Ekonomi
Şirketler kâr ediyor çalışanlar zam bekliyor
Borsa İstanbul’da işlem gören ve üçüncü çeyrek finansal sonuçlarını paylaşan 96 şirketten 74’ünün net kâr elde etmesi çalışanlarını sevindirdi. Büyük bir kısmı holdinglerin çatısı altında bulunan şirketlerde, 2020 maaş zamlarıyla ilgili süreç başlarken, zam oranlarının yüzde 10- 12’den aşağı olmaması bekleniyor.
Umutlar arttı
Borsa İstanbul (BİST) 100 Endeksi’nde yer alan ve ilk 9 aya ait finansal sonuçlarını kamuoyuna duyuran 96 şirketten 74’ü net kâr yazarak elemanlarının zam umutlarını arttırdı. Büyük üretim ve ihracat hedefleri koyan şirketlerin yöneticileri de 2020 maaş zamlarını belirlemek için düğmeye bastı. Zam oranlarının yüzde 10-12’nin altında kalmayacağı tahmin ediliyor.
Sosyal güvenlik danışmanları, 2020’nin 2019’a göre daha iyi geçeceğini belirterek, “Yeni dönemde üretim ve ihracat güçlenecek. Reel ekonomi daha da büyüyecek. Bu büyümeden paylarını alacak olan firmaların elemanlarının maaşlarını iyileştirmelerinde yarar var” ifadelerini kullanıyor.
Yüzde 20 artmalı
Maaşların yüzde 20 arttırılmasında fayda gören aynı danışmanlar, şu önerilerde bulunuyor: “Aylıklar makro ekonomik veriler, büyüme oranları, ürün fiyatları ve şirket bilançoları dikkate alınarak yeniden belirlenmelidir. Maaşlar çalışanların gelirleri ve giderleriyle aynı oranda arttırılmalıdır. Çalışanların hayatlarını idame ettirmelerine; ailelerinin ve yakınlarının maddi taleplerine karşılık verebilmelerine imkân tanınmalıdır. Bu minvalde maaşlar 2020’de minimum yüzde 10-12 yukarı çekilmelidir.”
Asgari ücret ne olacak?
Bu arada 8 milyon sigortalının maaşına etki edecek olan asgari ücretle ilgili görüşmeler 2 Aralık’ta başlayacak. Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nca yapılacak görüşmeler ve alınacak kararlar merak ediliyor. Komisyonda işçi, işveren ve devlet adına beşer üye görev yapıyor. Kararlar oy çokluğuyla alınıyor.
İşte senaryolar
Asgari ücret zammıyla ilgili farklı senaryolar söz konusu. Yeni Ekonomi Programı’nda (YEP) 2020 enflasyon hedefi olan yüzde 8,5 oranında artış yapılırsa brüt asgari ücret 2 bin 776 lirayı, net asgari ücret de 2 bin 193 lirayı bulur.
YEP’te 2019 enflasyon tahmini yüzde 12 olarak açıklandı. Komisyon bu oranı esas alırsa brüt asgari ücret 2 bin 865 liraya, net asgari ücret de 2 bin 263 liraya çıkar.
Komisyon yüzde 10 oranında artış yapmayı kararlaştırırsa bu durumda brüt asgari ücret 2 bin 814 lira, net asgari ücret de 2 bin 223 lira seviyesine gelir. Yüzde 15 oranında artırıldığı takdirde de brüt asgari ücret 2 bin 942 lira, net asgari ücret de 2 bin 324 lira olur.