Tarih

Sultan I. Murad Han savaş meydanını gezerken Sırp askeri tarafından şehit edildi

Tarihte bugün “28 Haziran 1389”; Osmanlı Devletinin 3.Padişahı olan Sultan I. Murad Han’ın I. Kosova Meydan Muharebesinde bir Sırp askeri tarafından şehit edilişinin yıl dönümüdür.

Sultan I. Murad Han savaş meydanını gezerken Sırp askeri tarafından şehit edildi
-

Babası Orhan Gazi, annesi Nilüfer Hatun olup 29 Haziran 1326 tarihinde Amasya’da dünyaya geldi. İyi bir eğitim ve öğretim görerek yetiştirildi. Lalası Şâhin Paşa’nın yanında dînî, millî, idârî ve askerî kültürünü arttırdı. Ağabeyi Şehzade Süleymân’ın Rumeli fetihleri sırasında şehit olması üzerine 1359 yılında Osmanlı tahtına veliahd / şehzade tâyin edildi.

Papalık ve Bizans donanmasının 1359 Lapseki ve Saros körfezi çıkarmasını önleyen Şehzade Murad’ın emrinde Lala Şâhin gibi yetenekli bir kumandanın yanı sıra Evrenos ve Hacı İlbey gibi serhad beyleri de bulunuyordu.

Şehzade Murad 1361 baharında Edirne üzerine yürüdü. Edirne tekfurunu ve Bulgar kuvvetlerini Sazlıdere Savaşında bozguna uğrattı ve Tekfur Meriç Nehri üzerinden gemiyle Enez’e kaçtı ve 5 Mayıs 1361 tarihinde Edirne teslim alındı. Mart 1362’de ise Bursa kadısı Çandarlı Kara Halil’den babası Sultan Orhan Gazi’nin vefat haberini aldı ve Bursa’ya davet edilip 3.Osmanlı sultanı olarak tahta geçti.

İçişlerini hallettikten sonra Rumeli'ye yöneldi

Sultan I.Murad, hükümdar olduktan sonra 1365 yılına kadar Karaman Beyliği ve Eretna Devleti tehdidi yüzünden Anadolu’da kaldı. Bu süreçte Karadeniz Ereğlisi ve Ankara fethedildi. Lala Şâhin Paşayı ilk serdar ve sadrazam yaptı. Bursa kâdısı Çandarlı Halil Paşayı da kazasker tâyin etti. Devletin içişlerini hallettikten sonra Anadolu’dan Rumeli’ye yöneldi.

Doğu Roma (Bizans)’a ve Haçlılar’a karşı Trakya’daki fetihleri korumak ve İstanbul doğrultusunda yeni fetihler yapmak için Mart 1366’de Rumeli’ye geçti ve 5 yıl Rumeli’de kalan sultan I.Murad bu zaman zarfında Bizans ve Bulgar topraklarında birçok fetihte bulundu.

Sultan I.Murad’ın 1367-1370 yıllarında Trakya’daki fetihleri Kostantinopolis’te korku ve telâşa sebep oldu ve imparator sultana elçi heyeti göndererek barış yanlısı tavır izlemek zorunda kaldı.

Bu arada Roma’da eski Papa’nın ölmesi ve V.Urban’ın (1362-1370) yeni papa seçilmesi Haçlı seferlerinin Osmanlılar’a karşı yoğunlaşmasına neden oldu.

1364 tarihinde Sırpsındığı ve 26 Eylül 1371 tarihinde de Çirmen Savaşında Haçlılar ağır bir bozguna uğratıldı. Çirmen zaferi ile Osmanlı Devletine Makedonya yolu açıldı. Makedonya’daki Sırp Prensleri, Bulgar Kralı ve Bizans İmparatoru Osmanlı hakimiyetini tanıdılar.

Osmanlı Devleti’ni Balkanlardan uzaklaştırmak isteyen bölgedeki Haçlı devletleri, Sırp Kralı Lazar komutasında Macar, Arnavut, Sırp, Eflak ve Bosna kuvvetlerinden oluşan büyük bir Haçlı ordusu oluşturdular. Sultan I.Murat Han iki oğlu ile birlikte 28 Haziran 1389 tarihinde Kosova’da Haçlı ordusunu karşıladı.

60 bin kişiyle, 150 bin kişiye karşı...

