YENİ AKİT / MEHMET CANITATLI

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 2019 yılında gerçekleştireceği icraat planında yatırımlar büyük yer tutuyor. Bakanlık olarak MTA, BOREN, TAEK, NDK dahil, EPDK hariç olmak üzere 2019 yılı bütçe kanun teklifi toplamı 2 milyar 863 milyon 608 bin lira olarak açıklandı. Bakan Fatih Dönmez, geleceğe dönük planlanan atılımları şöyle özetliyor:

54 milyon abone var

Milli Enerji ve Maden Politikamız kapsamında ortaya koyduğumuz uygulamalarımıza taviz vermeden devam edeceğiz. Enerji portföyündeki yerli ve yenilenebilir enerji payının artırılmasına yönelik çabalar sürdürülerek, yerli kömür ile rüzgâr, güneş, hidrolik, jeotermal gibi kaynaklarımızın enerji üretim sepetimizdeki payı artırılmış ve daha da artırılacaktır.

Türkiye’de 54 milyon elektrik ve doğalgaz abonesi bulunuyor. 23 milyon petrol ve akaryakıt tüketicisi ile tahmini 5 milyon kömür kullanan hane ve sanayi ile milyonlarca noktaya hizmet veren kurum ve kuruluşlar paydaşımız olmaya devam edecektir.

Doğalgaz ithalatında yeni kaynak ve güzergahlar ile rekabeti artıracak çalışmalar kapsamında Orta Doğu, Orta Asya, Doğu Akdeniz, Afrika ve diğer potansiyel kaynaklardan sürdürülebilir doğalgaz temin edilmesi çalışmaları sürüyor.

Türkiye’nin doğalgaz kullanmaya başladığı 1987’de 500 milyon metreküp olan yıllık gaz arzı şu anda 50 milyar seviyelerinde. 2002’de 5 şehrimize giden doğalgaz iletim hattı bu yıl sonu itibarıyla 81 ilimizin hepsine ulaştırılacaktır. Ayrıca, 2018 Ekim sonu itibarıyla 434 ilçe ve beldemize de doğalgaz sunulmuş olup doğalgaz imkanına kavuşan yerleşim yerlerinin sayısının artırılması çalışmalarımız aralıksız devam etmektedir.

Doğalgaz arz güvenliği kapsamında, ilk aşamada yıllık 6 milyar metreküp gazı ülkemize, 10 milyar metreküp gazı Avrupa’ya taşıyacak olan ve yüzde 30 ortak olduğumuz yıllık 32 milyar metreküp taşıma kapasitesine sahip TANAP 12 Haziran 2018 ‘de hayata geçmiş ve ülkemize gaz akışı başlamış olup bu gazın, ülkemiz üzerinden Avrupa’ya taşınma çalışmaları kapsamındaki Çanakkale Boğazı geçişi çalışmaları devam etmektedir.

Rusya’dan başlayarak Türkiye’nin alım terminaline ve devamında ülkemiz üzerinden komşu devletler sınırına kadar uzanan her biri yıllık 15,75 milyar metreküp doğalgaz taşıma kapasitesine sahip iki hattan oluşan TürkAkım doğalgaz boru hatlarından biri sadece ülkemize gaz arzı sağlayacaktır.

Nükleer enerjide yatırım atağı

Küresel piyasalarda halihazırda elektrik üretiminin yüzde 10,8’inin nükleer enerjiden sağlanıyor. Yarısı ABD, Fransa, Çin ve Japonya’da olmak üzere, dünyada 454 nükleer güç reaktörünün işletmede, 54 tanesi ise inşa halinde.

Nükleer güç santrallerinin hayata geçmesi için üç proje üzerinde çalışmalar sürüyor. Akkuyu Nükleer Santralinin temeli 3 Nisan 2018’de atılarak Türkiye’nin ilk nükleer santralinin inşasına başlanmıştır. Sinop Nükleer Güç Santraline ilişkin fizibilite çalışmaları tamamlanmış olup, üçüncü santral için ise yer belirleme çalışmaları devam etmektedir.

Nükleer güç santrali projelerinde yerli ekipman kullanımı hassasiyeti kapsamında, yerli firmalara iş imkanı doğacak, Akkuyu ve Sinop projelerinin inşaatının en yoğun olduğu dönemde toplam 20 bin kişi istihdam edilecek. Bu rakam işletme döneminde 7 bin kişi olacak.

Türkiye, açık, şeffaf ve rekabetçi piyasa yapısıyla öngörülebilir düzenleyici çerçeveyi oluşturmayı başarmış, uluslararası enerji yatırımlarını harekete geçirecek adımlar atmıştır. Girişimcilerin daha kolay ve daha hızlı yatırım yapabileceği bir ortamın sağlanması için enerji ve doğal kaynaklar alanında öngörülebilir piyasaların oluşturulması önemli bir unsurudur.

Otogazda dünya ikincisiyiz

2018 Eylül itibarıyla elektrik piyasasında 2 bin 319, doğalgaz piyasasında 320, petrol piyasasında 13 bin 524 ve LPG piyasasında 10 bin 966 lisanslı oyuncu faaliyet gösteriyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından Eylül 2018 itibarıyla doğalgaz piyasasında 72 adedi dağıtım lisansı olmak üzere, toplam 320 adet lisans verildi.

Akaryakıt piyasasında, bugün itibariyle 4 tanesi TÜPRAŞ’a, bir tanesi faaliyete başlayan Star Rafinerisi’ne, bir tanesi de hazırlıkları devam eden başvuru sahibine ait olmak üzere toplam 6 adet rafinerici lisansı bulunmaktadır.

Akaryakıt piyasasında toplam 13 bin 524 lisans sahibi faaliyet göstermektedir. LPG piyasasında toplam 10 bin 966 lisans sahibi faaliyet göstermekte olup ülkemiz, dünyanın en büyük 16. LPG pazarı olup, otogaz kullanımı açısından Güney Kore’den sonra ikinci sırada yer almaktadır.