Sağlık nedeniyle erken emeklilik nasıl olur? Türkiye’de hem engelli hem de hastalık nedeniyle işgücü kaybına uğramış milyonlarca kişi var. Bazı hastalıklarda ve çalışma gücünün yüzde 60'ının kaybedilmiş olması durumunda erken emekli olunabiliyor. Peki Hastalık nedeniyle erken emeklilik şartları? erken emeklilik için heyet raporu nasıl alınır? malulen emeklilik şartları hangi hastalıkları kapsıyor?

Sosyal Güvenlik Kurumu bünyesinde sigortalı olarak çalışan tüm vatandaşların emekli olabilmesi için prim gün sayısı, çalışma yılı ve yaş şartını yerine getirmek zorunda. Ancak SGK bazı hastalıklar nedeniyle vatandaşlara erken emeklilik hakkı da tanımakta. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) sağlık durumu çalışmasına engel olan sigortalı kişiler için tanıdığı malul aylığı, çalışırken çalışma gücünü kaybeden ve maddi gelir elde edemeyenlerin geçimlerini sağlamaları için bağlanan bir destektir. Malulen emekli olabilmek için gerekli ilk ve en önemli şart, çalışma gücünde en az yüzde 60 kayıp olduğuna dair sağlık kurulu raporu. Bu raporun alınabilmesi için kişilerin bulundukları il veya ilçedeki SGK merkezlerine başvurmaları ve yetkili hastanelere sevk edilmeleri gerekiyor. Yani SGK’nın sevki şart. Her engelli, malul sayılmıyor çünkü burada belirleyici olan işgücü kaybının yüzde 60 ve yukarı olması.

Malulen emekli olmak için gerekli şartlar neler?

Bir de malulen emekli olabilmek için çalışma gücü kaybında dikkate alınan rahatsızlıkların ilk kez sigortalı olunan tarihten sonra başlamış olması gerekiyor. Kişi, çalışma gücünde en az yüzde 60 kayıp olduğunu belgelese bile, en az 1800 gün prim ödemesi lazım. Malul kişinin en az 10 yıl sigortalı olması da aranan diğer bir şart.

Malul kişi eğer başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda ise 10 yıldır sigortalı olma koşuluna tabi olmaksızın malullük aylığı alabilir. Ancak sağlık kurulu raporunda bu yönde bir ibare bulunmuyorsa, bu durumda sigortalının malul sayılabilmesi için hem 5 yıl ödenmiş priminin olması hem de en az 10 yıldır sigortalı olması gerekir.

Hangi hastalığa malullük maaşı bağlanır?

Malulen emeklilik şartlarında yapılan değişikliklerle kanser hastalarına 18 ay malullük maaşı ödeniyor. Süre, hastalığına göre 24 aya kadar çıkıyor. Kanser türüne göre değişmekle birlikte, malullük aylığı almak için gerekli prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık şartlarını sağlayan kanser hastalarına, teşhisten itibaren 1 yıl içinde başvurmaları şartıyla sağlık kurulu raporu aranmadan malullük aylığı bağlanıyor. 18 ay sonra duruma göre aylık alıp almayacağına karar veriliyor.

Malulen emeklilik işlemleri 5-6 ayı bulabiliyor. Bu sürede malul vefat ederse mirasçısı hakediş tarihinden itibaren parayı alabiliyor. Mirasçıya ödeme, vefat eden malulle ilgili rapor çıktıktan sonra yapılıyor. Bağkurlu’ların malul aylığı bağlatabilmesi için SGK’ya prim borcu bulunmaması gerekiyor.

Organ nakli (böbrek, karaciğer, akciğer, kalp gibi) olanlar da malul sayılıyor. SGK, hangi organ nakli veya sağlık sorunu sonucunda malul olunacağını tahmin edebiliyor. Bu nedenle malulen emekli olan kişiye ‘2 yıl sonra muayeneye gel’ diyebiliyor. Bu muayene işgücü kaybı yüzde 60’ın altında tespit edilirse maaş kesiliyor.