Buğra Kardan 

Dar ve orta gelirli ailelerin iftar sofralarına göz diken gıda spekülatörleri, bakliyat fiyatlarına zam üstüne zam yaptı. Pirinç ve kurufasulyenin perakende fiyatlarında fahiş artışlar gözlendi.

Kurufasulye cep yakıyor

2018 Ramazan ayında 6,03 TL’den satılan 1 kilogram pirincin fiyatı 2019’un aynı döneminde yüzde 66 artarak 10,02 liraya çıktı. Kuru fasulyenin fiyatı da yüzde 63 artarak 6,52 liradan 10,60 liraya yükseldi.

Spekülatörler, kâr hırsıyla kahvaltılıklara da zam uyguladı. Bu nedenle 2018 Ramazan ayında 9,99 liradan alıcı bulan 225 gram sucuğun fiyatı yüzde 47 artışla 14,70 liraya ulaştı.  Kilogram fiyatı yüzde 46 artan beyaz peynir 22,90 liradan, yüzde 43 artan küp şeker ise 5,90 liradan reyonlarda yerini aldı.

Temel tüketim maddeleri ateş pahası

Geçen sene Ramazan ayında 9,25 liradan satışa sunulan 5 kilogram unun fiyatı, 2019’un aynı döneminde yüzde 39 artarak 12,90 liraya çıktı. 1 kilogram bulgurun bedeli yüzde 28 artışla 2,90 liradan 3,70 liraya, 5 litre ayçiçek yağının yüzde 27 artışla 27,25 liradan 34,50 liraya yükseldi.

Marketlerde 500 gram margarinin de yüzde 19, 700 gram taze kaşar yüzde 18, 5 kilogram toz şeker yüzde 7, 90 gram pastırma yüzde 6, 1 kilogram siyah zeytin yüzde 5, 60 gram salam yüzde 2 pahalandı.

Arz talep sorunu yok

Aşırı miktarda zamlanan bakliyat fiyatlarına tüketiciler gibi üreticiler de anlam veremiyor. Tüketiciler aşırı fiyat artışlarından spekülatörleri sorumlu tutarken, üreticiler şu ifadeleri kullanıyor; “Arz-talep dengesinde bir sıkıntı yok. Hasat dönemi haziran ayında başlayıp eylülde bitecek olan bakliyat ürünlerinin tedariki devam ediyor. Bu ürünlerle iç tüketimi rahatlıkla karşılarız. Yani şu anda perakende fiyatlarının artışı anlaşılır değil. Öyle görünüyor ki art niyetliler devrede. Bunlara karşı denetimlerin artırılmasında, ilave önlemler alınmasında yarar var.”

Çorbaya rağbet iki kat arttı

Yapılan son araştırmalara göre oruç tutanların yüzde 80’i iftarda, yüzde 40’ı ise sahurda çorba içiyor. Çorba pişirenlerin yüzde 62’si sadece ev yapımı çorba yaparken, ancak yüzde 37’si ev yapımı çorba yanında hazır çorba da kullanıyor. Hem ev yapımı hem de hazır çorba pişiren bu yüzde 37’lik kesimin pişirdikleri her 10 çorbanın da sadece 3’ü hazır çorba. 2018’de çorba pazarının büyüklüğü 300 milyon liraya ulaştı. Hazır çorba fiyatları ise 2,5 liradan başlayıp 6 liraya kadar çıkıyor.