Ertuğrul Şahan  Ankara 

Dünya, son yıllarda küresel ısınmanın da etkisiyle çıkan orman yangınları karşısında çaresiz kalırken, Türkiye orman yangınlarıyla mücadelede parmak ısırtıyor. Dünyada geçtiğimiz yıl ABD, Avustralya, Yunanistan gibi ülkeler başta olmak üzere çıkan orman yangınlarında, milyonlarca hektar orman alanı yok olurken, yüzlerce kişi de hayatını kaybetti. Yangınların maddi bilançosu ise onlarca milyar dolarla ifade ediliyor. Türkiye ise son yıllarda alınan tedbirler sayesinde, orman yangınlarıyla mücadelede müthiş bir başarı grafiği yakaladı.

Kasaba haritadan silindi

Türkiye ile aynı sıcak kuşakta yer alan Yunanistan, orman yangınları karşısında tamamen çaresiz. Geçtiğimiz temmuz ayında Atina yakınlarında çıkan yangında, resmi rakamlara göre 83 kişi hayatını kaybetti. Ölenlerin sayısının bunun çok üzerinde olduğu belirtiliyor. Geçtiğimiz temmuz ayı sonunda çıkan orman yangını, Yunanistan'ın başkenti Atina'nın 40 kilometre uzağındaki Mati kasabasını adeta haritadan sildi. Kasaba hayalet şehre döndü. Yangında en az 83 kişinin öldüğü açıklandı, ancak gerçek rakamın bunun çok üzerinde olduğu kaydedildi. Kamu Düzeni ve Vatandaşı Koruma Bakanı Nikos Kostas, yangınların kasten çıkarılmış olabileceğini söyledi. Gazetecilere konuşan Yunanistan Savunma Bakanı Panos Kammenos ise yangın bölgesinde yaşayanların kaçak yapılaşma yüzünden felaketin büyümesine yol açtığını ileri sürdü. Uzmanlar ise yangınların muhtemel sebeplerine ilişkin olarak az yağışla gelen kuru havalara işaret etti.

Alevlere teslim oldu

Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) Kaliforniya eyaletinde geçtiğimiz ağustos ayında çıkan ve söndürülmesi aylar süren yangınlarda da binlerce ev ve iş yeri kullanılamaz hale geldi. Yangınlarda onlarca kişi hayatını kaybetti. Yaklaşık 154 bin hektar alanın zarar gördüğü yangınların eyalet tarihinin en büyük yangın felaketi olduğu belirtildi. Geçtiğimiz ocak ayında ise Güney Yarım Küre’de bulunan Şili’de orman yangınları 23 bin hektarlık alanı küle çevirirken, Avustralya’da da aynı anda çıkan yüzlerce orman yangını ülkeyi cehenneme çevirdi.

Süre 15 dakikaya indi

Diğer ülkelerin yangınlar karşısındaki çaresizliğine karşın Türkiye, yaz sezonu başlarında, adeta askeri kurmay planı titizliğinde, yangınla mücadele eylem planları oluşturuldu. Riskin arttığı yaz aylarında, kolay tutuşan iğne yapraklı ağaçların bulunduğu orman alanlarına, yangınlara on dakika içinde mücadele edebilecek itfaiye ve arazöz ekipleri konuşlandırıldı. Alınan bu tedbirler sayesinde, 2002 yılında ortalama 40-50 dakika olan yangınlara müdahale süresi, 15 dakikaya, söndürme süresi ise birkaç saate indirilerek müthiş bir başarı grafiği yakalandı.

Orman Genel Müdürlüğü’nün web sayfasında yer alan bilgilere göre son günlerde ortalama 11 yangın çıkıyor. Antalya, Muğla, İzmir, Manisa ve Hatay illeri orman yangını sıralamasında ilk beş sırayı teşkil ediyor, 33 ildeki yangınların yüzde 50’si bu illerde gerçekleşiyor.

En önemli sebep iklim koşulları

Uydular üzerinden dünyadaki iklim değişikliklerini an be an takip eden NASA, paylaştığı yangın haritasıyla birlikte detayları gün yüzüne çıkarıyor. NASA'nın yayınladığı 'yangın haritası' dünya genelinde çıkan yangınların 700 farklı uydudan ölçülmesiyle oluşturuluyor. Toplamda 700 farklı uydu görüntüsü kullanılarak oluşturulan 'yangın haritası', dünya genelinde en fazla yangının Afrika'da olduğunu net bir şekilde gösteriyor. Dünyanın bu bölgesindeki yangınların en önemli sebebi ise zararlı otların yakılarak imha edilmesi. Bunun yanı sıra Kuzey Amerika ya da Güney Amerika'da çıkan yangınların en önemli sebeplerinden biri ise iklim koşulları.