Adalet Ağaoğlu

Adalet Ağaoğlu

Yazar ve Tiyatro Yazarı Adalet Ağaoğlu kimdir?

Adalet Ağaoğlu, 13 Ekim 1929 yılında Ankara, Nallıhan’da dünyaya  geldi. Babası Hafız Mustafa Sümer’dir. Adalet Ağaoğlu, dört çocuklu bir ailenin ikinci çocuğu ve tek kızıdır. Tiyatro ve sinema oyuncusu, oyun yazarı Güner Sümer kardeşidir. İlkokulu Nallıhan’da tamamladı. Daha sonra 1938 yılında Ankara’ya taşındılar. Ortaokul ve liseyi Ankara Kız Lisesi'nde bitirdikten sonra 1950 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. 

İlk defa 1946 yılında Ulus gazesinde tiyatro eleştirileri yayımlayarak yazarlığa başladı. 1948-50 yılları arasında Kaynak Dergisi'nde şiirleri yayımlandı.

Açılan bir sınavla Ankara Radyosu'na girdi. 1951-1970 tarihleri arasında Burada ve kuruluşundan sonra TRT’de çeşitli görevlerde yer aldı. Kurumun özerkliğine el konulması gerekçesiyle TRT Radyo Dairesi Başkanlığı’ndan istifa etti ve 1970′den bu yana yazarlıktan başka bir işle uğraşmadı.

Ankara'nın ilk özel tiyatrosu olan "Meydan Sahnesi"'nin kurucuları arasında yer aldı. Meydan Sahne Dergisi'ni çıkardı.

1953 yılında tiyatro konusunda görgü ve bilgisini arttırmak üzere Paris'e gitti. 1953 yılında yazdığı “Bir Piyes Yazalım” tiyatro oyunu 1953 yılında Ankara’da sahnelendi. İlk romanını yazana kadar oyun yazarlığını sürdürdü. Üst üste yazdığı oyunlarla altmışlı ve yetmişli yılların önde gelen oyun yazarlarından oldu.

İlk romanı Ölmeye Yatm 1973 yılında yayımlandı. Bu ilk romanından itibaren tüm eserleri yoğun tartışmalara konu oldu. Ölmeye Yatmak, daha sonra yazdığı Bir Düğün Gecesi ve Hayır adlı romanlarla bir üçleme oluşturdu ve birçok ödül kazandı.

Ağaoğlu, 1986 yılında (İHD) İnsan Hakları Derneği'nin kurucuları arasında yer aldı. Ancak Temmuz 2005'de İHD'nin tek yanlı ırkçı-milliyetçi bir tutum takındığını belirterek ve "PKK yanlısı politika izliyorlar" diyerek istifa etti.

1983 yılından beri İstanbul'da yaşayan Adalet Ağaoğlu, 1996 yılında ciddi bir trafik kazası geçirdi ve iki sene hastanede yattı.

Adalet Ağaoğlu, 1954 yılında mühendis Halim Ağaoğlu ile evlendi.

Ödülleri :
1974 - TDK Tiyatro Ödülü
1975 - Sait Faik Hikaye Armağanı, Yüksek Gerilim ile
1979 - Sedat Simavi Edebiyat Ödülü, Bir Düğün Gecesi ile
1980 - Orhan Kemal Roman Armağanı Bir Düğün Gecesi ile
1980 - Madaralı Roman Ödülü, Bir Düğün Gecesi ile
1991 - Türkiye İş Bankası Büyük Ödülü, Çok Uzak Çok Yakın ile
1992 - Lebon Kültür Merkezi (Lebon Cinema Clup) Edebiyat Ödülü, Ruh Üşümesi ile
1995 - Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat (Edebiyat) Büyük Ödülü 
1997 - Aydın Doğan Roman Ödülü, Romantik Bir Viyana Yazı ile

Tiyatro ve Radyo Oyunları:
1953 - Bir Piyes Yazalım
1955 - Yaşamak 
1964 - Evcilik Oyunu 
1965 - Sınırlarda Aşk 
1965 - Çatıdaki Çatlak 
1967 - Tombala 
1967 - Çatıdaki Çatlak 
1970 - Sınırlarda Aşk-Kış-Barış 
1973 - Üç Oyun: Bir Kahramanın Ölümü, Çıkış, Kozalar 
1976 - Kendini Yazan Şarkı 
1991 - Çok Uzak - Fazla Yakın 
1992 - Duvar Öyküsü - Çocuklar ve Büyükler için Müzikli Danslı Oyun 
2011 - Çağımızın Tellalı 

Roman ve Hikayeleri :
1973 - Ölmeye Yatmak 
1974 - Yüksek Gerilim (hikaye)
1976 - Fikrimin İnce Gülü 
1978 - Sessizliğin İlk Sesi (hikaye)
1979 - Bir Düğün Gecesi 
1980 - Yazsonu 
1982 - Hadi Gidelim (hikaye)
1984 - Üç Beş Kişi 
1986 - Geçerken (deneme)
1987 - Hayır... 
1991 - Ruh Üşümesi 
1993 - Karşılaşmalar (deneme)
1993 - Romantik Bir Viyana Yazı 
1996 - Başka Karşılaşmalar (deneme)
1997 - Hayatı Savunma Biçimleri (hikaye)
2002 - Öyle Kargaşada Böyle Karşılaşmalar (deneme)
2011 - Yeni Karşılaşmalar (deneme)
2014 - Dert Dinleme Uzmanı