Sınav kaygısının yoğunlaştığı aylara girdik. Artık şu güzelim bahar günleri damarlarında cıvıl cıvıl kaynarken, çocuklar sürekli bir huzursuzluk, bir sınav kaygısı da yaşamakta.. Bu kaygı sınav öncesinde, sırasında ya da sonrasında duyulan endişe, korku ve rahatsızlıktır.

Öğrencilerin okuldaki başarılarının en önemli belirleyicisi, sınavlarda aldıkları notlardır.

Sınav kaygısı; sadece öğrencileri değil, aile çevresinden başlayarak toplumun büyük bir bölümünü ilgilendirmektedir. Her şeyin sınavla ölçülüyor olması, sınav kaygısını maalesef yıldan yıla arttırmaktadır.

Her öğrenci, sınav kaygısını hisseder; ancak bazı öğrencilerin sınav dönemlerinde yaşadıkları duygusal tepkiler, performanslarını, ciddi anlamda, olumsuz yönde etkilemektedir.

Sınav kaygısının, öğrenmeyle ya da fazla çalışmayla ilgisi yoktur. Fazla ders çalışmanın, bilgi yüklemenin kaygı ve stres yaptığı düşüncesi, bir hayli yaygındır. Bu tür kaygılar sonucunda bedenimiz ve zihnimiz birtakım tepkiler vermektedir. Bazılarında mide kasılması, bulantı, baş ağrıları, ağız kuruması olur. Bazı öğrenciler, “Kesin başaramayacağım! Herkes, benden daha fazla çalıştı” kompleksine düşer. Sinirlidir. Etrafını kırıp döker. Ya da tam aksine içine kapanır.

Gevşeyin ve rahatlayın. Rahatlamayı başarırsanız, sınav sırasında kaygınızı kontrol altında tutabilirsiniz.

Sınavlardan önce bunu denemelisiniz. Rahatsız edilmeyeceğiniz bir yeri tercih edin. Rahat bir şekilde oturun. Gözlerinizi kapatın. Hiçbir şey düşünmemeye çalışın. Derin bir şekilde burnunuzdan nefes alın, ağzınızdan verin. Kaslarınızı gerin ve gevşetin. Yüzünüzden başlayın ve ayaklarınıza doğru ilerleyin. Bu şekilde birkaç dakika içinde gevşeyebilirsiniz.

Kaygılarınıza sebep olan olumsuz düşüncelerden ve iç konuşmalardan kurtulun. Arkadaşlarınız sınavlar hakkında olumsuz konuşurlar ve abartılı konuşmalar yapmaya eğilimlidirler. Olumsuz düşünceler yerine yapıcı düşüncelerin sınav kaygısını azalttığı araştırmacılar tarafından kanıtlanmıştır.

Sınavdan sonra ne yapmalısınız? Sınav nasıl geçerse geçsin, elinizden geleni yaptınız. Bu yüzden artık o sınavı o gün unutun ve kendinizi hoşlandığınız bir şeyle ödüllendirin. Huzurlu bir anınızda eksik olduğunuz noktalara bakıp bir sonraki sınava daha iyi hazırlanmanın yolunu bulmaya çalışın. Yazılılardan birinin kötü geçmesi hâlinde kapıldığınız umutsuzluk, unutmayın; diğer derslerinize yansıyabilir. Sınavları bir kişilik sorunu hâline getirmeyin. Sınavda kişiliğiniz değil, sizin belli bir bilgi öbeği etrafındaki edinimleriniz ölçülecektir. Sınavlarda düşük not alsanız da siz yine, insan olarak değerlisiniz. Anne babanız için değerlisiniz. Toplum için değerlisiniz..

Sınava girdiğinizde, öncelikle, kimlik bilgilerinizi doğru ve düzgün bir biçimde yazın. Öğretmen soruları dağıtmışsa, soruları dikkatli bir biçimde okuyun. Zamanı iyi ayarlayın. Bir soruyu yapamıyorsanız, o soruyu atlayın ve devam edin. Cevapları okunaklı bir biçimde yazın. Diğer öğrenciler, kâğıtlarını geri veriyorlarsa, panik olmayın. Sabırla size tanınan vaktin son saniyesine kadar dikkatinizi kağıdınıza yoğunlaştırın. En iyi yaptığınızı bile tekrar gözden geçirin. Rahat olun. Unutmayın! İlk bitirene yüksek not vermiyorlar.

Sınav kaygısını azaltmak için; nelere dikkat etmelisiniz? Sınavdan önce tüm davranışlarınızı, beyniniz yönetir. Beyninize nasıl mesaj gönderirseniz, davranışlarınız ona göre şekillenir. Çalışmalarınızı bir şekilde sürdürüp, eksiklerinizi kapatmaya çalışırsanız, bu sizi rahatlatacak ve kaygı düzeyinizi azaltacaktır. Dersleri düzenli olarak takip etmek, etkin bir çalışma programı yapmak ve sık sık tekrar yapmak, sınavlarda sizden neler beklendiğini bilmek ve ona göre hazırlanmak gibi yöntemler size daha fazla yardımcı olabilir.

Sağlık sınavdan önce gelir..

Sınav kaygısı belirtileri:

Kalp atışlarında hızlanma, çarpıntı

Hızlı nefes alıp verme, düzensiz solunum

Terleme veya titreme. Ellerde titreme, vücudu ateş basması

Kas yorgunluğu, uyuşma

Rengin soluklaşması, göz bebeklerinde büyüme

Baş ağrısı, uykuda güçlük çekme ve kabus görme

Dikkatini toplayamama

Sık sık endişe, huzursuzluk, öfke, kızgınlık, korku ve ümitsizlik duygularını yaşama

Gergin, tedirgin ve mutsuz ruh hali

Öğrendiklerini hatırlamada güçlük çekme

Yeni öğrenmelerde zorlanma

Konuyu algılamada zorlanma

Ders çalışmaktan rahatsız olma

Ders çalışmayı sürekli erteleme

Kaygının sebepleri:

Özgüven düşüklüğü

Anne babanın mükemmeliyetçi yaklaşımı, çocuktan yeteneğinin üstünde başarı beklemeleri..

Anne babanın otoriter ve baskıcı tutumu veya tam tersine lakayt tavrı.

Çocuğun başarılı olan bir ağabey, abla ya da arkadaşlarıyla karşılaştırılması

Tutarsız anne baba ve öğretmen davranışları

Çocuğun kötü çalışma alışkanlıkları, bilgileri nasıl sınıflandırıp kaydedeceğini bilmemesi

Çalışma zamanlarında ve sınav esnasında zamanı iyi kullanamaması

Çocuğun görev ve sorumluluklarını sürekli ertelemesi

Çocuğun kendisinden başarı beklentisinin yüksek olması

Başarısız olma ve değerlendirilme korkusu

Başarısız olduğunda, ailesinin veya arkadaşlarının onu sevmeyeceğinden korkması