Yurt­dı­şın­da­ki ilk as­ke­ri üs­sü­nü Ka­ta­r’­da kur­mak için mu­ta­ba­ka­ta va­ran Tür­ki­ye şim­di Af­ri­ka­’ya açıl­mak için ikin­ci üs­sü So­ma­li­’ye kur­ma­yı he­def­li­yor. So­ma­li­’de açı­la­cak as­ke­ri eği­tim te­si­si ‘Sa­vun­ma Sa­na­yi İş­bir­li­ği An­laş­ma­sı­’na da­ir ka­nun ta­sa­rı­sı adıy­la Mec­lis Sa­vun­ma Ko­mis­yo­nu­’n­da ka­bul edil­di. Ta­sa­rı­ya gö­re, Bir­leş­miş Mil­let­le­r’­in (BM) ona­yın­dan ge­çen 10 bin So­ma­li­li as­ker, Tür­ki­ye­’nin So­ma­li­’de ku­ra­ca­ğı as­ke­ri te­sis­te eği­tim gö­re­cek. Bir se­fer­de 500 as­ke­rin eği­tim gö­re­ce­ği te­si­sin yaz so­nun­da fa­ali­ye­te geç­me­si plan­la­nı­yor. Te­si­sin gü­ven­li­ği­ni sağ­la­mak ve eği­tim ver­mek ama­cıy­la yak­la­şık 200 Türk as­ke­ri de bu­ra­da gö­rev ala­cak. Böy­le­ce Tür­ki­ye Bas­ra Kör­fe­zi­’n­den son­ra Aden Kör­fe­zi­’n­de de son de­re­ce yük­sek je­opo­li­tik öne­me sa­hip ko­num­da bir as­ke­ri üs­se sa­hip ola­cak. Af­ri­ka­’ya açı­lış ka­pı­sı olan So­ma­li­’den, Ken­ya ve Eti­yop­ya gi­bi kı­ta­nın ge­liş­miş ül­ke­le­ri­ne gi­den yol­lar da kon­trol al­tı­na alın­mış ola­cak.

SAVUNMA SANAYİİ İÇİN AÇILIM ALANLARI

Türk diplomatik kaynakları, Türkiye’nin bu girişimlerinin bir sebebinin de savunma sanayi alanında dışarıya açılım yapmak olduğunu belirtiyor. Türkiye, ürettiği küçük ve orta ölçekli silahlar için yeni pazarlar arıyor. Bu adımı Afrika ve Ortadoğu bölgesinde atarak başlıyor. Türkiye'nin hem ilişkilerin ileri düzeyde olduğu hem de jeopolitik öneme sahip Katar, Somali gibi ülkeleri tercih etmesinin sebeplerinden biri de bu.

YURTDIŞINDAKİ İLK ASKERİ ÜSSÜ KATAR'DA KURULUYOR

2014’ün Aralık ayında Katar Emiri Al Tani'nin Ankara ziyaretinde, iki ülke aralarındaki işbirliğini askeri alanda daha ileri boyutlara taşıma kararı almış; bu çerçevede Katar'da bir Türk üssü kurulmasında mutabakat sağlanmıştı. Kasım 2015 itibariyle de ortak tatbikatlarla karar pratiğe dökülmüş oldu. Tatbikata giden yaklaşık 100 Türk askeri Katar’dan dönmedi, böylece ilk askeri unsurlar çalışmaya başladı. Üssün tamamlanmasıyla birlikte yaklaşık üç bin Türk askerinin Katar’da görev yapması planlanıyor.

Al Jazeera’ye konuşan diplomatik kaynaklar, Türkiye’nin bölgede siyasi olarak daha fazla etkili olabilmesi için askeri işbirliği de yapmak gerektiğini söylüyor. Bunun da adımları, hem jeopolitik önemi olan hem de ikili ilişkilerin iyi olduğu ülkelerle başlıyor.

Katar’ın ‘hem ilişkilerinin gergin olduğu ülkeler hem de terörist gruplar tarafından tehdit altında olduğunu’ söyleyen kaynaklar, önlem almak için işbirliğine ihtiyaç duyduğunu, bunun için de Türkiye ile askeri ilişkileri geliştirmek istediğini belirtti. Türkiye’nin askeri alanda da varlığını ortaya koymak için Katar’ın önemli bir üs olduğunu söyledi.

Bölgede güç kazanmak için İran ve Suudi Arabistan arasında yükselen bir rekabet var. Suriye ve Yemen'deki savaşlarda da iki ülke arasında nüfuz yaratma mücadelesi sürüyor. Son olarak Şii din adamı Şeyh Nimr'i idam eden Suudi Arabistan'ın Tahran'daki büyükelçiliği basıldıktan sonra Suud Büyükelçi Riyad'a geri çağırıldı. Bu mücadelede Suudi Arabistan'ın yanında yer alan Katar da Tahran'dan büyükelçisini çekti. Katar, Basra Körfezi'nin Arap yakasını, Kuveyt, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn ile birlikte kontrol eden ülkelerden biri.