Zengin bakır yataklarına sahip Küre’den elde edilen bakır, bakırcı ve kazancıların oluşturduğu iş kolu büyük bir sanayi halini almıştı.

1568 yılında Küre Kadısı’na yazılan bir fermanda özetle şöyle deniyor:

“Tokat’taki kazancılar bakır almak için madene geldiklerinde, sancak kadılarından ellerinde izin belgeleri getirmeleri ve giderken de ne kadar bakır aldıklarına dair ellerine belge verilmesi... ”

Yani Küre’nin bakırı Tokat’ta da işlenmekteydi ve bu bakır elişleri hayli ünlüydü. Köroğlu Destanı’nda şöyle geçer:

“Tokat kervanından aldım bakırı,

İncitmeyin fukarayı, fakiri”

“... Tokat’ın asıl büyük ticareti bakır eşya alanındadır. Tencere, tas, fener ve şamdanlar çok güzeldir. Gümüşhane ve Kastamonu’dan getirilen bakırdan imal ettikleri bu eşyayı İstanbul ve Mısır’a ihraç ederler... ”

Tokat Şeriye Sicilleri’nde, 1828 yılında, kentte 33 bakırcı, 55 kazancı, 7 dökmeci ve 14 kalaycı esnafının bulunduğu belirtilmektedir.

Tokat’ta bulunan “kalhane” adı verilen bakır işleme ocaklarında 19. yüzyılın ilk yarısında 1000 kadar işçi çalışmakta ve yılda 1000 ton civarında bakır üretilmekteydi.

Seyyah ve araştırıcılar tarafından büyük bir övgüyle anlatılan atölyeleri artık günümüzde Tokat’ta görmek mümkün değildir. Şehrin sanayi çarşısına taşınan birkaç bakırcı ve kazancı dükkanı, eski bakırcılık geleneğini devam ettirmektedirler. Tokat bakırcılarının yapmış oldukları ibrik, hamamtası, bakraç ve kazanlar, bu bölgede halen yaygın olarak kullanılmaktadır.

Bakır eşyalarınızın parlamasını istiyorsanız, onları sirke ya da limon ve tuz ile ovun.