Kültür - Sanat

Biz 1 külah yersek, eloğlu 25 külah yiyor!

Oysa dondurma bu topraklarda yapılır. Dondurmanın sırrı salebindedir. Salep endemik orkide salebi olmalı. Onun yeri ise Toroslar.. Bir de Toroslar’da otlayan hayvanın sütü varsa, işte size gerçek dondurma..

Biz 1 külah yersek, eloğlu 25 külah yiyor!


Dünyanın en güzel dondurması bizde yapılıyor. Çünkü dondurmada kullanılan salebin elde edildiği orkidelerin başka hiçbir yerde bulunmayan türü Kahramanmaraş’ın dağlarında yetişiyor. Gel gelelim, dünyaya ihraç edilen o güzelim dondurmayı eller bizden daha çok yiyor. Hem de taklitlerini yaparak, bütün dünyayaya pazarlıyorlar. Yani bizim olanı biz yemeyince eller yiyor!

Dondurma, zevkle tüketilmesi ve kolay sindirilmesinin yanı sıra sağlıklı beslenmede; özellikle enerji, protein, kalsiyum, fosfor, vitamin A ve D ile riboflavinin önemli bir kaynağını oluşturur. Türkiye’de tüketimi, AB ülkelerine ve ABD’ye göre yaklaşık 25 kat daha az olduğundan, dondurmanın üstün besin değerinden yararlanıldığı söylenemez.

Dövme dondurma “Maraş dondurması” adıyla meşhur oldu. Salep katılarak koyulaştırılan kaynamış süt, kepçeyle karıştıra karıştıra soğutulur. Etrafı kalın bir buz tabakasıyla kaplı olan karışım dövülerek dondurulur. Böylece dondurma sakız gibi uzayan ve kolay kolay erimeyen bir hal alır. Kahramanmaraş’ta hazırlanan dövme dondurma, kasap çengeline asılarak ve dönerci bıçağına benzer bir bıçakla kesilerek satılır.

Maraş dondurması, başlangıçta şeker/bal ve sütle yapılan bir çeşit donmuş sütlü tatlıydı. Salep dondurma yapımında Türkiye’de ilk defa Kahramanmaraş’ta kullanılmıştır.

Dondurmanın ilk yapımı hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır.

Bazı belgelerden, yaklaşık 3000 yıl önce, Çin’de karla meyve sularının karıştırılarak tüketildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, Büyük İskender’in Asya seferi sırasında dondurulmuş bal, meyve suyu ve süt karışımını yediğini; Romalıların derin kuyularda sakladıkları kar/buzlarla yazın soğuk içecekler yaptıklarını belirten kaynaklara rastlanmıştır. Anadolu’nun kimi köylerinde hâlâ kar, pekmezle karıştırılarak, o eşsiz lezzeti yakalanır.

Asya gezisinden 1292’de Venedik’e dönen Marco Polo’nun, donmuş sütten yapılan tatlıları Avrupa’ya tanıttığı da ileri sürülüyor.

Türkiye’de dondurma yapımına ait ilk belge 1856’de Ali Eşref Dede’nin Yemek Risalesi adlı yazma eserdir. Kitapta dondurma yapımı hakkındaki bilgiler Süt Dondurması başlığı altında verilir. Basılı ilk eser ise 1894’de Ayşe Fahriye’nin Ev Kadını adlı kitabıdır.

 

YORUMLARA GÖZAT

DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Yorumlarınız incelendikten sonra yorum kurallarına uyması halinde yayına alıncaktır.