Akit  Ekonomi 

Bu aydan itibaren hız kazanacak olan İstanbul Yaklaşımı sürecinin en önemli ayağını Türkiye’de faaliyette bulunan bankalara, finansal kiralama şirketlerine, faktoring şirketlere ve finansal kuruluşlara olan şirket borçlarının yeniden yapılandırılması oluşturuyor.  Sürecin diğer ayağında ise şirketlerin istihdama katkı sunması ve geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirebilmesi söz konusu olacak. Şirketler cephesinde yüksek beklentilerin olduğu düzenlemenin detayları ise şöyle:

Ödeme kabiliyeti şart

Finansal yeniden yapılandırma kapsamına alınacak borçluların, mali durumlarının tespit edilmesi ve bu kapsamda borçlarının yeniden yapılandırılması sonucunda geri ödeme kabiliyeti kazanacağına kanaat getirilmesi gerekiyor. Borçlarını geri ödeme kabiliyeti kazanamayacağına kanaat getirilen borçluların bu kapsama alınamayacağı da belirtiliyor.

Önce tespit sonra anlaşma

Finansal yeniden yapılandırma kapsamına alınacak borçluların mali durumunun tespiti ve finansal yeniden yapılandırmanın uygulanabilirliğine ilişkin değerlendirme ise; bağımsız denetim kuruluşlarına, Çerçeve Anlaşmaları kapsamında belirlenecek yeterli bilgi ve uzmanlığa sahip kuruluşlara veya borçlu tarafından kabul edilmesi hâlinde alacaklı kuruluşlara yaptırılacak.

Yönetmelik revize edilecek

Torba yasadaki finansal sektöre olan borçların yeniden yapılandırılmasına ilişkin madde kapsamında ilave düzenlemeler de yapılacak. İlgili madde uyarınca, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından Finansal Sektöre Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması Hakkında Yönetmelik revize edilecek. Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, Türkiye Bankalar Birliği tarafından Çerçeve Anlaşmaları hazırlanacak. Yasada belirtilen hükümler yayım tarihinden itibaren iki yıl süreyle uygulanacak. Cumhurbaşkanı, bu süreyi iki yıl daha uzatmaya yetkili olacak.

Üretici firmalar desteklenmeli

İş dünyası ise 2001’de yüksek cirolu şirketleri kapsama alan uygulamanın bu dönemde KOBİ’leri de içine alacak şekilde tabana yayılmasını beklentisinde. Kredi kanallarının yeniden sağlıklı biçimde işlemesiyle şirketlerin ve bankaların bilançolarının iyileşmesi beklentisi de hâkim. Borç ötelemeden ziyade, finans kesimi ve reel kesimin bilançolarının güçlendirilmesi konusunun merkeze alınmasını bekleyen iş dünyasının temsilcileri, alınan tedbirlerle uygulanacak reçetenin ekonomiye de dinamizm katacağını vurguluyor.  Gaziantep Sanayi Odası (GSO) Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Ünverdi, İstanbul Yaklaşımı ile darboğaza giren firmaların süratle toparlanacağına işaret ederek, “Stratejik sektörlerin desteklenmesi, üretime katkı yapan ve ihracat odaklı çalışan şirketlere sahip çıkılması çok ama çok önemli” dedi. Ünverdi, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak tarafından açıklanan İleri, Verimli, Milli Endüstri (İVME) Finansman Paketi’nin de ekonomiye güç katacağına dikkat çekti. Paketin hammadde ve ara mamul üretimini arttıracağını dile getiren Ünverdi, “Bu sayede ülkemiz kalkınacak, ileri gidecektir” ifadesini kullandı.

Düzenlemenin esası

2001’de gündeme gelen İstanbul Yaklaşımı’nın yeniden uygulanması Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki 7186 sayılı kanuna dayanıyor.

Sunulan mali kolaylıklar

l Çerçeve Anlaşmaları ve bu anlaşmalar kapsamında düzenlenen sözleşmelerde belirlenen esaslar uyarınca yapılacak işlemler her türlü harçtan istisna tutulacak, ayrıca bu işlemlere ait kağıtlar (Çerçeve Anlaşmaları ve Sözleşmeler dahil) Damga Vergisinden müstesna olacak.

l Tahsil edilecek tutarlar, BSMV’den (banka sigorta muamele vergisi) müstesna olacak.

l Kullandırılan ve kullandırılacak kredilerde KKDF uygulanmayacak.

l Alacaklı kuruluşlara devir ve teslim aşamasında KDV uygulanmayacak.

l Sözleşme hükümleri uyarınca tahsilinden vazgeçilen alacak tutarları, VUK hükümlerine göre alacaklı için değersiz alacak. Borçlu için ise vazgeçilen alacak olarak ele alınacak.

l Borçlu şirketler ise ödemekten kurtuldukları kredi ve borçları vazgeçilen alacak olarak kaydedip, üç yıl içerisinde zararla itfa edecekler.

l Yapılandırmaya giren şirketlerin teşvik belgesi, ihracat taahhüdü süreleri yapılandırma süresi sonuna kadar uzayacak.

Sistem nasıl işleyecek?

Torba yasadaki finansal yeniden yapılandırma maddesi kapsamında şunlar yapılabilecek:

l Kredilerin vadelerini uzatmak, kredileri yenilemek.

l 6361 sayılı Kanunun 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla ilave kredi vermek.

l Anapara, faiz, temerrüt faizi, gecikme cezaları ve kâr payları ile kredi ilişkisinden doğan diğer her türlü alacağı indirmek veya bunlardan kısmen veya tamamen vazgeçmek, teminat azaltmak.

l Anapara, faiz veya kâr payı alacaklarını; kısmen veya tamamen iştirake çevirmek.

l Özel amaçlı şirketler ile 6362 sayılı Kanuna göre kurulan yatırım fonlarına aynî, nakdî ya da tahsil şartına bağlı bir bedel karşılığı devir veya temlik etmek.

l Borçlu ya da üçüncü kişilere ait aynî değerler karşılığında kısmen veya tamamen tasfiye etmek, satmak, bilanço dışına çıkarmak.

l Diğer alacaklı kuruluşlar ve alacaklılarla birlikte hareket ederek protokoller yapmak gibi gerekli görülen tedbirler de alınabilecek.