Türkiye’de her seçim öncesi fırsatçılar sebze, meyve ve tarımsal ürünler üzerinden fahiş fiyat artışına gitmekte. Cumhurbaşkanı Erdoğan da talimat vererek fırsatçıların ipini pazara çıkarmak için tanzim satışlar üzerinden vatandaşa ucuz sebze satışına başlandı. Ancak üreticinin ürettiği ürünleri komisyoncular olmadan direk tüketiciye ulaşmasını sağlayacak yeni düzenleme olan yeni hal yasası çıkarılmakta. Peki yeni hal yasası ne durumda? Hal yasası ne oldu, hal yasasında neler var, hal yasası ne zaman çıkacak, hal yasası Meclis’ten geçti mi? İşte hal yasası son dakika haberleri. 

Türkiye günlerdir tanzim satışı konuşuyor. Komisyoncuların üreticiden yok fiyatına aldıkları ürünlermarketlerde iki üç katı fiyatına satılmakta. Binbir emek verip ürün elde eden çiftçiler yerine hiç bir emek sarf etmeyen komisyoncular para kazanmakta. İşte bu haksız durumu önleyecek olan hal yasası çıkarılmak istenmekte. Peki hal yasası ne zaman çıkacak?

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Meclisi Şubat ayı olağan meclis toplantısına katılan TBMM Başkanı ve AK Parti İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Binali Yıldırım, İstanbul'un sorunlarına dair açıklamalarda bulundu. Yıldırım, İstanbul'un ekonomisine de dikkat çekti.

Yeni hal yasası Meclis kapanmadan gelecek

İTO Meclisi, Şubat ayı olağan toplantısında TBMM Başkanı ve AK Parti İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Binali Yıldırım'ı konuk etti. Toplantıya İTO Başkanı Şekib Avdagiç ve meclis üyeleri katıldı. Toplantıda konuşan Binali Yıldırım, İstanbul'un sorunlarına dair açıklamalar yaparken, İstanbul'un ekonomisine dikkat çekti. İstanbul'daki teknoloji merkezleri hakkında bilgi veren Yıldırım, hal yasası ile ilgili ise "Muhtemelen yeni hal yasası meclis kapanmadan önümüzdeki aylarda gelecek" dedi.

Bir İTO meclis üyesinin hal yasasıyla ilgili sorusunu yanıtlayan Yıldırım, "Fiyatların artmasının birkaç sebebi var. Bizim tedarik sistemimiz fireyi azaltacak altyapıya sahip değil. Ürünün yüzde 25’i yollarda yok oluyor. Fire olarak gidiyor. İçeride saklama sistemimiz de yetersiz ve raf ömrü de azalıyor. 4-5 gün içerisinde satamazsan o da gidiyor. Ayrıca mevsimsel şartlar oluyor ve ürün miktarı talebi karşılayamıyor. Anlık yükselme oluyor. Her mevsimde her meyveyi ve sebzeyi en ucuz fiyata bulmak dünyanın neresinde mümkün. Eskiden kışın ortasında karpuz mu yiyorduk? Her sebze mevsiminde güzeldir, tazedir. Neticede mevsim dışı üretimde belirli bir kısıt var, onun da fiyatlara yansıması vardır. Bir de zaman zaman ihracata yükleniyorsun, iç piyasadaki miktar azalıyor. 24 Haziran seçimleri öncesinde soğan fırladı gitti. Soğan muhabbetiyle bir hafta geçti. Seçimden hemen sonra soğan, 3’te 1 fiyatına düştü. Spekülatif yaklaşımlar da vardır. Onu da görmek lazım. Ama bizim sebze, meyve, gıda işinde çok daha fazla üreten ülke olmamız lazım. İlaç gibi üretmekle olmaz. Hollanda’nın ne toprağı var ne tarlası var. Ama 80 milyar dolar gıda ihracatı var. Çünkü oradan buradan topluyor, paketleyip satıyor. Bizim gıda sektörünü endüstriyel işletmecilik anlayışıyla geliştirmemiz lazım. Bunun için arazimiz de var, güneşimiz de var, verimli topraklarımız da var, teknolojimiz de var. Ama bunu stratejik bir ürün ve stratejik bir alan olarak kabul edip, buna göre tedbirlerimizi almamız lazım. Muhtemelen yeni hal yasası Meclis kapanmadan önümüzdeki aylarda gelecek" açıklamasında bulundu.

Hal yasası neler getirecek?

Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan da dört gözle beklenen hal yasasına ilişkin son dakika açıklamalarda bulundu.  Hal Yasası'na değinen Pekcan, Türkiye'de yıllık üretilen 50 milyon ton yaş sebze ve meyvenin yaklaşık yüzde 30'unun zayi olduğuna dikkati çekti. Pekcan, çıkarılacak yasayla üreticiyi ve tüketiciyi korumaya, sistemi kayıt altına almaya ve zayiatı azaltmaya çalıştıklarını vurgulayarak, şu değerlendirmelerde bulundu:

 

"Bu, hem sağlıklı ürün hem gıda güvenliği hem de enflasyonla mücadele yolunda hizmet veren bir paket. Üzerinde çalıştığımız taslak bir çerçeve. Bunun içini paydaşlarıyla beraber dolduracağız. STK'lerle her konuda beraber hareket ediyoruz. Bir eyleme geçerken çalışma grupları kuruyoruz. O gruptan çıkacak ortak akılla hareket ediyoruz. Bunun da üretici bölgesi hal tarafı, tüketici bölgesi toptan hal tarafı var. İki tarafta da soğuk hava depoları, soğuk zincir, ambalaj standardı konusunda çalışmalarımızı tamamladık. Bunların uygulamasına hallerin devreye girişiyle başlayabileceğiz. Altyapımızı, çalışmalarımızı hazırladık. Buralarda sadece sebze meyve değil, et ve süt ürünleri, kanatlı hayvan, çiçek ve gerektiğinde diğer gıda ürünleri de yer alacak." Pekcan, üretici birliklerinin kooperatifleşmesi için destek vereceklerini de belirterek, "Tüketici toptancı halinde üretici birlikleri için kiralar çok daha düşük olacak. Onlara yüzde 75 indirim sağlayacağız. Hal rüsumunu kaldıracağız. Vergi oranı herkese yüzde 4 ise üretici birliklerine yüzde 2 olarak uygulayacağız. Herhangi bir ticaret erbabının, esnafın zarar görmesini kesinlikle istemeyiz. Şu anki durumda her şey üreticinin sırtında. Mevcut sistemin ne üreticiye faydası var ne tüketiciye. Biz bunu düzgün kurguladığımız zaman herkesin memnun olacağı bir sistem olacak." dedi.

Ankara ve İstanbul pilot bölgeler olacak

Hal Yasası'nın çıkmasının uzun sürmeyeceğini ifade eden Pekcan, tüm paydaşlarla ortak çalışma yürüttüklerini vurguladı. Bakan Pekcan, üretici toptancı hali ile tüketici toptancı halinin iç yapısını yönetmelikle belirleyeceklerini dile getirerek, şöyle konuştu: "Hal Yasası'nın çıkmasında sorun yaşanmasını beklemiyorum. Pilot proje üzerinde çalışıyoruz. Öncelikle Ankara ve İstanbul'u pilot bölgeler olarak düşünüyoruz. Bir de bunun üretici bölgesi toptancı hali ayağı var. Akdeniz havzasında bunun karşılığı olmalı. Hangisine öncelik veririz bilemiyorum. Uygulamada pozitif yansımalarını göreceğiz."