Hükümet, yeni Hal Yasası’nı Meclis’e sunmaya hazırlanıyor. Ticaret Bakanlığı’nın görüş ve önerilere açtığı yasa taslağının Genel Kurul’da kabul edilmesi durumunda toptancı hallerinde komisyon esaslı faaliyetlerin önüne geçilecek. Ayrıca hal rüsumu kaldırılacak. Böylece sebze ve meyvelerin üzerindeki maliyet azaltılacak.

Gıda güvenliğini ve fiyat istikrarını korumayı öngören taslakta yer alan diğer maddeler ise şöyle:

Arz ve talep belirleyici olacak

-Toptancı halleri bakanlığın izni ile kurulacak. Hallerin hizmet vereceği iller malların arz ve talep derinliğine göre belirlenecek. Bu konuda Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) ile Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) görüşlerine başvurulacak. Hallerin kurulabileceği yerler, gıda güvenilirliği bakımından risk oluşturan tesis ve benzeri yerlere uzaklık ile ulaşım imkânları bakımından değerlendirilecek.

-Toptancı hali yeri olarak belirlenmiş alanlardaki Hazine’ye ait taşınmazlar Ticaret Bakanlığı’na tahsis edilecek.  Bakanlıkça belirlenen yatırımcıya hasılat payı alınmaksızın 49 yıla kadar bedelsiz olarak bağımsız ve sürekli nitelikli doğrudan irtifak hakkı tesis edilecek.

-Hal yeri olarak belirlenmiş alanların çevresi alım satım faaliyetlerini engelleyecek şekilde iskâna açılamayacak.

Şirketler kurup yönetecek

-Haller anonim şirketler tarafından kurulup işletilecek. Şirketin kuruluşunda 5 milyon liranın altında olmamak üzere bakanlıkça tayin edilen tutarda ödenmiş sermayeye sahip olunması ile yönetmelikte gösterilen belgelerin ibraz edilmesi koşulları aranacak.

-Üretim ve tüketim bölgesindeki hallerde laboratuvar, soğuk hava deposu, elektronik ticaret platformu, idare binası, bilgi işlem merkezi, atık işleme alanları, sosyal donatıların bulunması zorunlu kılınacak.

-Toptan hallerinde sebze ve meyvenin yanı sıra et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, su ürünleri, arı ürünleri, kesme çiçek ticareti yapılabilecek.

-Hal hakem heyetleri daha verimli çalışacak. Kontrol ve denetimler etkinleşecek.

Üreticiler satış yapabilecek

-Üretici örgütleri, ortak veya üyeleri ile ortak veya üyeleri dışındaki üreticiler ve diğer üretici örgütlerine ait malların toptan veya perakende olarak alım ve satımını yapabilecek. Bu örgütler ortakları ile üyelerinin mallarının satışına da aracılık edebilecek.

-Sebze ve meyvelerin toptan satışı; üreticiler, üretici örgütleri, ithalatçılar ve toptancı halinde faaliyet gösteren tüccarlar tarafından yapılabilecek. Hal bulunmayan yerlerde tüccarlar tarafından sebze ve meyveler toptan satışa sunulabilecek.

Gıda fiyatları gerileyecek

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Başkanı Fehmi Kiraz, üretici örgütlerinin marketlere ürün tedarik etmelerinin tüketicinin yararına olacağını belirtti. Kiraz, uygulamayla gıda fiyatlarının gerileyeceğini vurguladı.  Ürünlerin tarladan nihai tüketiciye varana kadar fiyatların 3 ila 7 kat arttığına dikkat çeken Kiraz, “Hal Yasası’nın revize edilmesiyle bunun önüne geçilecektir” dedi.