimer’a yakalanıyor. Yani 3 saniyede 2 kişi Alzheimer’a yakalanıyor.
Belki ilaçlar hastalığın belirtilerini azaltıyor ama, Alzheimer için kesin bir tedavi yöntemi hâlâ bulunamadı.
Peki haftada üç kere spor yapmanın demansa yakalanma şansını %70 azalttığını biliyor muydunuz?
Demansa yakalanmak istemiyorsanız derhal terk etmeniz gereken 9 alışkanlık:
1- Sigarayı bırakın
Sigara içmek vücudun çeşitli bölgelerine zarar verir ve beyin de bunlardan biridir. Sigara içenlerin, içmeyenlere oranla Alzheimer’a yakalanma riski %45 daha fazla. İşte size sigarayı bırakmanız için vahim bir sebep.
2- Alkolü derhal kesin.
"Bir kadeh şarap sağlığa faydalı" propagandasının şarap üreticilerinin işi olduğunu Amerikan Antialkolikler Ajansı açıkladı. Alkolün her türlüsü insanları adım adım Alzheimer hastalığına yaklaştırmakta.
3- Daha aktif olun
Düzenli olarak spor yapın. Hem kalbiniz düzenli atacaktır hem de kan dolaşımınız sağlıklı bir şekilde gerçekleşecektir.
Tansiyonunuza dikkat etmenizde de fayda var. Orta yaşlıysanız ve kolesterolünüz yüksekse, Finlilerin yaptığı araştırmaya göre demansa yakalanma riskiniz çok fazla.
4- Daha fazla D vitamini alın
D vitamini eksikliği Alzheimer’a sebep olmakta. ABD’de yapılan bir araştırmada D vitamini eksikliğinin Alzheimer’a yakalanma riskini %125 artırdığı görüldü. Araştırmacı Miia Kivipelto, “D vitamini alımı Alzheimer’a yakalanmamak için önemli faktörlerden” demekte.
Olabildiğince güneş ışığı almaya çalışın. Güneşin fazla olmadığı yerlerde yaşıyorsanız D vitamini takviyesi alın. Yoksa hemen D vitamin haplarından medat ummayın. Çare bol bol güneşlenmek..
5- Kahve için
Kahve içiyor musunuz? Çoğu kişi bilmese de kahve beyninizi korumakta.
Kahve bolca magnezyum içerir ve güçlü bir antioksidandır. Alzheimer’a yakalanma riskinizi %50 azaltır.
6- Başınızı koruyun
Başınızı çok sert bir yere çarparsanız demansa yakalanma riskiniz var. Yapılan bir araştırmada travmatik beyin yaralanmasının, Alzheimer’a yol açtığı gösterdi. Motor sürüyorsanız kask takmayı ihmal etmeyin. Motor sürmekten vazgeçseniz daha iyi olur. Çünki daha Alzheimer yakalarına yapışmadan yıllar önce gencecik insanların hız tutkusuyla yaptıkları kazalara sonucu canlarından olduklarını gün aşırı haberlerde duyuyoruz.
7- Daha fazla B12 vitamini alın
B vitamini sizi demanstan korur. Finlandiya’da yapılan bir araştırmaya göre B12 vitaminini ne kadar çok alırsanız, Alzheimer’a yakalanma riskiniz o kadar düşüyormuş.
Genelde yaşlılarda B12 vitamini eksikliği görülmekte. B12 vitamini yumurtada, ette, balıkta ve deniz mahsullerinde bolca bulunmakta. Yani size "Daha fazla B12 vitamini alın" derken, haplarını alın demek istemedik!
8- Beyin egzersizleri yapın
Beyninize tıpkı kaslarınıza davrandığınız gibi davranmalısınız.
Bunun için de en bilinen yöntemler bulmaca çözmek ve puzzle. Yeni şeyler öğrenmekten çekinmeyin. Yeni şeyler öğrenirken beyniniz ekstra efor sarf eder ve bu da sizin için sağlıklıdır.
9- İyi dinlenin
Araştırmacılar stresle demans arasında bir bağlantı olduğunu düşünüyorlar. Stres kişiden kişiye değişebilen bir ölçüye sahip. Bu sebeple Alzheimer’ı gelişimini nasıl etkilediğine dair araştırmalar sürüyor. "Duvarı nem insanı gam yıkar!" diyen atalarımız Alzheimer’ın adını bile duymamışlardı ama, binlerce yıllık tecrübenin birikimi onlara bu sözü söyletiyor; gamdan kederden, endişeden, gerginlikten uzak durmaya çalışıyorlardı.
Yine uyku beyin için çok önemlidir. Yeterince uyumamak demansa yol açmaktadır. İsveç’te yapılan bir araştırmada uyku sorunu olan erkeklerin demansa yakalanma risklerinin bir hayli fazla olduğunu belgeledi.
Teşhis imkanı hızlandı
Alzheimer gibi hastalıkların erken teşhisinde büyük oranda doğru veriler sunabilen yeni bir teknoloji var: PET MR
Erken dönemde teşhis koyabilecek yöntemler son derece önemli. PET MR cihazının da en büyük avantajı bu; hastalığı çok daha erken dönemde yakalayıp, minimal belirtiler varken tesbit edip hekimlere ‘bu Alzheimer mıdır yoksa Alzeheimer’ı taklit eden başka bir rahatsızlık mıdır?’ çok yüksek bir doğruluk oranıyla söyleyebiliyor. Diğer cihazlardan temel farklılığı da bu yüksek doğruluk oranı. Hem PET hem de MR teknolojisi bir arada kullanıldığı için %90’lara varan bir doğruluk oranı var. Hastalık diğer yöntemlere göre çok daha hafif seviyedeyken belirlenebiliyor. Mesela sadece MR teknolojisiyle bunu yapmaya çalıştığınızda hastalık başladıktan 3-4 yıl sonra MR’daki değişiklikleri görüyorsunuz ama PET MR ile görüntülediğinizde hastalık başlamadan dahi birkaç yıl öncesinde hastalığı teşhis etme şansınız olabiliyor.