Yurtdışında yaşayan veya turistik amaçlı yurtdışına giden müslümanlar yurtdışında hangi yemekleri yiyebileceklerini, hangi yiyeceklerin haram veya helal olduğunu araştırıyorlar. Peki, İslam'da yenilmesi haram olan ve yenilmesi helal olan yiyecekler nelerdir? İşte Diyanet İşleri Başkanlığı'na göre helal ve haramlar listesi...

Kuran'ı Kerim'de helal olan gıdaların isimleri tek tek sayılmaz. Bunun yerine yasaklananlardan bahsedilerek Peygamberimizin hayatına bakmamız istenir. Haşr suresi 7. Ayette, “Peygamber onlara iyiliği emreder, onları kötülükten men eder, onlara temiz şeyleri helal, pis şeyleri haram kılar" buyruluyor. Haram yani yasaklanmış olan gıda maddeleri ise ayrıntılı bir şekilde ayetlerde yer alır. Maide suresi 3. ayette, “Leş, kan, domuz eti, Allah'tan başkasının adı anılarak kesilen; boğulmuş, vurulmuş, yukardan düşmüş, boynuzlanmış, canavar yırtmış olup da canlı iken kesmedikleriniz; dikili taşlar (putlar) üzerine boğazlanan hayvanlar ve fal oklarıyla kısmet (şans) aramanız size haram kılındı. Bunların hepsi doğru yoldan çıkmaktır. Bugün kâfirler, dininize karşı ümitsizliğe düşmüşlerdir. Onlardan korkmayın, benden korkun. Bugün dininizi kemale erdirdim, size nimetimi tamamladım. Size din olarak İslâm'ı beğendim. Kim açlıktan daralır, günaha istekle yönelmeden bunlardan yemek zorunda kalırsa, ona günah yoktur. Çünkü Allah bağışlayan, merhamet edendir" diyerek o çok merak ettiğimiz çerçeveyi hiçbir boşluk kalmayacak şekilde kuruyor.

"Helal" sertifikası nasıl verilir?

Gıda maddelerinin şüpheye düşmeden tüketebilinmesi için tarafsız bir kurumun üretim sürecini kontrol ederek verdiği belgeye “Helal Sertifikası" deniyor. Fakat yine tüm Müslümanlar bu belgeler hakkında yaşanan tartışmaları da izliyor. İnançlarının yasakladığı şeyleri tüketmek istemeyen iman sahiplerinin kafa karışıklığını gidermek için pek çok Fıkıh âliminin araştırması ve tavsiyeleri var. Bu tavsiyelerin ortak özelliği üzerinde “helal" sertifika damgasını taşımayan gıda maddelerinin “haram" sayılamayacağı yönünde... Çünkü bu tür sertifikalar tüm dünyada uygulanmıyor ve tüm Müslümanlara güven vermiyor. Yine pek çok âlim, gıdaların helal olmasına dikkat etmenin en kestirme yolunun tanıdık ve araştırılmış güvenilir yerlerden alış veriş yapmak olduğunu söylüyor. Her konuda olduğu gibi bu hususta da aşırıya kaçmamak, tüm gıdaları helal veya tam tersi tümünü haram saymamak gerekiyor. Araştırdığımızda güvenebileceğimiz kurumların olduğu ümidiyle hareket edip, şüphelilerden uzak durmayı da bir prensip haline getirdiğimizde soru işaretlerinden kurtulabiliriz.
İnandıklarımızı özenle muhafaza etmek, güçlendirmek, imanın gereklerini yerine getirme çabası inananlar için hayatın kendisi…

Diyanet'e göre haram olan ve yenilmesi helal olan yiyecekler nelerdir?

Etleri yenmesi helal olan hayvanlar

" - Deve, sığır, koyun, keçi, manda, tavuk, kaz, ördek, hindi türünden evcil hayvanlar
- Geyik, ceylan, dağ keçisi, yabani sığır ve tavşan gibi hayvanlar
- Güvercin, serçe, bıldırcın, sığırcık, balıkçıl gibi kuşlar
- Çekirge
- Balık etleri".

Etleri yenmesi haram olan hayvanlar ise şöyle sıralandı:

" - Domuz eti
- Allah'tan başkası adına kesilen hayvan etleri
- Dini usulde kesilmemiş veya kendiliğinden ölmüş hayvan etleri
- Ağzının dört yanında uzun ve sivri dişleri olan yırtıcı hayvanlar ile pençesi ile avını parçalayan yırtıcı kuşların, eşek ve katırların etleri".

MEZHEPLERE GÖRE HARAM VE HELAL ETLER

Diyanet'e göre hac ve umrede ihramlı iken kara hayvarlarını avlamak haram. İhramlı olmayanlar tarafından avlanmış hayvanın etinin ise ihramlı için helal olduğu bildirildi. Diyanet, eti yenen hayvanların etlerinin yenilebilmesi için Müslüman veya kitap ehli biri tarafından usulüne uygun olarak ve Allah adı anılarak kesilmesi gerektiğinin altını çizdi. Hz. Muhammed'in 'Denizin suyu temiz, içinde öleni helaldir' sözüne atıfta bulunulan yazıda, deniz avının helal olduğuna işaret edildi.

Balık dışındaki midye, kurbağa, yengeç gibi su hayvanlarının etlerinin cumhura göre kendiliğinden ölmüş olsalar bile helal olduğu bildirildi. Ancak mezhepler arasında bu konudaki görüş ayrılıklarına da yer verildi.

Hanefilere göre balık dışında kendiliğinden ölmüş deniz avları haram kabul edilirken, hem karada hem suda yaşayan kurbağa, kaplumbağa, yengeç, yılan ve timsah gibi hayvanlar Malikilere göre helal, Hanefi ve Şafilere göre haram, Hanbelilere göre ise timsah, kurbağa ve yılanın yenmesi haram, diğerleri helal. Diyanet, kaplumbağa ve su aygırı gibi akıcı kanı olan hayvanların usulüne uygun kesilmesi gerektiğine de dikkati çekti. Makalede, alkollü içecekler ve uyuşturucuların da haram olduğuna vurgu yapıldı.