Osman Atalay

Osman Atalay

Deprem değil ihmal öldürür

-

Zîrâ “Biz her insanın kaderini kendi çabasına bağlı kıldık.” (İsra Sûresi)

Elazığ’da meydana gelen ve Türkiye’yi yasa boğan her şeye rağmen ucuz atlattığımız depremin yaraları sarılırken asıl sorunumuzun çürük binalar, ihmal ve bilgi noksanlığı olduğunu gördük.

Elazığ depreminde kurtarma çalışmalarının en önemli yanı kamu ve sivil toplum kurumlarının, arama kurtarma barınma konusundaki başarıyı Türkiye’ye göstermiş olmalarıydı.

Ülke topraklarımızın yüzde 93’ü, nüfusumuzun yüzde 98’i, sanayi kuruluşlarının yüzde 98’i deprem bölgeleri içinde yer alıyor.

Depremle ilgili en somut gerçek 1999 Marmara depremi sırasında Kandilli Rasathanesi Müdürü olan Prof. Dr. Mete Işıkara’nın “Deprem öldürmez çürük bina öldürür” sözüydü.

İstanbul, Ankara, Bursa, İzmir ve Adana gibi büyük şehirlerimizin insanlarının, böyle felaketlerde ne yapacakları konusunda tam anlamıyla yeterince bilinçlenmiş olmadıkları kabul edilmektedir.

Her deprem sonrası bilim insanlarının medya önünde gereken uyarılarının dikkate alınmadığı, binaların çürük ve insanımızın deprem anındaki panik halini konuşuyor ve izliyoruz.

Deprem anında ne yapacağımız konusunda hâlâ akla gelen ilk şey kaçmak. Ama nasıl davranmalıyız konusunda bilinçaltı reflekslerimizde, davranışlarımızda yetersizlik söz konusudur.

Böyle anlarda sakin kalabilmenin ne kadar önemli olduğunun farkında değiliz. Kendimizi korumak adına yaptığımız hamleler tam aksine hayatımızı tehlikeye atıyor.

Deprem bizim ülkemizin gerçeği.

Ucuz ve güvenli konutların inşası, devletin inşaat sektörüne sıkı tedbirleri ve okullarda, kamu kurumlarında, deprem bilincinin geliştirilmesi tek ve kaçınılmaz çözüm gibi görülüyor.

Tarih boyunca deprem kuşağında olan ülkemiz depremler sonucunda büyük zararlar ve acılara sahne olmaktadır. 

Deprem öncesi ve sonrası yapılması gerekenlerle ilgili toplumun tüm kesimleri her türlü bilgiye hâkim olabilecek seviyeye getirilmelidir.

DEPREMDE NEREDE DURMALI?

Dünyanın en tecrübeli kurtarma birimi Amerikan Uluslararası Kurtarma Ekibinin Kurtarma Şefi ve Afet Olayları Müdürü Doug Copp’un deprem anında hayat kurtaracak önemli bir kaç notu şöyledir:

1) ‘Binalar çökerken basitçe ‘çömelen ve korunan’ kişiler istisnasız her defasında ezilerek ölüyorlar. Masa, araba gibi nesnelerin altına giren kişiler her zaman ezilirler. 

2) Kediler, köpekler ve bebeklerin hepsi doğal bir şekilde dizlerini ana rahmindeki gibi karınlarına doğru çekerek kıvrılırlar. Deprem anında siz de bu şekilde kıvrılmalısınız. Bu doğal bir güvenlik ve hayatta kalma içgüdüsüdür. Daha küçük bir boşlukta hayatta kalabilirsiniz. Hafifçe ezilecek ama yanında boşluk yaratacak bir kanepe, geniş büyük bir eşyanın yanında durun. 

3) Eğer gece yataktayken deprem olursa, basitçe yuvarlanarak yataktan düşün. Yatağın çevresinde güvenli bir boşluk oluşacaktır. Oteller müşterilerine deprem anında yatakların yanında yere uzanmalarını salık veren bir uyarı notunu odalarda her kapının arkasına asarlarsa depremlerde çok büyük hayatta kalma oranlarını sağlayabilirler. 

4) Televizyon izlerken deprem olursa ve kolayca kapıdan veya pencereden dışarı kaçmak mümkün değilse, kanepe veya büyük bir koltuğun/sandalyenin yanında cenin pozisyonunda kıvrılarak yere uzanın.

5) Bina çökerken kapı kirişlerinin altına geçen herkes ölür... Nasıl mı? Eğer kapı kirişlerinin altına geçerseniz ve kapı kirişi öne veya arkaya doğru düşürse inen tavanın altında ezilirsiniz. Eğer kapı kirişi yana doğru yıkılırsa ikiye bölünürsünüz. Her iki durumda da ölürsünüz! 

6) Hiçbir zaman merdivenlere gitmeyin/yönelmeyin. Merdivenler (ana binadan) farklı bir ‘frekans aralığına’ sahiptir; ana binadan bağımsız/ayrı olarak sarsılırlar. Merdivenler ve binanın geri kalanı devamlı olarak birbirlerine çarparlar ta ki merdivenlerin yıkılışı gerçekleşene kadar. 

Merdivenlere ulaşan insanlar basamaklar yüzünden yaralanırlar. Korkunç şekilde sakatlanırlar. Bina yıkılmasa dahi, merdivenlerden uzak durun. Merdivenler binanın hasar görmesi en muhtemel kısmıdır.

Depremde yıkılmamış olsa dahi, merdivenler bağırarak kaçmaya çalışan insanların aşırı yüklenmesi ile çökebilir. Merdivenler binanın geri kalan kısmı zarar görmemiş olsa dahi her zaman güvenlik açısından kontrolden geçirilmelidir. 

7) Binanın dış duvarlarına yakın yerlerde durun, mümkünse dışına çıkın. Binanın iç kısımlarındansa dış kısımlarına yakın yerlerde olmak çok daha iyidir. Binanın dış çevresinden ne kadar içeride olursanız, çıkış yolunuzun kapanma ihtimali o kadar artacaktır. 

Deprem kuşağında olan ülkemizin tüm eğitim ve kamu kurumlarında uzun vadeli doğal afet seminerleri programlarına yer vermelidir.

 


YORUMLARA GÖZAT (5)

DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Yorumlarınız incelendikten sonra yorum kurallarına uyması halinde yayına alıncaktır.