Sabunculuk, hele İslam ile birlikte bütün halkı Müslüman ülkelerde gelişmiş bir imalat kolu olmuştu. Osmanlı, sabunun ilk yapımcılarına hürmeten “mayi” yani sıvı sabunu, Araplara izafeten “Arap Sabunu” diye isimlendirirken, Avrupalılar bunu ancak 18. yüzyıl ortalarında Osmanlı’da görüp tanıştıklarından “Ottoman soap” (Osmanlı Sabunu) dediler.

Osmanlı'da sabun esnafı, tertip edilen törenlerde esnaf alaylarında yer alıyordu. Osmanlılarda sabun imali ve tüketiminin oldukça yaygın olduğuna arşiv vesikalarında rastlıyoruz.

Osmanlı İmparatorluğu sabun üretimi açısından çok zengindi. Trablus sabunu, çiçek sabunu, misk sabunu, Hünkari sabun, beyaz ve siyah paşa sabunu, alaca sabun, kara sabun, kokulu sabun, Kandiye sabunu, Girit Sabunu, Arap sabunu, leke sabunu ve fes sabunu... Bunlar imparatorlukta üretilen sabun türlerinin sadece birkaçı... Osmanlılarda sabunla ilgili ilk düzenlemeler Fatih Sultan Mehmet, İkinci Beyazıt, Yavuz Sultan Selim ve Kanuni Sultan Süleyman devri kanunnamelerinde görülür. Fatih dönemine ait Foça sabunhanesi ile ilgili düzenlemede ve Yavuz devrine ait Trablus Sancağı kanunnamesinde sabun konusunda hukuki düzenlemeler bulunur. Sonraki dönemlerde sabunun üretimi, kalitesi, fiyatı, kontrolü, ticareti ve sabuncu esnafı konularında oldukça fazla vesika ve düzenleme bulunması dikkat çekiyor.

Amerika 1892

‘Hastane değil hamam yapalım’

Sabunu eski Roma kullandığı halde, bağnaz Kilise yıkanmayı yasaklayıp Batı toplumunun hafızasından sabunu silmişti. Sabun üretimi İngiltere’de ancak 12. yy'da başladı. O da tekeldi. Ağır vergisi vardı. Halkın sabunla banyo yapması imkansızdı. Ülkede temizliğe karşı genel bir isteksizlik hakimdi. Dickens dönemi, korkunç bir pislik içinde geçti. Hastalıklar iyiden iyiye yayılıyordu.

1842'de, İngiltere Fakir Yasası Komisyonu’nun çabaları sonucunda, Parlamento, -düşünün- ancak 1846 yılında "Halk Hamamları"nı onayladı.

Gladstone hükümeti, 1853'te sabun vergisini kaldırdı. Böylece hamamlar arttı. Bu hareket Amerika'ya da yayıldı.

Amerikan Tıp Topluluğu Dergisi'nin 1892 Ekim sayısında hastalıklardan korunmak için hastaneden çok hamam inşa edilmesi gerektiği yazıldı!..