Doğum yapan annelerin en çok araştırdığı konuların başında yarım gün çalışma hakkı gelmektedir. Peki, yarım gün çalışma nedir? Kimler faydalanabilir? Başvuru nereye yapılır? Yarım gün çalışmada ne kadar kadar maaş ödenir? İşte konuya ilişkin detaylar...

Yarım gün çalışma hakkı nedir?

Kadınların hem çocuklarını sağlıklı bir şekilde büyütebilmeleri hem de çalışma hayatından kopmamak için 2016 yılında düzenlenen yasa ile kadın işçiler öncelikle doğum öncesinde ve sonrasında 8 haftalık yani 112 günlük analık izin kullanabiliyor. Buna ek olarak SSK’lı çalışırken doğum yapan kadınlar analık izni sonrasında birinci doğumda 22 ay (15+15) ikinci doğumda 4 ay, sonraki doğumlarda ise 6 ay part-time çalışıp tam maaş alabiliyor. Engelli çocuğu olan anneler için ise bu süre 12 ay olarak belirlenmiş durumda. Çoğul gebelikte ise 30’ar gün ekleniyor. Kadın isterse haftalık çalışma saati olan 45 saati ikiye bölebiliyor.

Asgari ücretliler için analık izni nasıldır?

Bu durum haftanın her günü kullanılabildiği gibi belirli günler de kullanılabiliyor. Bu kapsamda yarım gün çalışan annenin maaşının yarısını patron, 1270 lirasını ise devlet karşılıyor. Annenin asgari ücretle çalıştığını varsayarsak 2020 liranın 1010 lirasını işveren 1270 lirasını devlet karşılamakta. Yani asgari ücretli anne 2280 ile asgari ücretten fazla kazanmakta.

Evlat edinme durumlarında da analık izni kullanılabilir mi?

Yasaya göre, yarım gün çalışma uygulamasından doğum yapan kadın ile 3 yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen anneler de yararlanabiliyor. Bunun için öncelikli olarak işyerine dilekçe ile başvuru yapılmalı. İşverenin annenin başvurusunu reddetmek gibi bir yetkisi bulunmamakla beraber, çalışma saatlerini belirleyerek kabul etme zorunluluğu bulunuyor.

Başvuru nereye yapılmalıdır?

Bu haktan yararlanmak için yani 112 günlük izinin bitim tarihinden sonra 30 gün içerisinde en yakın İş-kur’a başvuru yapılması halinde işlem onanıyor.

Analık izni şartları nelerdir?

Doğumdan 3 yıl öncesinde kadar çalışmış ve SGK’ya en az 600 gün süre ile işsizlik priminin yatırılmış olması gerekmektedir. Çocuk sağ olmalı ve yarım çalışma ücreti alındığı süre zarfında da hayatta olması gerekmektedir.

Sağlık konusunda ki gereklilikler işverene bağlı

Yarı zamanlı çalışma hakkının işverene bırakıldığı sektörler de bulunmaktadır. Özel sağlık kuruluşlarına mesul müdür, sorumlu hekim, laboratuvar sorumlusu ve sağlık hizmetinde sayılan işlerde tam zamanlı öngörülenler ile postalar halinde işçi çalıştırarak yürütülen işlerde ve mevsimlik işlerde çalışanlar bu gruba girmektedir.

Memurlar için durum nasıldır?

SSK’lı işçiler için yarı zamanlı çalışma bulunmasına karşın devlet memurları için daha bu süreç başlamadı. Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın verdiği talimat ile 3 yıldır bekleyen memur anneler için yarı zamanlı çalışma hakkına dair talimatlar verildi. Erdoğan mesajında şunları dile getirdi. “Gerekirse kapsamını daraltın, bu hakkı öncelikli annelere verelim. Ama bir an önce hayata geçirelim.” dedi.

Analık izni ne kadar sürmektedir?

SSK’lı çalışanlar çocuk okula başlayana kadar yarı zamanlı olarak çalışabilir. Kısmı süreli çalışma talebi yapmayı düşünen annelerin en az 1 ay öncesinden işverene bu talepte bulunması gerekmektedir. Talep yazısında kısmı süreli başlanmak istenen tarih, hangi günlerde veya hangi saatlerde çalışamayacağı belirtilmelidir. İşçi belge de eşinin çalıştığını da belirtmelidir. Ebeveynlerin birinin çalışmaması halinde bu talepte bulunulamaz. Ancak çalışmayan eşin sürekli bir tedavi veya bakıma ihtiyaç duyması halinde eş kısmi çalışmadan faydalanabilir. İşveren ise talep onaylandıktan sonra işçinin talebini 1 ay içerisinde karşılamak zorundadır. İşveren bir ay içerisinde yazılı olarak talebi karşılayacağını bildirmezse 1 ay sonunda işçi bu hakkından direk faydalanabilir. Bu süre zarfında işveren işçiyi işten kovarsa kıdem ve tazminat cezası ödemek zorundadır.