Saatlik ücretle çalışan sigortalıların prim günleri çalıştıkları saatlerin güne çevrilmesi yolu ile belirlenmektedir.  Asgari ücretin brüt tutarı 2019 yılı için 2.558,40 TL iken net tutarı ise 2.020,90 TL’dir. Ancak bu rakamların içine asgari geçim indirimi de dahildir. Fazla Sürelerle Çalışma, yani haftalık 45 saatin altında kalan fazladan çalışmalarda ücret %25 zamlı hesaplanmalıdır. Öte yandan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)'dan her çalışanı ilgilendirecek yazı geldi. Bir çalışan, mesai yaptığı saat başına yüzde 50'ye kadar zamlı ücret alma hakkına ya da 30 dakikaya kadar izin hakkına sahiptir. Peki Asgari ücret mesai saat ücreti 2019 Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır? Saatlik ücret nasıl bulunur?

İş Kanunu’na göre bir işyerinde haftalık çalışma süresi, en fazla 45 saat olarak belirlenebilir. Dolayısıyla “asıl ücret” ya da “çıplak ücret” dediğimiz sadece çalışma karşılığı alınan ücret, en fazla 45 saatlik çalışmayı kapsamaktadır. 45 saati aşan çalışmalar, “fazla çalışma” olmaktadır. Bu fazladan çalışma için de, işçiye ayrıca bir ücret hesaplanıp ödenir.

Fazla çalışma ücreti nasıl hesaplanır?

Fazla çalışma, yani haftalık 45 saati aşan çalışmalarda, çalışılan her fazladan saat için ücret %50 zamlı ödenmelidir. Örneğin bir hafta 50 saat çalışmış olan işçinin fazla çalışma ücretini hesaplamak için önce kişinin saatlik ücretini bilmemiz gerekir. Kişinin aylık asgari ücretle çalıştığını varsayalım. Asgari ücret 2018 yılında 2.029,50 TL. Kişinin bir aylık kazancı olan asgari ücretin saatlik tutarını bulmak için 1 aylık çalışmanın saatlik değerini ifade eden 225 saate bölmemiz gerekir.

Saatlik Ücret = 2.029,50 / 225 = 9,02 TL

Fazla Çalışma için ücretin %50 zamlı halini bulmamız gerekir. Bunun içinde 1,5 ile çarpıyoruz.

%50 Zamlı Ücret = 9,02 *1,5=13,53 TL

Fazla Çalışma Ücretini bulmak için 45 saatin üzerinde kalan saatleri %50 zamlı hesaplıyoruz.

50 – 45 = 5 saat

5 saat * 13,53 TL=67,65 TL fazla çalışma ücreti ödenecektir.

Fazla Sürelerle Çalışma, yani haftalık 45 saatin altında kalan fazladan çalışmalarda ücret %25 zamlı hesaplanmalıdır.

Örneğin, haftada 40 saat çalışılan bir işyerinde bir hafta 43 saat çalışmış olan 3.000 TL ücretli işçinin fazla sürelerle çalışma ücretini hesaplamak için önce kişinin saatlik ücretini bulup %25 zamlı hesaplayarak fazladan çalıştığı süre ile çarparız.

İş Kanuna göre haftalık çalışma saati hesaplama 

Burada saatlik ücret bulunurken, haftalık 45 saat çalışan kişilerde olduğu gibi 225 saate değil daha farklı bir saate bölmek gerekir. İşçi, iş sözleşmesi yapılırken ücretini, haftalık 40 saat çalışma karşılığında anlaşmış. İş Kanunu’na göre kişi 6 iş günü çalışarak hafta tatilini hak eder. Haftada 5 gün de çalışsa 6 gün çalışmış gibi saatlik ücreti hesaplanır.

Buradan hareketle, haftalık çalışma süresinden kişinin saatlik ücretini buluruz. Kişinin bir aylık kazancının saatlik tutarını bulmak için 1 aylık çalışmanın saatlik değerini ifade eden saate bölmemiz gerekir.

Günlük Çalışma Saati = Haftalık Çalışma 40 saat / 6 gün = 6,667 Saat

1 Aylık Çalışma Saati = 6,667 * 30 gün = 200 Saat

Saatlik Ücret = 3.000 / 200 = 15 TL

Fazla Süreli Çalışma için ücretin % 25 zamlı halini bulmamız gerekir. Bunun içinde 1,25 ile çarpıyoruz.

%25 Zamlı Ücret = 15 *1,25 = 18,75 TL

Fazla Süreli Çalışma Ücretini bulmak için 40 saati aşan ama 45 saatin altında kalan saatleri %25 zamlı hesaplıyoruz.

43 – 40 = 3 saat

3 saat * 18,75 TL=56,25 TL

Brüt Ücreti 4.650,00 TL olan bir işçi ilgili ayda 24 saat 15 dakika fazla çalışma yapmıştır. Fazla çalışma ücreti ne kadar olmalıdır?

İşçinin saat ücreti, 4.650/30/7,5 =20,6 TL

Fazla çalışma saati = 24,5 (15 dakika yarım saate yuvarlanır)

Fazla Çalışma Artırım oranı %50 ise;

Fazla çalışma ücreti = 20.66 x 24,5 x 1,5 = 759,25 TL aylık fazla çalışma ücreti alır.

Asgari ücretlinin net saat ücreti ne kadar?

Bekar çalışan için AGİ miktarı ise 2019 yılı için 191,88 TL’dir. O halde AGİ tutarını düştükten sonra, asgari ücretlinin net ücretinin 1.829,02 TL olduğunu görürüz.

Buna göre asgari ücretlinin net saatlik ücreti de 1.829,02/225 = 8,13 TL’dir. 2019 yılı için asgari ücretlinin saat ücreti net 8,13 TL’dir. Asgari ücretliye ödenmesi gereken fazla mesai saat ücreti ise net 12,20 TL’dir.

Fazla mesai yapanlar para yerine izin kullanabiliyor

Fazla mesai yapan işçiler, para yerine izin de kullanabiliyor. Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat 30 dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat 15 dakikayı serbest zaman olarak kullanabiliyor. İşçi bu kapsamda hak ettiği serbest zamanı, 6 ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanıyor. Ücret ya da izin olarak, her iki hak da toplu olarak alınıyor.