Akit  Ekonomi 

Son üç yılda farklı yöntemlerle baltalanmaya çalışılan ekonomiyi, aldığı tedbirlerle güçlendiren hükümet, makro ve mikro reformlarla ülkeyi düzlüğe çıkarma yolunda. Darbe girişiminin 100 milyar lirayı aşan faturasının bir kısmı ise kayyımlarca yönetilen FETÖ iltisaklı şirketler tarafından ödeniyor.

Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) militanı üniformalı teröristler, 15 Temmuz kalkışmasıyla ekonomiyi hedef aldı. Nitekim kalkışmayla ülkemizin büyümesini önlemek, refahı ve kalkınma artışını durdurmak da amaçlanıyordu. Ne var ki hükümet tarafından atılan yerinde adımlarla darbe teşebbüsünün ekonomiye etkileri zayıflatıldı.

Kara propagandalar devam etti

FETÖ’nün darbe planının tutmayınca manipülatör kurumlar devreye girerek, kara propaganda yapmaya başladı. ABD kuklası S&P, Türkiye’nin kredi notunda indirime giderek yabancı yatırımcıları ürkütmeye çalıştı. Bütün bunlar doların birdenbire 2 liradan 3 liraya fırlamasına, Borsa İstanbul’un (BİST) 70-75 bin puan seviyelerine çekilmesine ve şirketlerin maddi kayıplarla karşı karşıya kalmasına neden oldu. Kayıp miktarı 20 milyar doları yani 100 milyar lirayı geçti.

9 milyar doları TL’ye çevirdiler

Darbe girişimini atlatmak için ekonomi yönetimince radikal önlemler alındı. Türkiye’de yatırımı bulunan yabancı firmalara ve fonlara güven telkin edildi. Merkez Bankası ve Türkiye Bankalar Birliği’yle art arda toplantı yapılarak yatırımcılar rahatlatıldı. Manipülatörlerin açıklamalarının ve kararlarına itibar edilmemesi uyarısında bulunularak da spekülasyonların önüne geçildi.

15 Temmuz’un ardından 9 milyar dolarını TL’ye çeviren yerli yatırımcılar, ekonomik darbeye geçit vermedi. Buna hükümetin müdahaleleri de eklenince dolar ve Euro aşağı geldi, BİST de 100 bin puanı gördü.

Büyüme sınırlı kaldı

Darbe girişimi ve kara propagandalar ilk dönemde ekonomik büyümeyi sınırladı. 2016 yılının büyüme oranı yüzde 2,9’la tahminlerin altında kaldı. Milli gelir 50 milyar lira eridi. İhracat yüzde 0,84 daralarak 142,6 milyar dolara, ithalat yüzde 4,17 daralarak 198,6 milyar dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 65 olarak açıklandı.

Hükümetin reformlara odaklanmasının akabinde ekonomi süratle toparlandı. 2017 büyümesi yüzde 7,4’ü buldu. İhracat yüzde 10,22 artarak 157,1 milyar dolara, ithalat yüzde 18 artarak 234 milyar dolara çıktı. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 67’yi aştı.

Projeler aksamadı

15 Temmuz kalkışmasına rağmen dev yatırımlar aksamadan devam etti. Köprülerden otoyollara havalimanlarından tünellere kadar pek önemli yatırım tamamlandı. 26 Ağustos 2016’da Yavuz Sultan Selim Köprüsü, 20 Aralık 2016’da Avrasya Tüneli, 26 Aralık 2016’da 15 Temmuz İstiklal Tüneli, 13 Haziran 2017’de Ovit Tüneli, 30 Ekim 2017’de Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattı, 29 Ekim 2018’de İstanbul Havalimanı ve 13 Mart 2019’da Gebze-Halkalı Marmaray hattı hizmete açıldı. Ayrıca 1915 Çanakkale Köprüsü’nün, 3 Katlı Büyük Tünel’in ve İstanbul-İzmir Otoyolu’nun yapım çalışmalarına hız verildi. Mega projelerden Kanal İstanbul için de düğmeye basıldı. Projenin ihalesinin yakın tarihte yapılacağı öngörülüyor. Yerli otomobil üretimi için kollar sıvanırken, savunma sanayiinde millileşme hamlesi sürüyor.

Üretim ve ihracat rekoru kırıyorlar

Darbe teşebbüsü sonrasında FETÖ bağlantılı olduğu tespit edilen bine yakın şirkete Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından kayyım atandı. Son rakamlara göre 910 şirket 299 kayyımla yönetiliyor. Kayyımların 143’ü fon çalışanı, kalanı dışarıdan atananlar.

Aktifleri 60 milyar liraya dayanan 910 firmadan 44 bin 655 aile ekmek yiyor. Üretimlerini ve ihracatlarını devamlı arttıran bu firmalar arasında Boydak Holding-Alfemo Mobilya-Koza Altın-Dünya Dağıtım-Kaynak Holding-Naksan Holding-Royal Halı’yı sayabiliriz.