Priştine’nin güney batısındaki Kosova sahasında, müttefik haçlı kuvvetleri ile Osmanlı ordusu karşı karşıya geldi. Müttefik Haçlı ordusu yaklaşık 150 bin kişilik bir güce sahip olup Osmanlı ordusu ise ancak 60 bin kişi idi.

Şafak sökerken Osmanlı ordusu, muhârebe nizâmına girdi. Merkeze Sultan I. Murat Han, sağ cenâha Şehzâde Yıldırım Bâyezîd, sol cenâha da Şehzâde Ya’kûb Çelebi kumanda ediyordu. Baba ve oğulları, tek bir kalp ve tek bir nefes hâline gelmişlerdi.

Savaş öncesi Kosova’da şiddetli fırtına vardı ve o gün de Berât Gecesiydi. Akşam çadırına çekilen Sultan I.Murâd Han, Berât Gecesini ihyâ edip namaz kıldı. Kur’ân-ı kerîm kıraât ettikten sonra, seccâdesinin üzerinden kalkmadan târihe geçen şu duâyı okudu:

“...Ey Rabbim! Bu fırtına, şu âciz Murâd kulunun günahları yüzünden çıktıysa, mâsum askerlerimi cezâlandırma. Onları bağışla Allahım. Onlar ki, buraya kadar sâdece senin adını yüceltmek, İslâm dînini kâfirlere duyurmak için geldiler. Bu fırtına âfetini, onların üzerinden def eyle. Senin şânına lâyık bir zafer kazanmalarını nasip eyle. Onlara öyle bir zafer kazandır ki, bütün Müslümanlar bayram ede. Müslümanları mansûr ve muzaffer eyle. Ve dilersen o bayram gününde şu Murâd kulun sana kurbân olsun. Önce beni gâzi kıldın, sonra şehit et...”

Evet Sultan I.Murad Han’ın samimi ve gönülden yaptığı duası aynen böyleydi. Savaş başladığında Osmanlı ordusunun sol kolu çökmesine rağmen sağ koldaki Yıldırım Bayezid’in büyük gayreti sayesinde 8 saat süren savaş sonunda Haçlı ordusu komutanları Lazar dahil imha edildi ve büyük bir zafer kazanıldı.

Savaş meydanınında cesetler arasında dolaşırken, kendisini cesetler arasına saklamış bulunan Miloş Kobilović tarafından hançerle yaralandı ve az sonra da şehit oldu. İç organları çıkarıldıktan sonra şehid düştüğü yerde defnedildi; daha sonra da Yıldırım Bayezid Han tahta çıktıktan sonra şehit edildiği yere Hudâvendigâr Meşhedi denilen bir türbe yapıldı. Hatta Türk bayrağının şehit kanları üzerinde bu savaşta ortaya çıktığı rivayet edilir.

O, gayet nazik, sevimli ve çok halim selim bir insandı. Âlim ve sanatkârlara hürmet gösterir, fakirlere ve kimsesizlere şefkatli davranırdı. Dahî bir asker ve devlet adamıydı. “Derviş Gazilerin, Şeyhlerinin, Kralı Murad Gazi” diye anılan Sultan I.Murad, bütün hayatı boyunca plânlı ve programlı hareket etti ve yaklaşık 30 yıl hükümdarlık yaptı.

Sultan I.Murad Han devrinde devlet teşkilatında şu gelişmeler olmuştur;

.... : Yeniçeri Ocağı, Topçu Ocağı ve Kapıkulu Ocakları kuruldu.

.... : İlk kez Pençik sistemi uygulandı.

.... : Rumeli Beylerbeyliği kuruldu.

.... : İlk kez Tımar Sistemi uygulandı ve Tımarlı Sipahiler oluşturuldu.

.... : Yine ilk kez Kazakerlik ve Defterdarlık makamı kuruldu.

.... : İlk Vezriazam bu dönemde atandı.

Sultan I.Murad Han fethettiği yerlerde yaşayan Hristiyan halka iyi davrandığı için onların da sevgisini kazanmış ve ayrıca bu üstün ahlaki meziyetlerinden dolayı da 1382 yılından itibaren “Murad Hüdavendigâr” diye anılmaya başlanmıştır.

Bilgiler Av. Mustafa Taşbaşı tarafından derlenmiştir...

YORUMLARA GÖZAT

DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Yorumlarınız incelendikten sonra yorum kurallarına uyması halinde yayına alıncaktır.