Ekonomi
Hükümetin çağrısına kulak asmayan özel bankalardan faizli kurban tuzağı
Kamu bankalarının hükümetin teşvikiyle haziran ayında başlattıkları kampanyalı finansman desteğine kulak asmayan özel bankalar, sıra bayram ve tüketici kredilerine gelince vatandaşı sömürmeyi kendilerine görev biliyorlar. Kamu bankalarının enflasyonun altında sunduğu fırsatlarla konut ve araç sahibi olan vatandaşları borçlandırmak isteyen özel bankalar 5 verip 10 almanın hesabıyla bayram kredisi kampanyası başlattılar.
Buğra Kardan
“Çalışanların, esnafın ve emeklilerin Kurban Bayramı öncesi artan ihtiyaçlarını kolayca ve en uygun şartlarda karşılama” senaryosunu devreye alan özel bankaları “avantajlı faiz oranlarıyla!” bayram kredisi kampanyaları düzenliyorlar. Bu sahte kampanyalar mağduriyetlere yol açıyor. Zira içi boş vaatlere aldanıp yüksek faizli krediler kullanan tüketiciler; büyük bir borç yüküyle karşı karşıya kalıyorlar.
5 verip 10 alıyorlar
“İhtiyaçların arttığı bu zor dönemde müşterilerimizin yanındayız” mesajıyla vatandaşlara 60 aylık faiz yükü bindirmek isteyen özel bankaların yüzde 1’den başlayan vade oranlarının karşılığı neredeyse iki katına mal oluyor. Üst limiti 100 bin liraya varan bu krediler, bütçeleri zorluyor. Örneğin 60 ay vadeli, 100 bin liralık kredi temin eden bir aile 150 bin liralık geri ödeme yapmak durumunda.
Maliyet yüklü
Tatil kredileri de maliyetli. Nitekim 60 ay vadeli, 90 bin liralık kredi karşılığında 140 bin liralık borç çıkarılıyor. Kredi miktarına uyumlu olarak geri ödeme tutarı da artıyor. Konut ve taşıt kredilerinde yüzde 1.45’e dayanan faiz oranları daire ve otomobil talebini sınırlıyor. Corona virüsünden (Covid-19) ötürü geliri daralan tüketiciler, bu oranları uçuk buluyor ve satın alma kararlarını öteliyorlar.
Yatırım iştahını baltalayan ticari kredi faiz oranları da üreticileri ve tüccarları tedirgin ediyor. Covid-19 nedeniyle projelerini askıya alan, yatırımlarını öteleyen bu kesimlerden her ortamda “Faizler daha da aşağı çekilmeli. Özel bankalarca da fedakârlık yapılmalı. Likiditeye erişimimiz kolaylaştırılmalı” çağrısı geliyor.
Faizle sömürüyorlar
Reel sektörü sıkıntıya sokan faiz belası, bankaları güçlendiriyor. Zira 2019’da yerli ve yabancı bankaların faiz geliri yüzde 14 arttı ve 420.4 milyar lira olarak kayıtlara geçti. Bu tutarın 258.1 milyar lirası mevduata, repoya ve ihraç edilen tahvillere ödendi. Bankalara faizden net 162.3 milyar lira gelir kaldı. Geçen sene kredilerden elde edilen faiz 322.9 milyar lira, mevduata ödenen faiz ise 174.6 milyar lira olarak açıklandı.