İsmail UĞUR  ANKARA 

Sebze ve meyvedeki yüksek fiyatlar nedeniyle vatandaşlar komisyoncuları suçlarken, yeniakit.com.tr ekibi market ve pazarlardaki yüksek fiyatların gerçek nedenini araştırmak için sebze meyve komisyoncularıyla görüştü. Ankara Sebze Meyve Halinde komisyonculuk yapan Anıl Yüksel; "Marketler birçok ürününü çeşitliliği bulunmasına rağmen 'tek kalem' olarak satışa sunuyor. Vatandaşlar yüksek fiyatlar nedeniyle bizi suçluyor ama işin aslı öyle değil. Bizim 2,5 TL’ye marketlere sattığımız domatesler, en ucuz markette 6 liradan satılıyor. Yüksek fiyatlar nedeniyle kimse bizi günah keçisi yapmasın” dedi.

Elektrikten doğalgaza, kullandığımızı elektronik eşyalardan gıdaya hemen her ürüne yapılan ve geri çekilmeyen zamlar vatandaşı perişan ederken, Yeniakit.com.tr ekibi meyve sebze fiyatlarını yerinde araştırmak üzere 'hal' esnafını ziyaret etti.

Üreticiden markete yaşanan süreç

Üreticiden 1 liraya çıkan domates, 'hal' esnafının yüzde sekizlik komisyonu ve masrafı ile marketlere 2,5 liradan satılıyor. Peki marketler 2,5 liradan aldığı domatesi nasıl oluyor da 6 liradan vatandaşa sunuyor? Verilebilecek bir başka örnek de 'mandalina' Haldeki satış fiyatı 1,5 lira. Pazar tezgahlarında 2,5 liradan satılıyor. Ancak nasıl oluyorsa market reyonlarında en az 5 liradan tüketiciye sunuluyor.

“Marketler 'tek kalem'den satış yapıyor”

Konuya ilişkin Yeniakit.com.tr'ye açıklamalarda bulunan Ankara hal komisyoncusu Anıl Yüksel, marketlerin ürün çeşitliliği yerine 'tek kalem'den satış yaptığını vurgularken; "Zamların sebebi olarak bizi göstermek, yapılmış olan büyük bir haksızlık. Mesela halde birçok çeşit domates var. 2 liradan 6 liraya kadar domates çeşidi var. Marketler domatesi 'tek kalem' olarak satışa sunuyor. Vatandaş markete gittiğinde 6 ya da 7 liranın altında domates bulamıyor. Bunun sorumlusu olarak bizim tutulmamız çok yanlış. Zamlar konusunda bir günah keçisi seçildi o da biz olduk. Biz burda bir malın kilosunu 1 liradan alıp 10 liraya satmıyoruz. Zaten bunu yapamayız. Halde gördüğünüz bütün esnaflar birer komisyoncu  Belediyenin bize vermiş olduğu yüzde 8’lik bir kâr oranı var. Biz bu oranın ne üstüne çıkabiliriz ne de altına ineriz. Aldığımız ürüne yüzde 8 komisyonumuzu ekleyip geri kalan parayı da üreticiye teslim ediyoruz" dedi.

'Halciler yüzde 8 komisyonla çalışıyor'

Anıl Yüksel, 'hal esnafı'nın, bir ürüne sadece yüzde 8 oranında komisyon bedeli eklediğini ifade ederek; "Üreticiden kilosu 1 liraya aldığımız mal için yaklaşık 90 kuruş masraf yapıyoruz.  Üzerine komisyonumuzu da ekleyince kilosu 2,5 liraya geliyor. Yani üreticiden çıkan malın kilosu bir lirayken, buradan çıkışı 'iki buçuk' lira oluyor. Market raflarında aynı ürünün 6 ya da 7 liradan satılıyor olmasının bizimle hiçbir ilişkisi yok. Vatandaşlarımız emin olsunlar ki eğer 'hal'ciler olmazsa bu ürünler çok daha pahalı fiyatlara satılır. Marketçiler hiçbir şekilde denetlenemez. Hatta birçok ürün 'karaborsaya' düşer" şeklinde konuştu.

'Vatandaşlar kış sebzelerine yönelmeli'

Kış aylarında 'kış sebzeleri'nin tüketilmesinin hem daha sağlıklı hem de daha ekonomik olacağını vurgulayan Anıl sözlerine şöyle devam etti:

"Marketlerde görevli 'satın alma' personelleri ürünleri 'hal'den alırken ilk kontrollerini yapıyorlar. Malı götürdükleri yerde ikinci bir kontrol yapılır. İki kez kontrolden geçen ürün beğenilmezse bize iade ediliyor. Yani marketlerin ben malı aldım ama çürük çıktı gibi bir şey söyleme durumları söz konusu değildir. Ayrıca kış mevsiminde tükettiğimiz domatesin dışı kırmızıdır ama içi yeşildir. Domatesin hoş kokusu ve lezzetini kış aylarında bulamayız. Çünkü bu sebzeler şuan da 'hormonlanarak' üretiliyor. Kabak, pırasa veya karnıbahar yani kış sebzeleri şuan da oldukça ucuz. Vatandaşlar domatese, bibere kilitlenmiş durumda. Halbuki sayın bakanın da söylediği gibi kış aylarında 'kış sebzeleri' hem daha ucuz hem de daha sağlıklıdır"

'Marketlerdeki fiyatlar neyin nesi?'

Mikrofon uzattığımız semt pazarcısı da kendilerinin 'hal'den aldıkları ürüne küçük miktarlarda kar payı eklediklerini ifade ederken market fiyatlarının yüksekliği konusunda şunları söyledi:

"Pahalı olmasının kaynağı marketler. Domates şu anda 'hal'de 2,5 lira. Pazarda 3,5 lira. Markete gidince de en ucuzu 6 lira. Mesela mandalinaya bakalım. 'Hal'den 1,5 liraya alınıyor. Pazarda 2,5 liraya satıyoruz. Markete gittiğinizde ise 5 liradan aşağı değil. Migros'ta 7 liradan ucuz 'sebze' bulamıyorsun. Ondan sonra da suçu devlete atıyorlar. Esas soru şu: Marketlerdeki fiyatlar neyin nesi?"