Ekonomi
En büyükler yine rekorlar kırdı devler coronaya inat büyüdü
İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan Türkiye’nin En Büyük 500 Sanayi Kuruluşu-2019 araştırmasına otomotiv, enerji, demir-çelik ve savunma sanayii şirketleri damgalarını vurdular. Listede yer alan şirketler, üretim ve ihracat başarılarıyla öne çıktılar.
İSO 500’de 24 milyar 635 milyon lira üretimden satışlarla 4’üncü olan Oyak Renault da 2019’da ürettiği 122 bin adet yeni Clio modelini 30 ülkeye sattı. Bölge ülkelere ihracat yapan firma yeni modellerini müşterileriyle buluşturmakta ve gelirlerine gelir eklemekte kararlı. 13 milyar 399 milyon lira net satışlarla 12’nci sırada yer alan Hyundai Assan ise ihracata odaklanmayı e dünyanın her bir köşesine otomobillerini yollamayı hedefliyor.
Dışa bağımlılık azalıyor
Dev enerji şirketleri de hammadde ithalatını aşağı çekmek için ellerinden geleni yapıyorlar. 20 milyar 831 milyon lira üretimden satışlarla Türkiye’nin 5’inci büyük şirketi olan STAR Rafineri, Petkim’in nafta talebini karşılıyor. Dışa bağımlılığı minimum seviyeye indiriyor. 17’nci Petkim, yeni yatırımlar yapmaya, üretimde kalkmaya aday. 2019 ihracatı 622 milyon dolar olarak ilan edilen firma, yeni bölgelere açılmayı ve ürünlerini daha çok ülkeye satmayı amaçlıyor.
İSO 500’de 7’nci İskenderun Demir ve Çelik (İSDEMİR) 16 milyar 391 milyar lira, 10’uncu Ereğli Demir ve Çelik (ERDEMİR) 14 milyar 146 milyon lira, 26’ncı Karabük Demir ve Çelik (KARDEMİR) 5 milyar 956 milyon lira net satışlarla dikkat çekiyor. Bu üç grubun Ar-Ge ile inovasyon yatırımları devamlı artıyor. İSDEMİR, çelik ürünlerini kaliteli kılmayı esas alıyor. ERDEMİR, sıvı ham demir maliyetlerini geriletmeyi eksene oturtuyor. KARDEMİR, katma değerli ürün üretmek için çalışmalar yürütüyor.
Savunma sanayii sektörü de geçen sene iyi bir tablo ortaya koydu. Nitekim İSO 500’ün 11’incisi ASELSAN 12 milyar 595 milyon lira net satışlarla, 18’incisi TUSAŞ 8 milyar 765 milyon lira net satışlarla ön planda. Yerli üretimlerini arttıran bu şirketlere sipariş yağıyor. Şu aşamada ASELSAN’ın sensör sistemleri ile termal kameralarının; TUSAŞ’ın ise taarruz helikopterleri ve jetlerinin talibi çok.
Grafikler yukarı yönlü
Türkiye’nin en büyük 500 şirketi, 2019’da başarılı bir grafik sergilediler. Üretimden net satışlarını 2018’e göre yüzde 16.4 arttırarak bir trilyon 21 milyar 869 milyon liraya taşıyan bu şirketler, ihracatlarını da 73.5 milyar dolara çıkarttılar. Ar-Ge harcamalarını yüzde 152 artırarak 9.7 milyar liraya yükselttiler.