Oğuzhan Gültekin  Ankara 

Ankara Rusya Araştırmaları Enstitüsü (RUSEN) Başkanı Prof. Dr. Salih Yılmaz, Kanal İstanbul Projesine ilişkin Akit’e açıklamalarda bulundu. NATO’nun Kanal İstanbul Projesine olumlu bakabileceğini söyleyen Yılmaz, şunları dile getirdi:

Olumlu karşılayacaktır

“Kanal İstanbul’un inşası 1936 tarihli Montrö Konvansiyonu çerçevesinde de tartışılmaktadır. Bu sözleşmeye göre barış ve savaş zamanında tüm ülkelerin ticaret gemileri için boğazlardan geçiş özgürlüğü bulunmaktadır. Karadeniz’e sınırı olan ve dışındaki devletler için savaş gemilerinin geçiş prosedürü ise farklıdır.  Karadeniz’e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemileri için, Boğaz’ı geçtikten sonra Karadeniz’de kalma süresi 21 günle sınırlıdır. Şu anki tartışma işte bu kurala bağlı yaşanmaktadır. Aslında sözleşme sadece boğazları temel aldığı için kanal sayesinde Karadeniz’e girişte savaş gemileri için artık bir süre tanımlaması olmayabilir. NATO’nun bu kanal projesini olumlu karşılaması muhtemeldir. Çünkü en büyük müttefiki Türkiye sayesinde uluslararası bir sözleşmenin kurallarını ihlal etmeden Karadeniz’e açılma fırsatı bulacaktır.”

Boğaz rahatlayacaktır

Kanal İstanbul’dan günde 160 adet kargo gemisinin geçebileceğine işaret eden Yılmaz, şöyle devam etti: “2019 yılın ilk 6 ayında günlük 100-120’ye kadar kargo gemisi Boğazdan geçti. Her yıl yaklaşık 53 bin büyük ve küçük gemi Boğaz’dan geçmektedir. Bu gemilerin yeni kanaldan geçtiğini düşündüğümüzde hem Boğazların rahatlayacağı hem de İstanbul’un boğaz çevresindeki semtleri açısından büyük bir rahatlama oluşacağı planlanmaktadır. İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı dünya okyanuslarına tek deniz erişimi olarak kullanan Bulgaristan, Romanya, Ukrayna ve Gürcistan gibi Karadeniz havzası ülkeleri Kanal İstanbul’dan en çok ekonomik kazanç sağlayacak ülkeler olacaktır.”

Tüm inisiyatifi Türkiye’de

Kanal İstanbul Projesi’nin Rusya’nın da gündeminde olduğunu belirten Prof. Yılmaz, sözlerini şöyle tamamladı: “Kanal İstanbul aslında hem ABD hem de Rusya açısından avantajlar ve dezavantajlar içermektedir. Kontrolün sadece Türkiye’de olacak olması bu iki devletin kendi insiyatiflerini kaybetmeleri anlamına gelmektedir. Bu durum iki ülkenin ticari açıdan Türkiye ile ilişkilerini olumlu bir seviyede tutma zorunluluğu içerisine girmelerine neden olabilir. Türkiye Montrö sözleşmesini geçersiz de kılabilir. Bu tüm inisiyatifi Türkiye’ye bırakabilir.”