Sigortalının vefat etmesi halinde geride kalan hak sahiplerinin hayatlarını idame ettirebilmeleri için Sosyal Güvenlik sistemi kendilerine dul aylığı bir başka ifade ile ölüm aylığı ve yetim aylığı bağlamaktadır. Peki dul, yetim ve ölüm aylığını kimler alır? Dul ve yetim aylığı nedir, şartları nelerdir, hangi durumlarda kesilir? İşte detaylar…

Dul ve yetim maaşı hesaplaması yapılırken hak sahiplerine göre ve vefat eden sigortalı kişinin durumuna göre farkı şekillerde yapılmaktadır.  01.10.2008 tarihinden sonra ölen sigortalıların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için; ölen kendi nam ve hesabına çalışanlar (Bağ-Kur’lular) En az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması,

İşçi (SSK’lı) sigortalıları için, her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması ya da sigortalılık süresi aranmadan 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması,

SGK (5510 s.) Kanununda belirtilen sebeplerle kazaya uğramış, malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta iken veya malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olup henüz işlemi tamamlanmamış veya bağlanmış bulunan malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı, sigortalı olarak çalışmaya başlamaları sebebiyle kesilmiş olması,

Şartları aranmaktadır. Ölüm aylığı bağlanabilmesi için aranan 1800 prim gün şartının oluşmasında, gerek ölen sigortalının gerekse hak sahiplerinin yaptıkları tüm borçlanmalar dikkate alınmaktadır. Bu şartın tek başına yerine gelmesi yeterli olup ayrıca, sigortalılık süresi ve yaş şartları aranmamaktadır.

Bağ-Kur (4/1-b) kapsamında sigortalı sayılanların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için ölen sigortalının genel sağlık sigortası primi dâhil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur.

Dul ve yetim maaşı ne kadar alınır?

- Vefat eden sigortalı kişinin eşine maaşının %50 oranında maaş bağlanmaktadır.

- Vefat eden sigortalının çocuğu yoksa eşine maaşının %75’i oranında maaş bağlanmaktadır.

- Vefat eden sigortalının bir çocuğu varsa, çocuğa yüzde %25 oranında maaş bağlanmaktadır.

- Vefat eden sigortalının çocuklarının her birine %25 oranında maaş bağlanmaktadır.

- Çocuk başına ödenen yetim aylığı ve eşe ödenen dul aylığı toplamı, vefat eden sigortalının maaşı üzerine çıkamayacağı için belirli indirimler yapılarak maaş pay edilmektedir.

- Anne ve babanın vefat etmiş olması durumunda çocuğa %50 oranında maaş bağlanmaktadır.

- Vefat eden sigortalının emekli maaşının %90’ınana kadar yakınlarına maaş bağlanmaktadır. Böyle bir durumda maaş eşe 2, çocuklara 1 hisse olarak pay edilerek hesaplanmaktadır.

Dul, yetim ve ölüm aylığını kimler alır?

Eşi, 8 yıllık devlet memuru iken vefat eden 4/b'ye (BAĞ-KUR) tabi çalışırsa, Emekli Sandığından dul aylığı alabilir mi?

4/b'ye (BAĞ-KUR) tabi çalışmak, Emekli Sandığından dul aylığı alınmasına engel değildir.

Eşinden 4/a'dan (SGK) dul aylığı alan; babasından Emekli Sandığı yetim aylığı alabilir mi?

4/a'dan (SGK) dul aylığı alan kadınlar, Emekli Sandığından babasından dolayı yetim aylığı alabilirler.

4/a (SGK) emeklisi bir kadın, babası Emekli Sandığı emeklisi iken vefat ettiğinde, babanın emekli aylığından yararlanabilir mi?

Babasından dolayı yetim aylığı alabilir, ancak bekar veya dul olması gerekmektedir.

Emekli Sandığı emeklisi bir kadın, ölen anne/baba da Emekli Sandığı emeklisi, her iki aylığı birlikte alabilir mi?

Her iki aylığı birlikte bağlanmaz. Ancak yüksek olanı tercih edebilir.

Eşinden 4/b'den (BAĞ-KUR) dul aylığı alan, babasından da Emekli Sandığı yetim aylığı alabilir mi?

4/b'den (Bağ-kur) dul aylığı alan kadınlar, Emekli Sandığından babasından dolayı yetim aylığı alabilirler.