Doğu Türkistan davasını dünyaya duyurabilmek için 20 yılı aşkın süredir mücadele sahasında yer alan Uygur Türkü Abdülvaris Hoten, Çin’in Doğu Türkistanlıların medya sektöründe yer almasına izin vermediğini ve ülkede sadece Çin’in medya kuruluşlarının olduğunu söyledi. İstiklal TV Genel Yayın Yönetmeni Abdülvaris Hoten, Kızıl diktatör Mao’nun Komünist Partisi’nin işgal dönemi sonrası Doğu Türkistan’da ümmet ve Türk-İslam bilinci aşılayan her şeyin yasaklandığını, zulmün boyutunun gün geçtikçe şiddetini artırdığını ifade etti.

Vatandan ayrı, vatan mücadelesi

• Doğu Türkistan davasını dünyaya duyurabilmek için 20 yılı aşkın süredir mücadele sahasındasınız. Okurlarımız için kendinizi biraz tanıtır mısınız?

2006’dan beri Türkiye’deyim. 22 senedir Doğu Türkistan’a hasretim. 1995 yılında vatanımızdan ayrılmak zorunda kaldık. Dini eğitim, Cuma namazı, başörtüsü ve ezan yasaklar olduğu olduğu için zorunlu olarak yurt dışında tahsilimi tamamlamak zorunda kaldı. İlk olarak Suudi Arabistan’a gittim, lisans ve yüksek lisansımı Yemen’de yaptım ve 10 sene bu ülkede kaldım. 2006’da Türkiye’ye geldim. Okulu bitirdikten sonra ailem Doğu Türkistan’a dönmemem gerektiğini, hiçbir faaliyette bulunamayacağımı söyledi. Ve maalesef vatanımızdan ayrı kalarak mücadele etme kararı aldık.

• STK ve medya alanlarına nasıl adım attınız?

İslam dünyasının genelinde eğitimini tamamlamış olan yüksek fikirli 80’e yakın arkadaşla İstanbul’da bir araya gelerek Doğu Türkistan Maarif ve Dayanışma Derneği’nin oluşturduk. Bu zaman zarfında davamıza hizmette medyanın önemini kavradık. İnternet haber sitesi kurduk, ardından radyo eklemesi yaptık. 1,5 yıl sonra görüntülü yayına geçme kararı alarak internet üzerinden yayın yapan İstiklal TV’yi oluşturduk.

Uygurlara medya yasak

• Doğu Türkistan’da şu an medya yayıncılığında durum ne vaziyette?

Şu an Doğu Türkistan’da tek yayını Çin yapıyor. İşgal sonrasında Çin’in devlet destekli televizyon, gazete ve dergileri hariç her şey yasak. Muhalefet yayın da tahmin edilebileceği gibi suç. Buna imkan bile tanınmıyor. Uygur Türklerinin medya sektöründe çalışması yasak.

• Medya yayıncılığı için harekete geçenin akıbeti ne oluyor?

Direkt tutuklama ile sonuçlanıyor. Çok sayıda arkadaşımız ana vatanımızda görsel, işitsel ve sosyal medya veya mobil uygulamalar üzerinden yayın yapma teşebbüsünde bulunduğu için şu anda Çin zindanlarında.

• Çin zulmü İstiklal TV’ye de uğramıştır herhalde...

Evet bizim Türkiye merkezli olarak yayın yaptığımız İstiklal TV, yayına girdiği yıl yasaklandı. Doğu Türkistan ve Çin üzerinden internet televizyonumuza erişim engeli bulunu

Kurtlar Vadisi’ni yasakladılar

• Peki Doğu Türkistan’daki soydaşlarımız Türkiye televizyonlarını izleyebiliyor mu?

Türkiye televizyonları kısmen serbest ama Türk TV’lerinde milli ve manevi değerleri gözeten yayınlar yasaklanıyor. Örneğin Kurtlar Vadisi dizisi belirli bir süre yayınlanmış, Uygur Türklerinin büyük teveccühünü kazanmıştı. Giyim kuşama kadar etkiledi bizim coğrafyamızı bu dizi. Milli hassasiyetlerine bu diziyle tutundu Uygurlular. Ama Çin devreye girerek Kurtlar Vadisi’ne de yasak koydu. Şu anda Diriliş, Payitaht Abdülhamid gibi dizilerin de yasak olduğunu biliyoruz.

