Kadın - Aile
'Ağız Yanması Sendromu' nedir?
Meşhurdur, "süt içtim dilim yandı" türküsü. Sıcak bir çorbaya üflemeden saldıran da yaptıklarına bin pişman olurlar. Bir de dil ile birlikte damakta yanma olmuşsa, eyvah!
Fakat konumuz bu durumlar değil. Konumuz tıbbî tabirle Ağız Yanması Sendromu (AYS)..
Bu maraz “tıbbi veya dişlerle ilgili bir sebebi bulunmayan ağız içinin yanması” olarak tanımlanıyor. Bir başka tanım ise “ağız içinde herhangi bir değişiklik olmaksızın sürekli olarak ağızın yanması veya benzer bir ağrı”.
AYS, ağız içinde yanma, karıncalanma veya uyuşma olarak da tarif edilebilir. Genelde dili, damağı veya dudakları da etkiler. Çoğunlukla iki taraflıdır ve tek bir sinirin dağılım bölgesine uymaz.
Normal miktarda tükürük salgılama olmasına rağmen, ağız kuruluğu ve tad almada bozukluk ile birliktedir. Koku almakta bozukluğa da yol açar.
Susuzluk veya kas ağrısı gibi durumlarla birlikte de bulunabilir.
Hayat boyu yaygınlığı %3,7 ilâ %18, yaşlılarda ise %40 civarındadır.
Daha çok kadınları etkiler. Erkeklere göre oran 7 kattır.Özellikle menopoz veya menopoz sonrası dönemlerindeki kadınları etkiler. Başlangıç yaşı, erkeklerde kadınlara göre daha erkendir: yaklaşık olarak 30’a karşı 50'li yaşlar..
Hekimler kolay kolay teşhiste bulunamaz. Klinik yönetimi de benzer biçimde karmaşıktır, bütünlüklü bir tedavi yöntemi de yoktur.
Birçok doktor bu hastaları nasıl tedavi edeceğini bilememektedir.
Hastaların yarısında 6-7 yıl içinde kendiliğinden kısmi hafifleme olur, ancak hayat kalitesini ciddi biçimde etkiler ve psikolojik rahatsızlıklara sebep olur.
Belirtiler
Her gün, iki taraflı, ağızda yanma veya karıncalanma ya da uyuşma gibi ağrı benzeri hisler:
Ağız mukozasında derinde hissedilir.
En azından 4 ile 6 aydır devam eder.
Neredeyse bütün gün boyunca devam eder.
Uykuyu pek bölmez.
Yeme veya içme ile istisnalar dışında daha kötüye gitmez fakat hafifleyebilir.
Tad almada bozukluk ve ağızda kuruluk hissi, ağız içinde ve diş etlerinde kaşıntısı, yutma güçlüğü ve ağız kokusu olur.
Susama artar.
Koku hissi bozulur.
Baş ağrısı yapar.
Çene eklemi, boyun ve omuzlardaki kaslarda ağrı veya gerginlik olur.
Edeb bölgelerinde yanma hisleri yapar.
Hastanın kişilik özelliklerinde ruh hali değişimleri olur.
Sebepleri
Sjögren sendromu (yani gözyaşı, tükürük guddeleri veya diğer salgı bezlerinde meydana gelen salgı azalması), şeker hastalığı, mantar enfeksiyonları, demir, folik asit, çinko ve B grubu vitaminlerinin eksikliğidir.
Tedavi Yaklaşımları:
Ağız yanmasını artıran yiyeceklerden kaçınmalısınız. Başta alkol!
Sonra kola ve benzeri asitli içeceklerden uzak durmalısınız.
Zaten bu ikisinin sebep olmadığı hemen hemen hiçbir hastalık yok gibi..