Ekonomi
Asgari ücret, sadece asgari ücretlileri ilgilendirmiyor
Murat Özdamar, emeklilik ve sosyal güvenlikle ilgili her konuyu siz okurlarımız için kaleme alıyor.
Ocak ayı ile birlikte yeni asgari ücret de yürürlüğe girdi.
Geçen yıl asgari ücret yıllık belirlenmişti. Bu nedenle işçilerin tamamına yakını asgari ücrete yapılacak zammı merakla beklemişti.
Asgari ücrete yapılan zam oranı sadece asgari ücretle çalışanları ilgilendirmiyor. Asgari ücret artışı asgari ücretin üzerinde çalışanların maaş zammında da belirleyici bir unsur.
Asgari ücret miktarın sosyal sigortalarda bir çok konuyu ilgilendiriyor. Bunlardan bir tanesi de sigorta borçlanmaları.
Erkek vatandaşlarımız askerlik görevi nedeniyle çalışma hayatından bir süre uzak kalıyor. Yine kadın işçiler de doğum sonrası çocuğuna bakabilmek için çalışma hayatına ara veriyor. Ayrıca çalışma hayatına yurtdışında devam edenlerin de Türkiye’deki sigortalılığı kesintiye uğrayabiliyor.
Erkekler askerlik süresininin tamamını borçlanma hakkına sahip. Kadınların ise sigortalı olduktan sonra yaptıkları doğum için doğumdan itibaren iki yıllık prim ödenmemiş süreler için üç doğuma kadar borçlanma imkanı var. Yurtdışında çalışanlar ise bu sürelerden diledikleri veya emekli olmaya yetecek kadarlık kısmı için borçlanma yapabilir.
Bu nitelikteki borçlanmalarda ödenecek prim miktarı asgari ücret üzerinden belirleniyor. Sigortalı borçlanacağı her bir gün için günlük asgari ücret ile bunun yedi buçuk katı arasında matrah seçmek zorunda. Seçilen matraha karşılık gelen prim tutarı ise askerlik ve doğum borçlanmaları için matrahın yüzde 32’si yurtdışı borçlanmalarında ise yüzde 45’i oranında. Bu prim tutarının ödenmesi halinde sigortalılık hizmeti kazanılıyor.
Asgari ücretin borçlanmalara etkisi bu denli önemli. Dolayısıyla asgari ücret artışı öncesi borçlanma yapmak daha az ödeme yapmak yani bir menfaat elde etmek anlamına geliyor.
2019’da en düşükten askerlik ve doğum borçlanması tutarı günlük 27,29 TL. Yurtdışı borçlanması ise günlük 38,38 TL idi. Bu borçlanma Aralık ayında yapılamadı ise, içinde bulunduğumuz Ocak ayında yapılırsa bu kez günlük ödeme asgari ücrete gelen zam oranı kadar artmış oldu. Asgari ücret artışı yüzde 15 olduğuna göre askerlik ve doğum için günlük borçlanma bedeli 27,29 TL’den 31 TL’ye çıkacak. Askerliği 18 ay yapan bu sürenin borçlanmasını artık 2020’de zamlı olarak yapacak.
Askerlik borçlanmasıyla veya doğum borçlanmasıyla yakın zamanda emekli olma hakkını elde edecek olan vatandaşlarımızın borçlanma müracaatlarını geçtiğimiz ay yapmaları menfaatlerine idi.
Ama artık geçti..