Yaşam
Vebâlden korkun!
Yeni doğan bebeğe aşı yaptırmayan ebeveynlere hatırlatmamızı yapalım; bu işin bir de vebali var.
Yeni doğan bebeğe doğumun ardından yapılan Hepatit B ve KKK (Kızamık, kızamıkçık, kabakulak) aşıları başta olmak üzere, aşıların uzun vadede çocuklara aşı yaptırmamak gibi bir "veballi" tavır var.
Anne ve babalar çocukları için hayatî önem taşıyan böyle bir vebali nasıl vicdanlarına sığdırabiliyorlar, anlamak mümkün değil.
Bir savcı bir hakimle başladı her şey
Fakat, olay 3 yıl kadar önce bir savcı ile hakim tarafından toplumun içine salıverildi. Tıpla hekimlikle ilgileri yok! Deyim yerindeyse fitilini tekrar yakan olay, Ordu Cumhuriyet Savcısı Hüseyin Ayyayla'nın kazandığı dava oldu. Ayyayla 'ikiz bebeklerine Hepatit B aşısı yaptırmadığı' için Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü tarafından mahkemeye verilmişti. Ayyayla mahkemeye, aşıların uzun vadede çocuklarına kalıcı tıbbi zarar vereceğine dair şüphesini anlattı ve mahkeme tarafından aşı yaptırmamakta haklı bulunuverdi!
Taklide meraklıyız ya, tıp uzmanı olmayan iki hukukçunun yaptığı, "uç davranışlara meraklı" anne babalar tarafından taklit edilip yaygınlaştı. Bugün çok sayıda şehirli, üst orta sınıf aile de aşı meselesinde tereddüte düşüyor.
Aşı yapılmadığı takdirde çocukların ciddi ölümcül hastalıklarla karşı karşıya kalabileceğini, toplum sağlığının darbe alacağını, aşıların otizme ya da MS’e yol açtığına dair herhangi bir bilimsel delil olmadığının altını çizen uzmanların, devlet kurumlarının çabasına rağmen hâlâ bu vebali sırtlayan bazı ailelere rastlıyor olmak cidden üzücü.
Sağlık Bakanlığı devamlı yaptığı açıklamalarda, “Bebeklerimizi ve çocuklarımızı ölümcül ve sakat bırakan hastalıklardan korumak ve onlara sağlıklı bir gelecek sunabilmek için en emin yol aşıdır. Ülkemizde yüksek aşılama düzeyi sayesinde aşı ile önlenebilir hastalıkların sayısı ve bu hastalıkların yol açtığı ölümler azalmıştır” diyor.
Uygulama nasıl?
Türkiye’de Sağlık Bakanlığı’nın çocukluk çağı aşı takviminde toplam 10 aşı (Hepatit B, Verem (BCG), DaPT-İPA-Hib (karma aşı), Pnömökok, KKK (Kızamık, kızamıkçık, kabakulak), DaBT-İPA, Çocuk Felci (aktif Polio), Difteri-Tetanos, Suçiçeği, Hepatit A) ve Sağlık Bakanlığı tarafından karşılanmayan ancak özel sağlık birimlerindeki doktorlar tarafından uygulanması tavsiye edilen Meningekok ve Rotavirüs aşıları yer alıyor.
Aile Hekimliği’ne aşı yaptırmak üzere çağırılan aileler, aşıyı reddetmeleri durumunda, hekim ve hemşireler tarafından ikna edilemezlerse bir tutanak formu imzalamaya davet ediliyor. Aile Hekimliği, bu tutanağı Sağlık Müdürlüğü’ne bildiriyor. Sağlık Müdürlüğü’nün de aile hakkında dava açma yetkisi bulunuyor.
Nereden nereye geldik
İnsanlık enfeksiyon hastalıklarından ve bulaşıcı hastalıklardan milyonlarca, milyarlarca kayıp verdi. Vebayı düşünün, Ortaçağ hastalığıdır. Ülkeler kayboldu, savaşlar kaybedildi.
O bitti tüberküloz, kolera ve başka bir sürü hastalık tarihe geçti.
Eskiden birçok çocuk kızamıktan ölüyordu.
Bu çocuklar o virüsü aldıkları zaman üstüne başka enfeksiyon eklenmesiyle beraber ölüyorlardı.
Bebek ölümleri ve anne ölümleri çok fazlaydı.
Tetanostan insanlar ölüyordu.
İnsanoğlu 19. yüzyıl ve hatta daha öncesinde, çiçek aşısıyla, başlayarak sağlık alanında önemli mesafeler kaydetti.
'Kızamık artık az görülüyor’ dersiniz, sonra öyle bir salgın yapar ki…
Bugün çocuk felci aşısını nasıl inkar edebilirsiniz? Çocuk felci aşısı olmasaydı bir sürü insan sakat kalmış olacaktı. Türkiye’de çocuk felcinden sakat olanlar şu an 40 yaş ve üzeridir. Son vaka 1997’de, 20 sene önce olmuştu.
“Kızamık artık az görülüyor” dersiniz, sonra kızamık öyle bir salgın yapar ki “Vay benim aşım niye yok” dersiniz. Tamamen yok olan hastalıklar ne? Örneğin çiçek. Çiçek 1978 sıfırlanmıştır. Aşının kaldırılması için, sıfırlanması önemlidir. Veba aşısı olmayız, çünkü veba yok. Bir risk teşkil etmiyor.
Ama “Kızamık artık nasılsa görülmez, aşı yapmayalım” diyemeyiz.
Aşı hijyen ve kişisel temizliğin ötesinde bir gereklilik.
Dünyanın, bilimsel olarak gelişmesinde aşıların büyük rolü vardır. İnsan ömrünün uzamasına, hastalıkların etkisinin azaltılmasına... Bu aşı çalışmaları önemli bir disiplin olarak, daha da iyiye doğru gelişmektedir.
Zaman içinde çok daha iyi aşılar üretilecektir. Belki 15 hastalığın tek bir aşısı olacaktır. İnşallah o günleri de görürüz..
Lütfen yavrucaklarınızı tehlikeye atmayın, aşılarını doğumdan itibaren düzenli olarak yaptırın.