Türkiye'nin bayrağı da, gıda ve kıyafet ürünleri de yasak

• Türkiye’ye yönelik yasaklar TV yapımlarıyla mı sınırlı?

Doğu Türkistan halkı Türkiye’yi çok seviyor. Başbakan iken Ahmet Davutoğlu’nun Doğu Türkistan ziyaretinde oluşan tablo çok manidardır. Yüzyıllar sonra bir araya gelen iki kardeşin görüntüsü gibiydi o manzara. Doğu Türkistan’da Çin malı ürün 5 dolar, Türk malı ürün 10 dolar ise Çin’i değil Türk malını tercih ediyor. Kıyafet olsun, gıda olsun, dizi olsun, film olsun her Türk ürününe inanılmaz bir rağbet var. Ama Çin, Türkiye’nin pardesü olsun, takım elbse olsun, bisküvi olsun tüm ürünlerini Doğu Türkistan’daki raflardan kaldırdı. 2 yıldır ülkemizde Türk malı her şey yasak. Sadece Çin’de satışı yapılabiliyor bu Türk malı ürünlerin. Ayrıca Uygurluların cep telefonunda Doğu Türkistan ve Türkiye bayrağını bulundurması da yeni yasaklar arasında.

60 yıllık kızıl zulüm

• Bu seviyeye nasıl geldi Doğu Türkistan peki? Tarihsel serüveni kısaca özetler misiniz?

Zulüm 1917’de Sovyet işgali ise başladı. Bu tarihte Ruslar, Batı Türkistan’ı istila etti. Doğu Türkistan ise yüksek bir direniş sergiledi. Çin’in etkisi de sürekli devam ediyordu Doğu Türkistan’da. Özerk bir statüde olan Doğu Türkistan’da 1933’te İslam Cumhuriyeti kuruldu ancak birkaç yıl dayanabildi. 1949 yılında ise komünist Çin resmi olarak topraklarımıza girdi ve işgali başlattı.

• İşgal sonrası neler yaşandı?

Komünist siyaset gereği zengin Doğu Türkistanlılar’ın mallarını alıp fakirlere vereceklerini söylediler, mallara el koydular. Moğol istilasından farksız şeyler oldu. Tüm dini medreseler yıkıldı. Camiler atıl duruma çevrildi. Dini kitaplar toplatıldı, yakıldı. Uygurlulara evlerinde yiyecek yeme imkanı dahi tanınmadı. Sabah kahvaltı için devletin belirlediği bir merkeze gidip, belirli bir süre çalışıp onun karşılığında yemek yenebiliyordu. 1974’te Çin Komünist Partisi’nin kurucusu Mao kafiri vefat etince nispeten bir rahatlık oluyor. 1980’lerden sonra tarım arazilerini işletme fırsatı bulan Uygurlar, ekonomik olarak nefes alabildi. Hocalar ise merdivenaltı da olsa eğitimlerine başlıyor, Kur’an eğitimleri veriliyor. 1991’e kadar böyle devam ediyor. 91’de Aksu vilayetinde bir köyde Çin’e karşı Müslümanlar kıyam ediyor. Çin askerleri kıyamı kanlı şekilde bastırıp, köyün tamamını yok ediyorlar. Bunun ardından başlayan sıkıntılı süreç, bugüne kadar etkisini artırarak devam ediyor.

Tarihi camilerde dansöz oynatılıyor, içki içiliyor

• Şu an durum ne vaziyette?

