Kültür - Sanat

Ramazan ayında okunması gereken kitaplar -8-

Yeniakit.com.tr yazarı Hüseyin Acarlar’dan evde kaldığımız bu mübarek Ramazan ayında kitap severler için yeni bir kitap tavsiyesi var.

Ramazan ayında okunması gereken kitaplar -8-
-

 Hüseyin Acarlar    yeniakit.com.tr 

Corona günlerinde Modern zaman şehirlerinin “tasarlanmış hapishane” olduğunu yaşayarak test etmiş olduk. Hoş Türkiye sosyolojisinde iç göç müktesebatı Büyükşehirlere yığılan insanların istem dışı tercihte bulunduğunu gösteriyor.

Kadîm zamanlarda “insan eli bayındır bir çevre inşa etti çoğu kez. Modern zamanlarda geçmiş tecrübeyi yo ederek terminatürce çevreye müdahale etti. İmha, yıkım nihayet yok oluşa doğru bir paradoks var önümüzde. Şehir insanı parçalayan, atomize eden bir bumerang. İnsanın şehir inşa etme adına yaptığı her şey kendisini tahribe memur bir bumerang gibi geri dönüp onu imha edeceği anı bekliyor. Yeniden düşünme dönemidir. Şehir üzerine düşünmeye başlayacak her Yurdum insanı için Bilge Mimar Turgut Cansever ilk okunması gereken düşünürlerimizden. Aktif mimari projeleri ayrı bir değerlendirme konusu. Her projesi ses getirmiş. Bize düşen bu eserlerin ardındaki şehir tasavvuru üzerine fikirlerini bina ettiği kitapları.

1990’lı yıllardan başlayarak toplu halde yayımlanan eserleri şunlardır: Şehir ve Mimari Üzerine Düşünceler (İstanbul 1992), Ev ve Şehir Üzerine Düşünceler (İstanbul 1994), Kubbeyi Yere Koymamak: Konuşmalar (İstanbul 1997, 2002, 2007), İslam’da Şehir ve Mimari: Makale ve Bildiriler (İstanbul 1997, 2006), İstanbul’u Anlamak: Makale ve Bildiriler (İstanbul 1998, 2008), Mimar Sinan (İstanbul 2005, 2010), Osmanlı Şehri: Şiirden Şehire (İstanbul 2010, ölümünden sonra derlenmiştir). Bu kitaplar içerisindeki makale ve bildirilerinden olan “İslâm Mimarisi Üzerine Düşünceler”, “İslâm Mimarisinin Temel Meseleleri”, “Mimaride Tezyinîlik”, “Mimarlık Mirasımız ve Kültürümüzün Geleceği” adlı yazılar Cansever’in dayandığı temelleri açıklaması bakımından dikkate değer metinlerdir.

Neden kubbeyi yere koymamak kitabı derseniz? Nedeni şu; Mimariye, kültüre, medeniyete şehre yaklaşımı bir diyalog metni olarak, derli toplu rahat okunan bir eser olması.

Kubbeyi Yere Koymamak kitabı Turgut Cansever’in farklı yerlerde yayınlanmış mülakat ve söyleşilerinin Mustafa Armağan tarafından derlenmesiyle oluşan 400 sayfalık bir kitap.

Hem mimar hem iyi bir düşünür olarak Turgut Cansever temelde insanların iman akidesini yaşadığı mekâna yansıttığını ispatlar. Buradan İslam düşüncesinin yaklaşımını nefis izah eder. Kubbeyi yere koymamak eserinden aşağıya bazı dipnotları verelim.

“Estetik, inancımızdan ayrı bir şey değil; eğer biz onu doğru bir şekilden kuramıyorsak iki sebebi vardır: Ya inancımız çok yanlıştır; yahut inancımızla onun arasındaki bütünlüğü hissetmiyoruz demektir. ”

“ 20.asır başında -bu temayül bizde çok acı bir şekilde Tanzimat’tan sonra gelişti- yeni binalar yaparak, Fransız taklidi dev binalar vücuda getirerek şehirlerimizi güzelleştireceğimiz zannına kapıldık. Bu yanlış zanla şehirlerimizin tarihi ve insani boyutunu ve ilahi emrin icabına uygun şehir içi yapılar arası hiyerarşiyi tahrip ederek şehirlerimizi yıkıp yeniden inşa etmeye başladık. “

“Gırtlağına kadar pislik içerisinde oturup roman okumayı yahut arya söylemeyi insanlar kültür zannediyorlar. O korkunç çirkin dünyaya karşı hiçbir duyarlılığı, hiçbir karşı çıkışı, çözüm getirme çabası olmadan insanlar küçücük bir kompartımanda kendilerini mesut sanıyorlar. ”

“Hiçbir gecekondu, yaptığımız apartmanlar kadar şehrimizi çirkinleştirmiyor.”

“Mimarın görevi dünyayı güzelleştirmektir. ”

“ Okullar sahte yaratıcılar yerine saygıyı ve güzelliği üreten insanlar yetiştirmekle mükelleftir.”

“21.asırda savaşlar ülkeler arasında olmayacak, şehirlerin içinde insanlar birbirlerini boğazlayacak. Bu faciayı önlemek için şehir meselesini öncelikle gündeme getirmemiz gerekiyor. ”

“Ne kadar yoksul olursa olsun, güzel bir dünyada yaşamak hakkına sahiptir insan. “

1921 Antalya doğumlu Turgut Cansever 2009 yılında vefat etti. Ahmet Hamdi Tanpınar, Elmalılı Hamdi Yazır’ın sohbetlerinde şekillenen bilge mimara Allah’tan rahmet diliyorum.

YORUMLARA GÖZAT

DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Yorumlarınız incelendikten sonra yorum kurallarına uyması halinde yayına alıncaktır.