Hasan Eğrigöz  Ankara 

TBMM Başkanı Mustafa Şentop’un, “Cumhurbaşkanı, İstanbul Sözleşmesi’nden kararname ile çekildiği gibi Montrö’den de diğer uluslararası anlaşmalardan da çekilebilir” şeklinde bir açıklama yapmasının ardından Montrö Boğazlar Sözleşmesi tartışmaları başladı.

Çözüm kanal İstanbul

Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin Lozan antlaşmasından sonraki süreçte imzalandığını hatırlatan ASSAM Başkan Yardımcısı emekli Albay Ersan Ergür, “Türkiye’nin boğazları kullanmasıyla ilgili mutlak manada egemenlik haklarını bir noktada saf dışı eden bir anlaşma kapsamında. Bunun ortaya bir şekilde tasdik olarak  açıklanmasının temelinde aslında Türkiye’nin gelecek anlamdaki Kanal İstanbul projesinin olacağını söylemek mümkün. Çünkü böyle ya da öyle Türkiye bu anlaşmayı İstanbul Sözleşmesi’ni feshettiği gibi feshetmiş olursa bile Karadeniz’e açılan ve Karadeniz’de kıyısı olan ülkelerle diğer batılı ülkelerin gerek ticari anlamda, gerek askeri anlamda yapacakları işbirlikleri noktasında bir şekilde geçişlerine izin vermek zorunda. Uluslararası hukuk noktasında Türkiye, ‘Ben burayı kapattım. Hiç kimsenin geçmesine müsaade etmiyorum’ deme hakkına ve hukukuna sahip değil. Bu anlamda işte Türkiye bu açıdan kendi güvenliğini ve egemenlik haklarını riske etmeyen yeni bir anlaşmayı, yeni bir sözleşmeyi hayata geçirmek üzere bu konuda adım atabilir. Ancak bunun için mutlaka Kanal İstanbul’un devreye girmesi gerekir ki Türkiye’nin eli güçlensin. Çünkü buradan ülkelerin doğal olarak irtibatlarının engellenmesi, uluslararası hukukta mümkün değildir. Bu güzel bir çıkış. Çünkü Montrö Anlaşması’nın imzalandığı dönemdeki psikolojinizi düşündüğünüzde savaştan yeni çıkmış bir ülke konumundasınız. Dolayısıyla düşmanın eli gırtlağınızdayken bu anlaşmayı imzalamak durumunda kalmışsınız. Bugün Türkiye’nin beklentilerini karşılayan bir anlaşma olmadığını değerlendirmek lazım” ifadelerini kullandı.