90’lı yıllarda Doğu Türkistan’da İslam’a dair her şey yasaklandı. Özellikle İslami eğitimle adeta savaşıldı. Bizim iltica dönemimiz de bu tarihlerde oldu. Şu anda topraklarımızda başörtüsü yasak. Kamuda başörtüsü takılamadığı gibi, hastanede tedavi dahi edilmiyorlar. Başörtülü olarak taksiye, otobüse binmek yasak. Ezan yasak. Cuma namazı yasak. 20 binden fazla cami yıkıldı. Tarihi camiler ise dansözlerin oynatıldığı, içkilerin içildiği yerlere çevrildi. Kur’an öğrenmek de öğretmek de yasak. Ümmet ve Türk İslam bilinci aşılayan her şey Doğu Türkistan’da yasak.

• Son dönemde gündeme gelen Nazi kampı benzeri uygulamanın amacı nedir?

2017’nin başlarında Nazi kamplarını uygulamaya başladı Çin. Ailelerdeki erkekleri alıp “Yeniden Eğitim Programı” adlı zulüm uygulamasıyla hapsettiler. Her bir Müslüman Uygur Türkü aileye bir Çin yerleştirdiler. Yaşlı olanlar hariç erkekleri Çin kamplarında toplayan işgalci rejim, kadınların bulunduğu evlere birer adet Çinli yerleştiriyor. Bunun adına da “eğitim” diyorlar.

Asimilasyon ve soykırım bir arada

• Toplum katmanlarına nasıl uyguluyorlar bu 'eğitim' dedikleri uygulamayı?

Şu an sayısı 1 milyon olan istihbarat elemanı ve askerlerden seçilmiş olan Çinliler, 1 milyon Türk aile ile birlikte yaşıyor. Sayıları 3 ila 5 milyon olan genç erkekler Çin topraklarında oluşturulan kamplarda tutsak ediliyor. Ailelerdeki genç kızları “senin baban, kardeşin hapishanede. Eğer evlenmezsen onları bir daha göremezsin” diyerek Çinlilerle evlendiriyorlar. Çocuklar ise kundaktan alınıp bir Çinli gibi yetiştirilmek üzere devlet himayesine alınıyor. Şu anda Doğu Türkistan’da asimilasyon ve soykırım bir arada sürdürülüyor.

Allah, Akit’ten ve Başkan Erdoğan’dan razı olsun

»»» Şu an tüm ailem zulüm görüyor. Ben 7’si erkek 3’ü hanım 10 çocuklu ailenin ferdiyim. Babam rahmetli oldu. Şu an kardeşlerimin hepsi tutsak. 80 yaşında hasta ve yaşlı olan annem serbest sadece. 2 yıldır annemle de görüştürülmüyorum.

»»» Uluslararası siyasette yapayalnızız, sadece Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan var bu hususu dile getiren. Allah ondan razı olsun. Özgürlük için Allah’a dualar eden Doğu Türkistan’ın şu an tek ve yegane umudu da Cumhurbaşkanı Erdoğan’dır. Medya olarak ise; Allah razı olsun Türkiye’de Akit gazetesi, Akit TV, yeniakit.com.tr ve bilinçli diğer medya organları mağduriyetlerimize yer veriyor.

 

FARUK ARSLAN / İSTANBUL

Doğu Türkistan halkı Türkiye’yi çok seviyor. Başbakan iken Ahmet Davutoğlu’nun Doğu Türkistan ziyaretinde oluşan tablo çok manidardır. Yüzyıllar sonra bir araya gelen iki kardeşin görüntüsü gibiydi o manzara. Doğu Türkistan’da Çin malı ürün 5 dolar, Türk malı ürün 10 dolar ise Çin’i değil Türk malını tercih ediyor. Kıyafet olsun, gıda olsun, dizi olsun, film olsun her Türk ürününe inanılmaz bir rağbet var. Ama Çin, Türkiye’nin pardesü olsun, takım elbse olsun, bisküvi olsun tüm ürünlerini Doğu Türkistan’daki raflardan kaldırdı. 2 yıldır ülkemizde Türk malı her şey yasak. Sadece Çin’de satışı yapılabiliyor bu Türk malı ürünlerin. Ayrıca Uygurluların cep telefonunda Doğu Türkistan ve Türkiye bayrağını bulundurması da yeni yasaklar arasında.