Sağlık

Şizofreni nedir?

Dünya üzerinde yaklaşık 65 milyon insan şizofreni hastalığına yakalandığı tespit edildi. Peki şizofreni hastalığı nedir? Tedavisi var mı? İşte merak edilenler

Düşünce, algı, duygu ve davranışlarda bozulmaya yol açan zihinsel bir bozukluk olan şizofreni, belirti, bulgu, gidiş, sonlanım ve tedavi açısından hastadan hastaya farklılık gösterebilir. Bu nedenle şizofreni için kesin ve net bir gidişat söylemek mümkün değildir. Şizofreni; tedavi süreci, hastalığın doğası ve en önemlisi toplumdaki önyargılar nedeniyle hasta ve hasta yakınları için zorluklara neden olabiliyor. Pek çok şizofreni hastası yaşamları boyunca iş, arkadaşlık, çalışma gibi alanlarda sayısız engellerle karşılaşabiliyor.

 Şizofreni, kişinin neyin gerçek, neyin hayal olduğunu anlayamadığı bir süreç, psikoz ana başlığı altında toplanan hastalıkların en temel örneğidir. Zaman zaman psikotik rahatsızlığı olanlar gerçekle ilişkilerini kaybederler. Hastaların gerçekle ilişkilerini kaybettiklerinde oluşan ani kişilik ve davranış değişikliklerine ‘psikotik atak’ adı verilir. Şizofreninin şiddeti kişiden kişiye değişir. Bazı hastalar hayatlarında tek atak yaşarken, bazıları birkaç atak yaşayabilir. Şizofreni belirtileri nüksetme ve duraksama olarak bilinen döngüler esnasında kötüleşebilir veya azalabilir.

 Şizofreni tedavisi nasıl olur?

Hastaların uzun süreli olarak hastanelerde yatırılmasına dayalı tedavi anlayışının kaldırılmasıyla birlikte, temelli tedavi anlayışı benimsenmiştir. Şizofreni kronik bir hastalık olmasına rağmen, doğru tedaviyle şizofreni hastaları kendi yönelimleri doğrultusunda kimi zaman destekli, kimi zaman desteksiz olarak da çalışabilirler.

 Kadınlarda daha geç yaşlarda başlayan şizofrenide, hastalığın gidişi görece daha iyidir. Şizofreni her toplumda, her sosyal sınıfta ve her coğrafyada görülebilir. Hastalığın sıklık ve yaygınlık oranları tüm dünyada benzer oranlara sahiptir. Kentlerde şizofreni sıklığı, kırsal alana göre daha fazla, gelişmiş ülkelerde ise, gelişmekte olan ülkelere göre daha çok görülme oranına sahiptir.

 Şizofreni etkileyen faktörler nelerdir?

Şizofreni etkileyen faktörler: genetik, nörobiyoloji, sosyal çevre, psikolojik durum olabilir. Aile de şizofren olma durumunda bu hastalığın görülme olasılığı daha yüksektir. Ama sadece ailede bir şizofren olması kişinin şizofren olacağı anlamına gelmez. Bu sadece durumu tetikler. Şizofreni yalnızca kalıtımsal faktörlerin değil pek çok koşulun bir araya gelmesiyle oluşan kompleks bir hastalıktır.

 

Şizofren hastaları bu hastalığın öncesinde sessiz, yalnız, güvensiz kişilerdir. Tetiklenmesi için, özellikle genç yaşlarda, küçük bir stres bile yeterlidir. Şizofreninin ortaya çıkışı değişik şekillerde olabilir. Hastalık bazen aniden ortaya çıkabilir ancak bazen de yıllara dayanarak yavaş yavaş gelişir.

 

Şizofreni belirtileri nelerdir?
Yavaş yavaş başlayan şizofrenide başlangıçta dikkat toplama güçlüğü, ilgi çekmeye çalışma, içine kapanma, kendine bakmama gibi ilk bakışta şizofreniyi düşündürmeyen belirtiler görülebilir Bu başlangıç belirtilerinin ardından birkaç ay veya yıl içinde de tüm belirtileri ile hastalık ortaya çıkabilir. Hastalar sıklıkla garip davranışlar ve konuşmalar sergilerler. Gerçekte olmayan sesler işitmeye ve hayaller görmeye başlarlar.

 

Bazı hastalarda garip pozisyonlarda uzun süre durma, bazılarında hiç hareket etmeksizin uzun süre sessiz kalma veya aşırı hareketlilik görülebilir. Ama hiçbir belirti tek başına “şizofreni” tanısı koymada yeterli değildir. Tanı kişinin psikolojik yardım alması, etrafındakilerin görüşünün alınması ve bir süre izlenmesiyle konulabilir.

YORUMLARA GÖZAT

DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Yorumlarınız incelendikten sonra yorum kurallarına uyması halinde yayına alıncaktır.