Çin’in Vuhan şehrinde ortaya çıkan ve süratle 182 ülkeye yayılan yeni tip Corona virüsü (Covid-19), global ekonomiye büyük darbe vuruyor. Virüs korkusuyla üretimin durdurulması, ticaretin yavaşlatılması pek çok ülkeyi sıkıntıya sokuyor.

Fabrikalar kapandığı, önemli yatırımlar rafa kaldırıldığı, ürün tedariki güçleştiği için zor günler geçiren ülkeler ve hayata geçirdikleri tedbirler şöyle:

Kod adı: Kurtarma

l Dünya ticaretine yön veren ABD’de pek çok imalatçı, ya üretime ara verdi ya da iflas etti. Ülkede işsizlik oranı yüzde 4.4’e çıktı. İşsizlik ödeneğine yapılan başvurular da son iki haftada önemli oranda arttı ve 10 milyonu buldu. Washington yönetimi; zorlu süreçte ailelere yardımcı olmak, firmaları hayata bağlamak için 2 trilyon 200 milyar dolarlık bir kurtarma paketini devreye soktu. Başkan Donald Trump tarafından onaylanan paket, kredi teminini kolay kıldığı gibi yatırım ortamını iyileştirdi. ABD Merkez Bankası (Federal Reserve System-Fed) da istihdamın korumak için düğmeye bastı. Kurum, KOBİ’lere kredi veren bankalara finansman sağlama kararı aldı.

Hayat memat mücadelesi

l Avrupa’da en büyük can kaybının olduğu ülkelerden ikinci olan İtalya’da, Covid-19’un yol açtığı ekonomik problemlerle mücadeleye odaklanıldı. KOBİ’ler için 400 milyar euroluk yeni paket açıklandı. Başbakan Giuseppe Conte, paketin mağduriyetleri gidereceğine dikkat çekerek, “İç tüketimi karşılayan firmalara 200 milyar euro, ihracatçı şirketlere de 200 milyar euro yardım yapacağız” dedi. Stratejik sektörleri ve firmaları korumak için önemli adımlar attıklarına işaret eden Conte ayrıca “Vergi ödemelerini iki ay askıya alıyoruz” müjdesini verdi.

Temel gelir uygulaması yolda

l Can kaybının en yüksek olduğu Avrupa ülkesi İspanya’da, Pedro Sanchez hükümeti, ekonominin yeniden toparlanması ve yaşamın normale dönmesi için elinden geleni yapıyor.  Sosyal Güvenlik Bakanı Jose Luis Escriva ise temel gelir uygulamasına geçilmesini öneriyor. Uygulamaya göre devlet her bireye -servetlerinden bağımsız olarak- maaş verecek.

Fransa ekonomisi alarm veriyor

l Covid-19’un vurduğu ülkelerden Fransa’da ekonomi alarm veriyor. Ülkede üretim ve ihracat rakamları dibe vurdu, işsiz sayısı ise 5 milyona ulaştı. Fransa Ekonomi Bakanı Bruno Le Maire, 2020’de büyük bir resesyon yaşanacağını belirtti. Le Maire, “2008 krizinden olumsuz etkilenmiş, 2009’da yüzde 2.2 küçülmüştük. Bu sene muhtemelen yüzde eksi 2.2’nin üzerinde olacağız” ifadelerini kullandı. Le Maire ve ekibi, sosyal yardımları arttırmak için de kolları sıvadı.

Yatırımlar ertelendi

l Almanya ekonomisinde de kara bulutlar dolaşıyor. Yatırımlar ve projeler ileri tarihlere ertelenmiş durumda. Angela Merkel kabinesi, Covid-19’un ekonomiyi daha da küçültmemesi için 750 milyar euroluk bir yardım paketini onayladı. Paketle istihdamın korunması, hane halkının gelirinin erimesinin önlenmesi amaçlanıyor.

Böylesi görülmedi

l Japonya’da 2020 için belirlenen büyüme hedefi aşağı çekildi. Shinzo Abe hükümetince üretim ve ihracatın yeniden atılıma geçmesi, stratejik sektörlerin güçlenmesi için önemli bir hamle yapıldı. Milli gelirin yüzde 20’sinin Corona virüsünün etkilerinin azaltılması için kullanılması için çalışmalar başlatıldı. Başbakan Abe tarafından ilan edilen 108 trilyon yenlik kurtarma planı etap etap uygulanacak. Plan çerçevesinde 6 trilyon yen dar ve orta gelirli aileler ile irili ufaklı firmalara nakit olarak dağıtılacak. KOBİ’lerin özel bankalardan da sıfır faizle kredi çekmesine imkân tanınacak. 26 trilyon yen tutarındaki vergi ve sosyal güvenlik primi harcamaları da ötelenecek.

Riskler 2021’de de sürecek

2020 Ekonomik Görünüm Raporu’nda Covid-19’un 12-18 ay sürmesi ya da tekrar ortaya çıkması halinde uzun soluklu bir ekonomik kriz yaşanabileceği öngörülüyor.

Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde likidite ve kredi sıkıntılarının oluşacağı, 2008-2009 döneminde olduğu gibi küresel ekonomideki temel zayıflıkların ortaya çıkacağı tahmin ediliyor. Yatırım analistleri, Covid-19’un önüne geçilemediği takdirde ekonomik sıkıntının 2021 yılına da sarkabileceği uyarısı yapıyorlar.