Kuruluş Osman dizisinin yayınlanmasıyla birlikte pek çok kişi Şeyh Edebali'nin hayatını araştırmaya başladı. Peki, Osman Gazi'nin akıl hocası, Osmanlı Devleti'nin manevi kurucusu olan "Şeyh Edebali kimdir?"

Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Gazi'nin kayınbabası olan Şeyh Edebali, İslam ilahiyatçısıdır.

Şeyh Edebali kimdir?

Şeyh Edebali, 1206 yılında doğmuş İslam ilahiyatçısı, din bilgini, Ahi şeyhi, Osman Gazi'nin kayınbabası ve hocasıdır. Osmanlı Devleti'nin kuruluş zamanlarını yaşamış olan Şeyh Edebali, Osmanlı Devleti'nin manevi kurucusu ve fikir babası olarak kabul edilmektedir.

Tefsir, hadis ve İslam hukuku konularında uzmanlaşan Edebali, Mevlana Celaleddin-i Rumi ve Hacı Bektaş-ı Veli gibi dönemin büyükleri ile aynı zamanda yaşamıştır ve onlarla pek çok kez sohbet etme şansı bulmuştur. Bilecik'te bir dergah yaptırmış olan Şeyh Edebali, öğrenci yetiştirmekle ve halkı aydınlatmakla uğraşmıştır.

Türbede Şeyh Edebali ile birlikte, şeyhin neslinden altı büyük ve dört küçük sanduka vardır. Sanduka odasının haricinde iki oda daha bulunmaktadır. Türbe ve dergâh, Sultan II. Abdülhamid döneminde ve son olarak da 2012 yılında tadilat görmüştür.

Türbenin hemen yanında aynı tarihlerde inşa edildiği tahmin edilen, Osman Gazi'nin eşi Bala Hatun ve annesinin sandukalarının bulunduğu bir türbe daha bulunmaktadır.

Şeyh Edebali'nin türbesi nerede?

Şeyh Edebali Türbesi, Bilecik şehir merkezinde yer almaktadır. Bilecik Otogarı'nın hemen karşısında türbeye giden bir yol bulunmaktadır. Bilecik halkı arasında bu yol, "Türbe Yolu" olarak bilinmektedir. Otogarın karşısında bu yolu takip ederek yaklaşık 2-3 kilometre uzaklıktaki Orhan Gazi Camii'ne ulaşılmaktadır. Şeyh Edebali Türbesi, bu caminin sol tarafında bulunan geniş merdivenlerin sonunda yer almaktadır.

Osman Gazi'nin Şeyh Edebali’ye anlattığı rüya nedir?

Edebâli Osman Gazi ile Bilecik'te tanıştı. Âlim ve sûfîleri çok seven Osman Gazi, mübarek günlerde şeyhin zâviyesine giderek dinî ve idarî konularda her zaman onun görüşlerine başvururdu (Cenâbî Mustafa Efendi, vr. 555ª). Âşıkpaşazâde'nin, Osman Gazi'nin imamı İshak Fakih'in oğlu Yahşı Fakih ve Edebâli'nin oğlu Mahmud Paşa'nın rivayetlerine dayanarak anlattığına göre Osman Gazi bir gece Edebâli'nin zâviyesinde kalmış, rüyasında şeyhin koynundan doğan bir ayın kendi koynuna girdiğini, aynı anda göbeğinden bir ağaç bittiğini ve bu ağacın gölgesinin dünyaya yayıldığını, altından dağlar yükseldiğini ve her dağın altından da suların çıktığını görmüş. 

Osman Gazi rüyasını Edebâli'ye anlatınca şeyh, "Hak Teâlâ sana ve nesline padişahlık verdi. Mübarek olsun. Kızım Malhun Hatun da senin helâlin oldu" der. Edebâli'nin bu yorumu üzerine Osman Gazi Malhun Hatun ile evlenmiştir (Âşıkpaşazâde, s. 6; ayrıca bk. Terceme-i Menâkıb-ı Tâcü'l-ârifîn, vr. 3b; Mecdî, s. 20-21; Cenâbî Mustafa Efendi, vr. 556ª). Bazı kaynaklarda bu isim Mal Hatun şeklinde geçerken Oruç b. Âdil de Tevârîh-i Âl-i Osmân'da (s. 8-9, 84) yukarıda anlatılan rüyayı Osman Gazi'nin değil babası Ertuğrul Gazi'nin gördüğünü ve şeyhin Osman Gazi ile evlenen kızının adının Râbia Hatun olduğunu kaydeder.

Şeyh Edebali karakterini kim oynuyor?

Kuruluş Osman dizisinde Şeyh Edebali karakterini Seda Yıldız oynuyor.