Uzmanlar, GKRY, Yunanistan, Mısır, Lübnan ve İsrail’in deniz yetki alanlarını sınırlandırmada diyagonal hat yöntemi kullandığına dikkat çekti. Türkiye’nin de aynı yöntemi kullanarak Libya’nın BM nezdinde meşru hükümeti ile deniz yetki alanı sınırlandırma anlaşması imzaladı.

Star'ın haberine göre; uzmanlar, aynı yöntemin Mısır, Suriye ve KKTC’nin yanı sıra İsrail ve hatta Lübnan ile ilgili kıyıdaş devlet olarak anlaşmaları imzalanabileceğine dikkat çekti.

Uzmanlar, “GKRY’nin de kullandığı diyagonal hat kullanılması durumunda, KKTC ve Libya’nın yanı sıra Mısır, Suriye, İsrail ve hatta Lübnan ile ilgili kıyıdaş devlet olarak anlaşmalar yapılabilir. Böylece gerek ilgili kıyıdaşların ve gerekse kendisinin öngördüğünden daha fazla deniz yetki alanına sahip olması mümkün olabilecektir” dedi.

2009’da gündeme geldi

Türkiye ile Libya’nın karşılıklı kıyıları olduğu konusu 2009 yılında Deniz Kuvvetleri Kurmay Başkanı Dr. Cihat Yaycı’nın yazdığı makalelerde gündeme gelmişti. Uluslar arası akademik dergilerde yayınlanan makalelerde, Doğu Akdeniz’de Yunanistan’ın, ihale açtığı sahalar ile hem Türkiye’nin hem de Libya’nın hakkını gasp ettiği ifade edildi.

İç savaş engelledi

Türkiye daha önce Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın girişimleriyle Libya ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına dair görüşmeler gerçekleştirmişti. 29 Kasım 2010 tarihinde Libya’ya resmi bir ziyarette bulunan Erdoğan, Libya lideri ile yaptığı görüşmelerde bu konuyu gündeme getirdi. Görüşmelerde, deniz sınırı çizilmesi için görüşmelerin ilerletilmesi üzerinde uzlaşıldı. Heyetler belirlendi ancak 2011 yılının hemen başlarında patlak veren Libya iç savaşı nedeniyle arzu edilen ilerleme sağlanamamıştı.

Akar çağrı yaptı

Libya’da uzun süre devam eden karışıklık ve bir türlü sağlanamayan devlet otoritesi 5 Kasım 2018 tarihine kadar iki ülke arasında görüşmelerin tekrar başlamasına mani oldu. Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, 5 Kasım 2018’deki Libya’ya gerçekleştirdiği ziyarette muhataplarına 2010 yılında yarım kalan görüşmelerin tamamlanması çağrısında bulundu. Akar, uluslararası hukuka göre iki ülkenin haklarını, Yunanistan’ın Libya’dan gasp etmeye çalıştığı, aslında Libya’nın MEB’ine dahil olan alanları dile getirdi.

Teknik çalışma yapıldı

Başkan Erdoğan’ın, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki deniz hak ve menfaatlerinin korunması ve oynanan oyunların bozulması için verdiği talimat ile başlatılan teknik çalışmalar 18-19 Kasım 2019’da “Libya Kara ve Deniz Hudut Komitesi” oluşturuldu. Komite, anlaşmanın alt yapısını tamamladı.