Özellikle 0-3 yaş arasında saatlerce müzik, reklam izlemeye bağlı olarak miniklerde dış dünyadan kopma, kendi halinde olma eğilimi, insanlardan ve insanlar arası ilişkilerden uzaklaşma, nesneler ile daha fazla ilgilenme, duygusal alışverişten vazgeçip içe kapanma, konuşmama, yaşıtları ile ilgilenmeme, seslenince bakmama gibi bir durumlar olabiliyor. Bebeğin konuşması gelişmiyor. Durum geç fark edildiği zaman konuşma sıkıntısının yanısıra birçok başka sorunun eşlik ettiği otistik özellikler ortaya çıkıyor. Anne babalar bebeklerine TV ve akıllı telefon izlettirmekten kaçınmalı. Çocuğu başından savmanın en kolaycı yolu gibi görülen bu yolun ileride vahim sonuçlar doğuracağını aklınızdan çıkarmamalısınız.

'Yâ Rabbi bebeğimiz neden konuşmuyor, neden bizim çocuğumuz?' isyanını bırakın..

Çocuğunun konuşmasının gecikmesi karşısında paniğe kapılan anne babalar, çırpınmaya başlar. "Yâ Rabbi neden?.. Neden bizim çocuğumuz?.." diye isyana kükreyen yürekle, endişeler, korkular içinde yaşayıp, doğru düşünmekten uzaklaşmayın. Bunlar insanî hisler olmakla birlikte, yanlıştır.

Serinkanlı olmalısınız. Bunlar anne baba olmanın binbir türlü sınavından biridir. Bu sınavlarda herkese aynı soru çıkmaz. Sizin sınavınızda da böyle bir durum ortaya çıkmış olabilir. Sabırlı olmalısınız.

Gelişim dönemlerine göre bebek, ilk kelimeyi 12-18 ay arasında söylemeye başlar. İlk cümlesini 32. ayda söylemesi beklenir. 24. ayda ünlü seslerin tamamının, 4. yılda da ünsüz seslerin tamamının çıkması gerekir. Daha sonra karışık sesler çıkar. Çocuğun yaşı ilerledikçe kavramsal boyut önem kazanır. Gecikmiş konuşmada, seslerin çıkması, olgunlaşma ve kavramsal boyutta anormal bir durum söz konusudur.

Sebepleri arasında zor doğum, bozuk beden sağlığı, alt ve üst solunum yolları rahatsızlığı, iç salgı bezlerinin yetersizliği, dil, gırtlak kası iltihabı, kötü çevre, şiddet, aile içi kargaşa, duygusal bozukluklar sayılabilir..

Bu arada bazı çocuklar hiçbir problemi (anatomik ve psikiyatrik) olmadığı halde  geç konuşmaya başlamakta ve konuşma geç olmaktadır. Ama anne babalara tavsiyemiz, belli bir dönem beklendikten sonra hâlâ konuşmayan çocuklar için gerekli hekime başvurmalarıdır.

● Sevgi ve huzur dolu bir aile ortamınız olmalı.

● Çocuğa sevildiğini hissettirmelisiniz.

● Yaşı ne olursa olsun onunla sık sık konuşmaya çalışmalı, onunla oyun oynamalı vakit geçirmelisiniz.                                                            

● Onun kendi haline bırakmamalı meşgûl etmelisiniz.

● Yaşıtları ile birlikte oyun oynamasını sağlamalısınız.                     

● Hikâye anlatmalı, ninni söylemelisiniz. 3-4 aylık bir bebek bile olsa, onun eline aldığı bir nesne hakkında tatlı tatlı konuşmalısınız. Anlamaz dememelisiniz.

● Ses tonunuzu iyi ayarlamalısınız.           

● Konuşur gibi olduğunda onu cesaretlendirmeli, teşvik etmelisiniz.